UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

śpiączka

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. śpiączka
śpiączki
D. śpiączki
śpiączek
C. śpiączce
śpiączkom
B. śpiączkę
śpiączki
N. śpiączką
śpiączkami
Ms. śpiączce
śpiączkach
W. śpiączko
śpiączki

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. spać

1. choroba

Definicja

stan długotrwałej utraty przytomności, podczas którego znacząco zaburzona jest praca mózgu, a chory nie reaguje na bodźce zewnętrze

Noty o użyciu

Wyraz używany jako składnik terminów medycznych, np.: śpiączka afrykańska, śpiączka wątrobowa.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  koma

Połączenia

  • głęboka śpiączka; śpiączka cukrzycowa
  • atak, objawy, stan śpiączki
  • prowadzić do śpiączki; wybudzić się/wybudzać się ze śpiączki
  • zapaść/zapadać w śpiączkę
  • być, pozostawać, przebywać; pogrążony w śpiączce

Cytaty

Pamiętam kobietę, która po wypadku samochodowym leżała długo na oddziale neurologicznym, udało się ją wybudzić ze śpiączki.

źródło: NKJP: mokr: Katalog bioterapeutów. Cz..XV, Trybuna Śląska, 2003-08-29

Pierwsza karetka pogotowia zabrała szesnastoletnią dziewczynę, która zapadła w śpiączkę; lekarze podejrzewają u niej wstrząśnienie mózgu.

źródło: NKJP: I.Koba: Skutki gorączki sobotniej nocy: potrącony policjant i dziewczyna w śpiączce, Tygodnik Ciechanowski, 2006-09-20

Pięć miesięcy po wypadku chora była w śpiączce i spełniała wszystkie kryteria stanu wegetatywnego.

źródło: NKJP: Andrzej Szczeklik: Kore: o chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, 2007

Na którymś z koncertów poznał profesora, który od 30 lat zajmuje się ludźmi w śpiączkach.

źródło: NKJP: Maria Klimczyk: Szymek, czas wstawać, Dziennik Zachodni, 2007-07-20

2. senność

Definicja

pot. 
senność - chęć do spania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  senność
hiperonimy:  odczucie

Cytaty

Dziś wstałam wesoła jak skowronek, około południa dopadła mnie śpiączka, a teraz walczę z upierdliwym bólem głowy.

źródło: NKJP: Internet

Mnie dziś napadła śpiączka - tylko bym spała, ale ta pogoda tak na mnie chyba działa.

źródło: Internet: maluchy.pl

Zarówno czas przed sesją, jak i sama sesja prowadzą studenta do brutalnej pobudki z bujania w obłokach i do konkretnej nauki. Zjawisku temu towarzyszą podkrążone oczy i uczucie śpiączki niszczone przez wysoką adrenalinę oraz okupowanie bibliotek i czytelni.

źródło: Internet: rabbuni.blog.onet.pl

3. letarg

Definicja

książk. 
stan obojętności na to, co się wokół kogoś dzieje, połączony z brakiem energii i niechęcią do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  koma
hiperonimy:  letarg

Cytaty

Motywy apokaliptyczne nie są rzadkością u Broniewskiego [...]. W „Krzyku ostatecznym” te motywy wspaniale wyrażały pogardę, a zarazem ostrzeżenie przed faszyzmem, przed bezsilną śpiączką polityczną w obliczu kolejnych, na razie bezkrwawych, podbojów hitlerowskich.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959

Ludzie otrząsnęli się z marazmu i śpiączki. Znów nastąpiły dyskusje publiczne.

źródło: NKJP: Rok 2000, Dziennik Polski, 1998-07-17

Kiedy nasz wielki kraj obudził się z półwiekowej śpiączki, obudziły się i zaostrzyły jego realne problemy, wśród nich - kwestia narodowościowa.

źródło: NKJP: Złowieszczy żart demona, Gazeta Wyborcza, 1995-04-01

Frazeologizmy

śpiączka farmakologiczna
Data ostatniej modyfikacji: 29.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json