UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czardasz

Chronologizacja

1858, J. Zachariasz, "Sąsiedzi", books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czardasz
czardasze
D. czardasza
czardaszów
czardaszy
C. czardaszowi
czardaszom
B. czardasza
czardasze
N. czardaszem
czardaszami
Ms. czardaszu
czardaszach
W. czardaszu
czardasze

Pochodzenie

węg. csárdás

1.a taniec

Definicja

etn. 
węgierski taniec narodowy, składający się z wolnego wstępu oraz żywiołowej części głównej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  taniec

Połączenia

  • cygański, węgierski czardasz
  • czardasze i polki
  • tańczyć czardasza

Cytaty

Podczas cotygodniowych spotkań [...] dzieci poznają historię Węgier, tradycje i obyczaje, słuchają muzyki, tańczą czardasza, gotują gulasz i inne specjały węgierskiej kuchni.

źródło: NKJP: Grażyna Zdrojewska: Rodzinę Hartai zauroczyły w Polsce góry..., Express Ilustrowany, 2001-12-28

Po dzieciach z Mogilan na scenę wyszli Węgrzy. Radośni, zadzierzyści, z przytupem, dudniący butami po deskach sceny w czardaszu z takim samym zacięciem, jak ich krakowscy kamraci w krakowiaku.

źródło: NKJP: Dwa bratanki, Dziennik Polski, 2006-07-29

Perfekcyjnie wykonane czardasze i polki, znakomita muzyka, piękne dziewczęta - wszystko to sprawiło, że zespół zmuszano do ciągłych bisów.

źródło: NKJP: (AZA): Ulubieńcy publiczności, Tygodnik Podhalański, 1997

I znowu tańce: żywiołowe węgierskie czardasze splatają się z dostojnym tańcem irlandzkim.

źródło: NKJP: K. Juszczak: Śląsk oczarował Ostrzeszów, Czas Ostrzeszowski, 2006

1.b muzyka

Definicja

etn. 
muzyka do czardasza - tańca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Połączenia

  • cygański, węgierski czardasz
  • grać czardasza

Cytaty

Myślę: „Węgry” i czuję zapach gulaszu węgierskiego, słyszę czardasza w tle i czuję smak tokaja - wina królów i króla win, jak mawiają sami Węgrzy.

źródło: NKJP: Dziesiątka wspaniałych, Dziennik Bałtycki, 2004-05-07

Z Florianem Dąbrowskim [...] odbywaliśmy zagraniczne podróże [...] do Rumunii, gdzie na skrzypcach demonstrował z temperamentem cygańskiemu prymiście, jak należy grać popularne czardasze.

źródło: NKJP: Marek Zaradniak i Romana Brzezińska: Żegnaj Profesorze!!!, Gazeta Poznańska, 2002-11-30

2. utwór

Definicja

utwór muzyczny stylizowany na muzykę do czardasza - tańca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

Będziemy słuchać Vladislava Cantans. W programie muzyka starego Wiednia: walce, polki, czardasze w wykonaniu świetnych kameralistów.

źródło: NKJP: Wieńczysław Kołodziejski: Jesteśmy w Anglii, Gazeta Krakowska, 2007-10-12

Damian Orłowski zagrał na skrzypcach najsłynniejszego w całej literaturze muzycznej czardasza, którego napisał Włoch Monti.

źródło: NKJP: Piotr GryŸlak: Spacerkiem po Europie, Dziennik Polski, 2005-08-20

Data ostatniej modyfikacji: 07.10.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json