UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wiskoza

Chronologizacja

1911, Samuel Orgelbrand, Encyklopedja powszechna, t. 17, books.google.pl

Pochodzenie

p.-łac. viscosus 'pełen lepu ptasiego; lepki'

z łac. viscum, viscus 'jemioła; lep na ptaki z jej jagód'

1. ciecz

Definicja

chem. 
gęsta, lepka ciecz pozyskiwana z celulozy, używana głównie do produkcji włókien sztucznych i celofanu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ciecz

Cytaty

Roztwór ksantatu w ługu sodowym jest gęstą, żółtawą cieczą o charakterystycznym zapachu. Jest to płyn przędzalniczy zwany wiskozą.

źródło: NKJP: Joanna Kośmider: Odory, 2002

Wiskoza tłoczona przez dysze tantalowe w kąpieli zawierającej kwas siarkowy oraz siarczan sodu i cynku ulegała przemianie na włókna wiskozowe.

źródło: Mieczysław Szustakowski: Od Zbaraża do Wrocławia - na Czarnym Tatarskim Szlaku, 2010 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wiskoza
wiskozy
D. wiskozy
wiskoz
C. wiskozie
wiskozom
B. wiskozę
wiskozy
N. wiskozą
wiskozami
Ms. wiskozie
wiskozach
W. wiskozo
wiskozy

Inne uwagi

Zwykle lp

2.a włókno

Definicja

włók. 
włókno wyprodukowane z wiskozy - substancji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  włókno

Cytaty

Surowce, z których wykonane zostały dzianiny, oscylują wokół duetów: wiskozy i elastanu, jedwabiu i bawełny, choć pojawia się również sam len oraz produkty uszyte w stu procentach z bawełny.

źródło: NKJP: Kolorowa alternatywa, Dziennik Zachodni, 2005-04-22

Motywem przewodnim jesienno-zimowej kolekcji Ancory jest „Otulanie i upiększanie” [...]. Wszystko wykonano z wysokogatunkowych przędz: wiskozy, moheru, wełny merynosowej, alpaki z domieszką poliakrylu, poliamidu i lycry.

źródło: NKJP: Arystokratyczna awangarda, Gazeta Poznańska, 2005-11-12

Tkaniny obiciowe nowej generacji robi się z włókien naturalnych, sztucznych oraz ich mieszanek. Możemy spotkać m.in. takie połączenia: bawełna i akryl, bawełna, sztuczny jedwab i nylon, bawełna i poliester, wełna, włókna sztuczne i kaszmir lub bawełna, wełna i wiskoza.

źródło: NKJP: Danuta Żuchowska: Nowoczesnych tkanin czar, Wieczór Wybrzeża, 2000-09-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wiskoza
wiskozy
D. wiskozy
wiskoz
C. wiskozie
wiskozom
B. wiskozę
wiskozy
N. wiskozą
wiskozami
Ms. wiskozie
wiskozach
W. wiskozo
wiskozy

Inne uwagi

Zwykle lp

2.b tkanina

Definicja

włók. 
tkanina z wiskozy - włókna

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  tkanina

Połączenia

  • bawełna i wiskoza, len i wiskoza
  • koszula, sweter z wiskozy

Cytaty

Delikatne, cieniutkie tkaniny w sukienkach i spódnicach, takie jak len, żorżeta, jedwab czy wiskoza, efektownie prezentują się zarówno z subtelnym obcasem, jak i z masywniejszymi butami.

źródło: NKJP: Izabela Jabłonowska: Ubierz się w uśmiech. Stylowo i modnie, 2010

W zeszłym roku wiskoza z państwowej fabryki kosztowała 12 zł za metr, a koreańska 6 zł 50 gr.

źródło: NKJP: Anna Mackiewicz: Przemyt puszcza farbę, Gazeta Wyborcza, 1997-12-11

W najnowszej kolekcji na wiosnę i lato króluje len [...]. Drugim materiałem, który firma proponuje na lato, jest wiskoza.

źródło: NKJP: Paulina Zakrzewska: Wiosenne wejście butików do galerii handlowych, Polska The Times, 2010-03-12

[...] w kolekcji Alessandra królują bawełna, len, ramia i nowoczesne wiskozy.

źródło: NKJP: W słońcu safari, Gazeta Poznańska, 2005-10-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wiskoza
wiskozy
D. wiskozy
wiskoz
C. wiskozie
wiskozom
B. wiskozę
wiskozy
N. wiskozą
wiskozami
Ms. wiskozie
wiskozach
W. wiskozo
wiskozy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. lepkość

Definicja

fiz. 
właściwość fizyczna płynów określająca siły tarcia wewnętrznego pomiędzy warstwami cieczy lub gazu, które poruszają się z różnymi prędkościami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lepkość

Cytaty

[...] spadek wiskozy krwi i utrudniony jej przepływ w naczyniach krwionośnych ucha jest leczony masażem cyrkulacyjnym.

źródło: Internet: forum.e-masaz.pl

Ze względu na bardzo dużą wiskozę ropy złoże to nie jest eksploatowane.

źródło: Zbigniew Obuchowicz: Złoża ropy i gazu w zapadlisku przedkarpackim, 1963

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wiskoza
wiskozy
D. wiskozy
wiskoz
C. wiskozie
wiskozom
B. wiskozę
wiskozy
N. wiskozą
wiskozami
Ms. wiskozie
wiskozach
W. wiskozo
wiskozy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wiskoza +
(CZEGO)

4. sprzęgło

Definicja

mot.  pot. 
sprzęgło, w którym jeden element, obracając się, wprawia w ruch drugi za pośrednictwem cieczy o dużej lepkości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Cytaty

Sprawna wiskoza musi się dać zatrzymać ręką po odpaleniu auta [...].

źródło: Internet: a4-klub.pl

Sprzedaję sporo wiskoz do różnych aut i reklamacji mam mniej niż 1%.

źródło: Internet: trooper4x4.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wiskoza
wiskozy
D. wiskozy
wiskoz
C. wiskozie
wiskozom
B. wiskozę
wiskozy
N. wiskozą
wiskozami
Ms. wiskozie
wiskozach
W. wiskozo
wiskozy
Data ostatniej modyfikacji: 07.07.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json