UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

diesel

Chronologizacja

1937, Przyroda i Technia, books.google.pl

Pochodzenie

niem.

Od nazwiska: Rudolf Diesel (1858-1931), niemiecki konstruktor, twórca silnika wysokoprężnego

1. silnik

Definicja

techn. 
tłokowy silnik spalinowy, napędzany olejem napędowym, uruchamiany przez nagrzanie sprężonego powietrza

Wymowa

[dizel]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ropniak
hiperonimy:  silnik

Połączenia

  • diesel o jakiejś mocy, o jakiejś pojemności

Cytaty

Diesel dudni równiutko, zamienia ropę w energię, energia idzie w komin i rozpływa się w burym niebie nad gminą.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Zima, 1999-03-20

Wciąż rosnąca popularność silników typu diesel zmusza kolejnych producentów do montowania tej jednostki napędowej pod maskami produkowanych przez siebie modeli.

źródło: NKJP: „Miśki” z ropniakami, Dziennik Polski, 2000-10-23

Dzisiaj porównujemy auta, które oferują zupełnie inne rozwiązania, ale są niemal równie praktyczne. Pod ich maskami pracują nowoczesne diesle, które umożliwiają pokonywanie wielu kilometrów bez tankowania.

źródło: NKJP: (X): Porównanie, Polska Głos Wielkopolski, 2006-08-28

Caddy jest oferowany z trzema silnikami: jednym benzynowym i dwoma dieslami. Wszystkie cechują się bardzo dobrą elastycznością.

źródło: NKJP: Volkswagen Caddy, Motomagazyn, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. diesel
diesle
D. diesla
diesli
C. dieslowi
dieslom
B. diesel
diesle
N. dieslem
dieslami
Ms. dieslu
dieslach
W. dieslu
diesle

2. samochód

Definicja

pot. 
samochód wyposażony w diesel - silnik

Wymowa

[dizel]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ropniak
antonimy:  benzyniak
hiperonimy:  samochód

Cytaty

Zaterkotały dwa trabanty, zaszemrał diesel, samochody krążyły teraz wolno po małym parkingu, przez otwarte okno ktoś z głębi wozu wzywał pomocy.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1994

Auto - chociaż to diesel - ma błyskawiczne przyspieszenie.

źródło: NKJP: (M): Dni Otwarte w Magro: Dwa w jednym, Nowiny Raciborskie, 2005-10-18

Diesel z dwulitrowym silnikiem osiąga moc prawie 150 koni (147 KM) i by pędzić z prędkością 100 kilometrów na godzinę potrzebuje tylko 6,3 sekundy. To bardzo dobry wynik diesla.

źródło: NKJP: (ALE): Subaru Forester. Napęd stały na cztery koła. I średnio tylko 6,3 litra paliwa na 100 kilometrów, Gazeta Pomorska, 2009-08-26

Silnik wysokoprężny lub instalacja gazowa opłacają się, gdy jeździ się dużo. Diesle są droższe od aut benzynowych [...].

źródło: NKJP: Auto na miarę, Polityka, 2000-05-27

Po kilkunastu tegorocznych podwyżkach cen paliw wiele osób jeżdżących dieslami wlewa do baków olej opałowy, który jest tańszy od ropy. Z tego paliwa korzystają bardzo często rolnicy.

źródło: NKJP: (PIF): Pozorna oszczędność, Dziennik Bałtycki, 1999-09-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. diesel
diesle
D. diesla
diesli
C. dieslowi
dieslom
B. diesel
diesle
N. dieslem
dieslami
Ms. dieslu
dieslach
W. dieslu
diesle

3. paliwo

Definicja

pot. 
olej napędowy

Wymowa

[dizel]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia źródła energii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ropa
hiperonimy:  paliwo

Cytaty

Rekordowo wysoką skalę podwyżek odnotowaliśmy w przypadku oleju napędowego. Diesel kosztuje średnio 4,59 zł, czyli 14 gr na litrze więcej niż tydzień temu.

źródło: NKJP: (KŻ): Ceny ropy szaleją, Dziennik Polski, 2008-05-23

Według raportu Goldman Sachs, z nasion jatropy można produkować diesel za 43 dol. za baryłkę, podczas gdy baryłka paliwa z trzciny kosztuje 45 dol., z kukurydzy - 83 dol., a z soi - 122 dol.

źródło: NKJP: Andrzej Lubowski: Ropne zapalenie świata, Polityka, 2007-11-10

Sowieci woleli diesla: po prostu mogli tankować prawie prosto z szybu naftowego!

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. diesel
diesle
D. diesla
diesli
C. dieslowi
dieslom
B. diesel
diesle
N. dieslem
dieslami
Ms. dieslu
dieslach
W. dieslu
diesle

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

silnik rozbiega się
diesel rozbiega się
Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json