UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

samograj

Chronologizacja

1939, NKJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. samograj
samograje
D. samograja
samograjów
C. samograjowi
samograjom
B. samograj
samograje
N. samograjem
samograjami
Ms. samograju
samograjach
W. samograju
samograje

Pochodzenie

pol. samo- + pol. -graj

Zob. sam, grać

1. instrument

Definicja

pot. 
instrument muzyczny lub urządzenie, które samodzielnie wytwarza dźwięki dzięki wbudowanemu programowi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • elektryczny; hostelowy samograj
  • samograj z wtyczką
  • obudowa samograja
  • samograj emituje coś
  • kupić samograj
  • wziąć od kogoś samograj
  • wykonane na samograjach

Cytaty

Z dużego pokoju wywaliłam wszystko, żeby było miejsce do tańca. Samograj pod jedną ścianą, stół pod drugą, na nim wino, soki, woda, kanapki, paluszki i ciastka.

źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976

W patefonie tuba nie była już tak ostentacyjna, gdyż została ukryta w szafkowej, eleganckiej obudowie samograja.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Robię tam podobny numer, na prawdziwych cymbałach, nie na żadnym elektrycznym samograju.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz, 2000

Hostelowy samograj emitował Jingle Bells. Tego wieczoru robiła to połowa samograjów na świecie.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebieg życia, czyli kartonowa sieć, 2009

Może to tylko trzy akordy, wykonane na samograjach.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski, Mariusz Szczygieł: Murzyni wymyślili jazz, Polacy - disco polo, Gazeta Wyborcza, 1995-05-06

2. film

Definicja

pot. 
atrakcyjny i łatwy do przedstawienia temat w literaturze, filmie, sztuce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Połączenia

  • literacki samograj
  • temat-samograj; samograje-utwory
  • samograj w skeczu
  • samograj przyciąga kogoś
  • być samograjem; nazywać coś samograjami

Cytaty

Literacki samograj, w którym naziści wygrywają wojnę, ciągle przyciąga czytelników [...].

źródło: NKJP: Andrzej Kaniewski: Nowe książki, Gazeta Wyborcza, 1993-09-29

Scorsese zekranizował temat samograj: burzliwe fragmenty z życia Howarda Hughesa, słynnego lotnika, konstruktora, a także filmowca.

źródło: NKJP: (PAP): Długi lot „Aviatora”, Dziennik Polski, 2005-02-15

Takie dzieła to samograje [...], które biły rekordy sprzedaży i doczekały się ekranizacji telewizyjnych.

źródło: NKJP: Konrad Wągrowski: Boston w ogniu, Esensja, 2009-08-21

Niektóre wątki pisarz sam odrzuca, nazywając je samograjami.

źródło: NKJP: Janina Katz Hewetson: Karnawał i post, czyli o pozornościach wyboru, Kultura, nr 5, 1989

3. rola w filmie

Definicja

pot. 
łatwa do zagrania rola w teatrze lub w filmie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Połączenia

  • być samograjem

Cytaty

Taka rola to samograj, ale też z historii wiadomo, że bardzo łatwo jest tutaj zepsuć efekt.

źródło: Internet: sporwkinie.blogspot.com

Rola sztywnego jest takim samograjem, że bez problemu wcielił się w nią młody Tom Simpson.

źródło: NKJP: Renata Gorczyńska: Antygona w Waszyngtonie, Gazeta Wyborcza, 1993-03-15

Na przedstawieniach, które obserwowałem, te samograje, wykonane nieolśniewająco, lecz porządnie i prawidłowo [...], nie wywoływały nawet uśmiechu.

źródło: NKJP: Jacek Sieradzki: Bezceremonialne dopieprzanie: Polityka, 2002-01-19

4. biznes

Definicja

pot. 
coś, co jest atrakcyjne, łatwe do wykonania lub osiągnięcia i szybko przynosi efekt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • dziennikarski, ekonomiczny, medialny, przemytniczy, turystyczny, wyborczy; banalny; wielki; doskonały; swoisty; magiczny samograj
  • pewniak, samograj; skandale, samograje
  • stać, stawać się samograjem

Cytaty

Ten biznes to samograj. Kto przejmie nad nim kontrolę, zarobi gigantyczne pieniądze [...].

źródło: NKJP: (ZB): Najlepszy interes w Małopolsce, Dziennik Polski, 2008-11-14

Przyrządzała bardzo smaczny deser samograj z waniliowego serka homogenizowanego, do którego wkrawała owoce, takie, jakie wpadły jej w ręce [...].

źródło: NKJP: (X): Zaprosili nas Ewa Wiśniewska i Krzysztof Kowalewski, Kuchnia, nr 6, 1998

W praktyce wygląda to tak, że zespół handlowy po pewnym czasie staje się samograjem [...].

źródło: NKJP: Andrzej Niemczyk Wiesław Grzesik, Anna Niemczyk: Książka dla skutecznych szefów. Znane i mniej znane drogi do sukcesu w kierowaniu ludźmi, 2008

To nie jest żerowanie prasy na przejściowych skandalach i medialnych samograjach [...].

źródło: NKJP: Ewa Drab: Sensacja czy dziennikarska kaczka?, Esensja, 2009-07-02

Składnia

bez ograniczeń + samograj +
JAKI
Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json