UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

usadzić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	usadzę	usadzimy
2 os.	usadzisz	usadzicie
3 os.	usadzi	usadzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	usadziłem +(e)m usadził	usadziłam +(e)m usadziła	usadziłom +(e)m usadziło	usadziliśmy +(e)śmy usadzili	usadziłyśmy +(e)śmy usadziły
2 os.	usadziłeś +(e)ś usadził	usadziłaś +(e)ś usadziła	usadziłoś +(e)ś usadziło	usadziliście +(e)ście usadzili	usadziłyście +(e)ście usadziły
3 os.	usadził	usadziła	usadziło	usadzili	usadziły

bezosobnik: usadzono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		usadźmy
2 os.	usadź	usadźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	usadziłbym bym usadził	usadziłabym bym usadziła	usadziłobym bym usadziło	usadzilibyśmy byśmy usadzili	usadziłybyśmy byśmy usadziły
2 os.	usadziłbyś byś usadził	usadziłabyś byś usadziła	usadziłobyś byś usadziło	usadzilibyście byście usadzili	usadziłybyście byście usadziły
3 os.	usadziłby by usadził	usadziłaby by usadziła	usadziłoby by usadziło	usadziliby by usadzili	usadziłyby by usadziły

bezosobnik: usadzono by

bezokolicznik: usadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: usadziwszy

gerundium: usadzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	usadzenie	usadzenia
D.	usadzenia	usadzeń
C.	usadzeniu	usadzeniom
B.	usadzenie	usadzenia
N.	usadzeniem	usadzeniami
Ms.	usadzeniu	usadzeniach
W.	usadzenie	usadzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: usadzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	usadzony	usadzony	usadzony	usadzone	usadzona
D.	usadzonego	usadzonego	usadzonego	usadzonego	usadzonej
C.	usadzonemu	usadzonemu	usadzonemu	usadzonemu	usadzonej
B.	usadzonego	usadzonego	usadzony	usadzone	usadzoną
N.	usadzonym	usadzonym	usadzonym	usadzonym	usadzoną
Ms.	usadzonym	usadzonym	usadzonym	usadzonym	usadzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	usadzeni	usadzeni	usadzone	usadzone
D.	usadzonych	usadzonych	usadzonych	usadzonych
C.	usadzonym	usadzonym	usadzonym	usadzonym
B.	usadzonych	usadzonych	usadzonych	usadzone
N.	usadzonymi	usadzonymi	usadzonymi	usadzonymi
Ms.	usadzonych	usadzonych	usadzonych	usadzonych

odpowiednik aspektowy: usadzać

Pochodzenie

Zob. sadzić

1. przy stole

Definicja

sprawić, żeby ktoś usiadł w wyznaczonym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

posadowić, posadzić

Cytaty

	Stare opiekunki usadziły ją naprzeciw mnie, a gospodyni natychmiast postawiła przed nią kubek gorącego mleka. źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955
	Anna usadziła Mirkę i Martę przy kuchennym stole, zlecając pokrojenie warzyw na sałatkę, sama zaś układała kolejne potrawy na talerzach, przybierała i wysyłała do jadalni. źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998
	Zostali usadzeni za stołem nakrytym ceratą, a babcia nakroiła dużo kromek świeżego chleba o solidnej grubości [...] źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993
	Nie chciała popełnić błędu w czasie uroczystości i specjalnie pojechała do MSZ, żeby dowiedzieć się, jak usadzić dyplomatycznych gości przy stole i w jakiej kolejności mają przemawiać. źródło: NKJP: Jolanta Koral: Goleniowa rozliczenie w własną historią, Gazeta Wyborcza, 1995-10-12

Składnia

usadzić

KOGO + GDZIE

2. na butelce

Definicja

umieścić coś na czymś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Kurczaka usadzić na butelce, wstawić do nagrzanego piekarnika i piec 1,5 godziny.

źródło: NKJP: Kurczak z butelki, Super Express. Dodatek kulinarny, 1998

Zauważył z niesmakiem, że Gromyk usadził jeden ze swoich pośladków na rogu jego biurka.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

W zestawie znajdziemy specjalne czerwone łapki, na których można usadzić kamerkę [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Glazer: Oko do peceta, Enter nr 3, 2000

Składnia

usadzić

CO + GDZIE

3. w więzieniu

Definicja

pot.

wsadzić kogoś do więzienia za działania niezgodne z prawem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:

posadzić

Cytaty

[...] Szwecja nadal jawi mi się głównie jako kraj, gdzie Włocha usadzili za pedofilię po tym, jak przywitał się ze swoim dzieckiem na ulicy.

źródło: NKJP: Internet

[...] ci chłopcy chodzą po osiedlu i się śmieją, mówią, że usadzili mojego syna w więzieniu, że tak łatwo im poszło [...]

źródło: Internet: forumprawne.org

Zastanawiam się, kiedy wszyscy, których usadzili w więzieniu, uciekną i się zjednoczą.

źródło: Internet: filmweb.pl

Składnia

usadzić

KOGO + (za CO) + (GDZIE)

4. awanturnika

Definicja

pot.

pohamować czyjeś niewłaściwe zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

osadzić

Cytaty

	[...] rozgalopował się nieco, wychwalając normy etyczne, a ganiąc sowizdrzalstwo. Szarlej usadził go natychmiast. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2001
	- Wy mi nie próbujcie skakać na plecy, Terey - pogroził unosząc pożółkły od nikotyny palec. - Nie takich jak wy umiałem usadzić, aż przeklinali godzinę, w której myśl o wojowaniu ze mną w głowie im się zalęgła. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
	Ani nauczyciele, ani rodzice nie chcą słuchać, że skini są groźnymi faszystami i rasistami. Palcem nie kiwną, żeby ich usadzić. źródło: NKJP: Reportaż, Gazeta Wyborcza, 1994-09-30
	Większość uczniów stara się jednak dyscyplinować. Często źli mają wpływ na tych lepszych. Może jednak być inaczej, tak jak w Racocie. Tu rozrabiaki potrafią być usadzeni przez tych spokojniejszych. Po prostu mają oni zbyt wiele do stracenia, więc pilnują krnąbrnych kolegów. źródło: NKJP: Damian Szymczak: Królowie kibiców z wiejskiej szkoły, Wychowawca nr 162, 2006-06

Składnia

usadzić

KOGO + (CZYM)

5. na stanowisku

Definicja

pot.

umożliwić otrzymanie stanowiska komuś, z kim łączą kogoś stosunki koleżeńskie lub więzy rodzinne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

posadowić, posadzić

Cytaty

Politycy dali Polakom sygnał, że w celu odwołania z najbardziej intratnej posady w kraju niewygodnego człowieka i usadzenia tam swojego nie zawahają się użyć nawet służb specjalnych.

źródło: NKJP: Sny o imperium, Dziennik Polski, 2003-01-31

[...] wymyślił, że stworzy stanowisko wicepremiera koordynującego strategię gospodarczą i usadzi na nim lidera postkomunistycznej centrali związkowej [...].

źródło: NKJP: Wojciech Maziarski: Po co komu ta koalicja, Gazeta Wyborcza, 1995-11-25

Istnieją podejrzenia, że [...] niegdyś doskonały pilot-akrobata został za „czyjeś pieniądze” usadzony na prezydenckim stolcu, aby później - przez swoich doradców - „błogosławić” nieczystym interesom hojnych sponsorów.

źródło: NKJP: (jar): Rolandas Paksas, Gazeta Krakowska, 2003-11-23

Składnia

usadzić

KOGO + GDZIE

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2016