UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naszczekać

Chronologizacja

XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naszczekam
 naszczekamy
2 os. naszczekasz
 naszczekacie
3 os. naszczeka
 naszczekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naszczekałem
+(e)m naszczekał
 naszczekałam
+(e)m naszczekała
 naszczekałom
+(e)m naszczekało
 naszczekaliśmy
+(e)śmy naszczekali
 naszczekałyśmy
+(e)śmy naszczekały
2 os. naszczekałeś
+(e)ś naszczekał
 naszczekałaś
+(e)ś naszczekała
 naszczekałoś
+(e)ś naszczekało
 naszczekaliście
+(e)ście naszczekali
 naszczekałyście
+(e)ście naszczekały
3 os. naszczekał
 naszczekała
 naszczekało
 naszczekali
 naszczekały

bezosobnik: naszczekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naszczekajmy
2 os. naszczekaj
 naszczekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naszczekałbym
bym naszczekał
 naszczekałabym
bym naszczekała
 naszczekałobym
bym naszczekało
 naszczekalibyśmy
byśmy naszczekali
 naszczekałybyśmy
byśmy naszczekały
2 os. naszczekałbyś
byś naszczekał
 naszczekałabyś
byś naszczekała
 naszczekałobyś
byś naszczekało
 naszczekalibyście
byście naszczekali
 naszczekałybyście
byście naszczekały
3 os. naszczekałby
by naszczekał
 naszczekałaby
by naszczekała
 naszczekałoby
by naszczekało
 naszczekaliby
by naszczekali
 naszczekałyby
by naszczekały

bezosobnik: naszczekano by

bezokolicznik: naszczekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: naszczekawszy

gerundium: naszczekanie

Pochodzenie

Zob. szczekać

1. o psie

Definicja

będąc psem, wydać wiele głośnych i krótkich dźwięków w kierunku kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

[...] Gdy ktoś nas napadnie, słyszał pan, żeby pies uciekł? Niechby był jak Dawid naprzeciw Goliata, przynajmniej za nogawkę złapie czy w kostkę ugryzie. A co się namiota, naszczeka, mimo że bezsilny.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Kiedy zza ogrodzenia naszczeka na Ciebie pies albo jakiś pijak rzuci epitetem - po prostu zignorujesz.

źródło: NKJP: Internet

Sama płaciłam mandat karny (to wykroczenie, a nie przestępstwo!) za to, że moje psy naszczekały na sąsiadkę.

źródło: Internet: hipologia.pl/forum

Składnia

bez ograniczeń + naszczekać +
na KOGO

2. o osobie

Definicja

pejorat. 
użyć wobec kogoś wielu obraźliwych i agresywnych słów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nawrzucać

Cytaty

Ręce mi opadły, przecież mogła już na początku wysłuchać, o co chcę zapytać i potem skierować mnie pod inny numer telefonu, ale jak widać, wolała najpierw na mnie naszczekać [...].

źródło: NKJP: Internet

Delikatnie zwróciłam uwagę pani, jak należy się zachować, po czym w słuchawce usłyszałam głos męski przedstawiający się jako szef! Cynicznym tonem naszczekał na mnie i odłożył słuchawkę!

źródło: Internet: istotne.pl/boleslawiec/forum

Składnia

bez ograniczeń + naszczekać +
na KOGO

3. obmówić

Definicja

pejorat. 
wielokrotnie mówiąc nieprawdę, przedstawić kogoś w złym świetle

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Prezes tak mówi „TRYBUNIE”: „Jakiś człowiek poszedł do prokuratury, naszczekał na mnie wbrew opinii zarządu i komisji rewizyjnej.” [...].

źródło: NKJP: Jacek Korczak Mleczko: Tatry w ruinie, ale..., 2006

– Ale najpierw nam wszystko powie, prawda, Trauti? – Gnerlich pogłaskał ją po głowie. – Komu i co na mnie naszczekał... [...] Mów, komu i co powiedziałeś o komendancie!

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Składnia

bez ograniczeń + naszczekać +
na KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 29.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN