UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kłębowisko

Chronologizacja

1854, "Nowiny", t. 2, 1854.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kłębowisko
kłębowiska
D. kłębowiska
kłębowisk
C. kłębowisku
kłębowiskom
B. kłębowisko
kłębowiska
N. kłębowiskiem
kłębowiskami
Ms. kłębowisku
kłębowiskach
W. kłębowisko
kłębowiska

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. kłąb

1. kabli

Definicja

nagromadzenie jakichś rzeczy w jednym miejscu w sposób nieuporządkowany

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • kłębowisko kabli, sznurów

Cytaty

Otoczeni kłębowiskiem rur, przewodów i kabli straciliśmy po kilku minutach orientację, czy jesteśmy jeszcze na poziomie „01”, czy już „-2”. Tak bowiem oznacza się pokłady na ORP „Pułaski” [...].

źródło: NKJP: Marcin Żebrowski: Cztery szklanki na ORP „Pułaski”, Dziennik Bałtycki, 2003-02-02

Na początku ćwiczyliśmy na ziemi i co się ruszyłam, to wszystko plątało się i stałam bezradna w kłębowisku sznurków. Nikt już nie miał cierpliwości pomagać mi i rozplątywać mnie z tego.

źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Karuzela ku słońcu, 2003

W kłębowisku szałasów i namiotów z niebieskiej folii, liści bananowców, gałęzi i trawy, bud i kramów, zbitych z dykty, desek i falistej blachy budziło się życie.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Uchodźcy, Gazeta Wyborcza, 1998-09-25

Składnia

bez ograniczeń + kłębowisko +
CZEGO

2. dymu

Definicja

nagromadzone w powietrzu kłęby jakiejś substancji lotnej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • kłębowisko chmur, dymu

Cytaty

I oto helikopter w swej obłej postaci wynurzył się nagle z kłębowiska chmur, wzbudzając wiatr, który omal nie pozrywał sztandarów z fasad, a kapelusze i gimnazjalne czapki zdmuchnął z głów, jakby nic nie ważyły.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Skaza, 2006

Kiedy strażacy wyważyli drzwi w kłębowisku dymu znaleźli cztery ciała.

źródło: NKJP: Beata Marciniak: Boją się zasypiać, Dziennik Zachodni, 2004-01-15

Obserwował ze zdziwieniem, jak maszyna poprzedzana burawym kłębowiskiem pyłu nadciąga skrajem alei.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Składnia

bez ograniczeń + kłębowisko +
CZEGO

3. ludzi

Definicja

duże skupisko ludzi, zwierząt, ciał lub ich części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  skupisko

Połączenia

  • kłębowisko ludzi, żmij

Cytaty

W efekcie zamiast kłębowiska ludzi wyczekujących pod każdym gabinetem od ósmej rano do pierwszej po południu, w poczekalniach zrobiło się przestronnie. Pacjenci przychodzili na określoną godzinę, bardziej punktualnie niż ich lekarze.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Przychodzi baba do lekarza i pyta: Co z reformami? A lekarz na to..., Gazeta Wyborcza, 1994-11-28

Wśród kłębowiska ciał znalazł wreszcie tyle miejsca, że usiadł na wilgotnej, lepiącej się glinie.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1996

Widział kłębowisko diabłów, stłoczone u dołu obrazu, pokonane i upokorzone przez Zmartwychwstałego.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

U wylotu hallu na salę zrobił się korek. Kłębowisko głów, pleców, niecierpliwych rąk wyciągniętych po wodę, po ciastka, po resztę pieniędzy... Zziajane bufetowe zwijały się jak w ukropie.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1973

Szukając dla stopy miejsca w kłębowisku rąk i nóg trafił na czyjąś dłoń, przestraszony zrobił prędko krok i zwalił się na śpiących. Żaden się nie poruszył.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie - rocznik 20,1977

Składnia

bez ograniczeń + kłębowisko +
KOGO/CZEGO

4. myśli

Definicja

ogrom nieuporządkowanych i przytłaczających myśli, emocji, dźwięków lub słów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kłębisko, ogrom

Połączenia

  • kłębowisko myśli, uczuć

Cytaty

Najgorzej bowiem jest wtedy, gdy pod przykrywką „wyzwolonego związku” kryje się kłębowisko uczuć, niespełnionych marzeń i zawiedzionych nadziei, które zamiast sprawiać radość, ranią i sprawiają, że rani się innych.

źródło: NKJP: Katarzyna Sosnowska: Pikantna przyjaźń, Cosmopolitan, nr 04, 2000

Złość i rozpacz przepełniały mnie, rozsadzały mi czaszkę, w kłębowisku myśli usiłowałam znaleźć tę jedną, potrzebną i zbawczą, wyprowadzającą z ciemności na światło.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Jeśli zaczął mówić o jakimś przedmiocie czy sprawie, gniótł rzecz, miętosił, omawiał z różnych stron, gmatwał się w końcu w kłębowisku słów, które motał naokoło siebie, i milkł zrozpaczony. Kiedy mu pomagano, kończąc zdanie pytaniem: „Czy to miałeś na myśli?”, kręcił głową. Później, zmęczony, godził się na pierwszą z brzegu insynuację.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

W marcu 1933 roku dokonał kolejnego epokowego prawykonania, tym razem „Ionisation” Varesego, napisaną na czterdzieści jeden różnych instrumentów perkusyjnych - z pozoru chaotyczne kłębowisko dźwięków, pod którego powierzchnią, w głębi, kryła się struktura skrząca się olśniewającą precyzją.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Składnia

bez ograniczeń + kłębowisko +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 02.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json