UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyjałowić

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyjałowię
 wyjałowimy
2 os. wyjałowisz
 wyjałowicie
3 os. wyjałowi
 wyjałowią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyjałowiłem
+(e)m wyjałowił
 wyjałowiłam
+(e)m wyjałowiła
 wyjałowiłom
+(e)m wyjałowiło
 wyjałowiliśmy
+(e)śmy wyjałowili
 wyjałowiłyśmy
+(e)śmy wyjałowiły
2 os. wyjałowiłeś
+(e)ś wyjałowił
 wyjałowiłaś
+(e)ś wyjałowiła
 wyjałowiłoś
+(e)ś wyjałowiło
 wyjałowiliście
+(e)ście wyjałowili
 wyjałowiłyście
+(e)ście wyjałowiły
3 os. wyjałowił
 wyjałowiła
 wyjałowiło
 wyjałowili
 wyjałowiły

bezosobnik: wyjałowiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyjałowijmy
wyjałówmy
2 os. wyjałowij
wyjałów
 wyjałowijcie
wyjałówcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyjałowiłbym
bym wyjałowił
 wyjałowiłabym
bym wyjałowiła
 wyjałowiłobym
bym wyjałowiło
 wyjałowilibyśmy
byśmy wyjałowili
 wyjałowiłybyśmy
byśmy wyjałowiły
2 os. wyjałowiłbyś
byś wyjałowił
 wyjałowiłabyś
byś wyjałowiła
 wyjałowiłobyś
byś wyjałowiło
 wyjałowilibyście
byście wyjałowili
 wyjałowiłybyście
byście wyjałowiły
3 os. wyjałowiłby
by wyjałowił
 wyjałowiłaby
by wyjałowiła
 wyjałowiłoby
by wyjałowiło
 wyjałowiliby
by wyjałowili
 wyjałowiłyby
by wyjałowiły

bezosobnik: wyjałowiono by

bezokolicznik: wyjałowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

wyjałowiwszy

gerundium: wyjałowienie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyjałowiony

odpowiedniki aspektowe: wyjaławiać , jałowić

Inne uwagi

Zwykle imb lub ger

Pochodzenie

Zob. jałowy; por. jałowić

1. glebę

Definicja

zniszczyć elementy, które naturalnie występują w jakiejś substancji lub miejscu i umożliwiają ich efektywne funkcjonowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia gleba

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zubożyć

Połączenia

  • wyjałowienie gleby
  • wyjałowiona ziemia

Cytaty

A zmniejszony areał zbóż może dać plony nie przekraczające 17 milionów ton. Tym bardziej że nie wszędzie dotrą na czas nawozy sztuczne dla zasilenia zasiewów, a ubiegłoroczne deszcze wyjałowiły gleby.

źródło: NKJP: Karol Wojtaszczyk: My, chłopi, możemy Polskę wyżywić, Życie i Nowoczesność, nr 553, 1981

Jeśli w okresie terapii przestrzega się zaleconej diety, bogatej m.in. w jogurty oraz produkty zawierające symbiotyczne bakterie jelitowe, ani nie wyjałowimy jelita, ani nie ułatwimy zasiedlenia się w nim patologicznych szczepów bakteryjnych.

źródło: NKJP: Nina Grella: Sprawdzony sposób, Dziennik Zachodni, 2001-01-12

Filtr UV wyjałowi wodę, niszcząc także pożądane w akwarium organizmy.

źródło: NKJP: Internet

Zapewne miasta ginęły wskutek wyjałowienia gleb dokoła, społeczeństwo zaś rozpadało się z powodu podziału na kastę kapłanów i lud.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

Oczywiście nie powstrzymało to ekspansji zwycięzców na zachód w poszukiwaniu nowych, nie wyjałowionych ziem pod uprawę tytoniu.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Składnia

bez ograniczeń + wyjałowić +
CO

2. narzędzia

Definicja

zniszczyć znajdujące się w czymś lub na czymś zarazki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wysterylizować

Cytaty

Zestawy do sączenia należy wyjałowić za pomocą pary wodnej lub suchego gorącego powietrza.

źródło: NKJP: Internet

Wszystko, co ma kontakt z brzeczką, musi przejść dezynfekcję. Jeżeli nie jesteś pewien, czy coś należy wyjałowić, to najprawdopodobniej należy to zrobić.

źródło: NKJP: Internet

Komora wyposażona jest też w lampę ultrafioletową, którą włącza się przed pracą, aby dodatkowo wyjałowić wnętrze (przestrzeń roboczą) komory.

źródło: NKJP: Internet

Z prawego nozdrza sterczał zwitek wyjałowionej gazy, który miał nie dopuścić do wytworzenia skrzepu w złamanej przegrodzie nosowej.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

W końcu u mojego dentysty (chodzę tylko do jednego) jednak liczę na dobre wyjałowienie narzędzi.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wyjałowić +
CO

3. umysł

Definicja

pozbawić kogoś lub coś czegoś uznawanego za wartościowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Polityka wyjałowiła mnie z marzeń.

źródło: NKJP: Chciałbym, żeby..., Gazeta Wyborcza, 1992-12-31

Kontrreformacja pospołu z sarmatyzmem, z którym od końca XVI wieku zgodnie współdziałała, nie tylko utrwaliła zacofane stosunki społeczne i rozłożyła państwo, ale również wyjałowiła Polskę intelektualnie, zamykając umysły w ciasnym horyzoncie bezmyślnej wiary, szlacheckiej pychy i plemiennego samouwielbienia.

źródło: NKJP: Krzysztof Pomian: Bracia sarmaci, Polityka, nr 2256, 2000-07-29

Jej głos był cichy, wyjałowiony z emocji.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

A choć na krótszą metę sytuacja ta wydaje się przynosić profity (także finansowe), to w dalszej perspektywie prowadzi do wyjałowienia kultury (nie tylko politycznej) oraz ideowych rozłamów i polaryzacji w Kościele.

źródło: NKJP: Katolicyzm polityczny, Trybuna, 2006

Składnia

bez ograniczeń + wyjałowić +
KOGO/CO + (z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 03.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN