Chronologizacja
1. rybacka
Definicja
Pochodzenie
psł. *sětь 'związane, splecione ze sobą liny, powrozy; sieć'
Od pie. *sei̯- ‘wiązać’.
Motywacja semantyczna (por. także bałt.: litew. siẽti, siejù ‘wiązać, powiązać’, łot. sìet, sìenu ‘ts.’) sieć / siatka 'coś łączącego, spajającego różne elementy'; 'zespół powiązanych ze sobą części' umożliwiła wykorzystanie wyrazu do przyswojenia wielu sekundarnych znaczeń, właściwych obcym terminom specjalistycznym.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy
Połączenia
- rybacka sieć
- sieć na ryby
- ryba w sieci
- oko, oczka sieci
- zarzucić/zarzucać, zastawiać; naprawiać sieci
- łowić siecią
- wpaść w sieci
- czuć się jak ryba w sieci
Cytaty
|
Wśród kutrów wycofanych z morza za mało jednak było tych, które łowiły dorsze, a za dużo tych, które zarzucały sieci na szproty i śledzie. źródło: NKJP: Ryszard Socha: Ucho na szprota, Polityka, nr 2598, 2007-03-31 |
|
|
Zające z Tarnowskiego zamawiali między innymi Włosi i Francuzi. Myśliwi zwierzęta łapali do sieci , a potem były one wywożone za granicę. Tam nowi właściciele wypuszczali je do lasów, z nadzieją, że w szybkim tempie będą się rozmnażać. źródło: NKJP: Zające poza siecią, Dziennik Polski, 2002-11-02 |
|
|
Nadleśniczy [...] miał okazję uczestniczyć w odławianiu dorosłych zajęcy, bo na takie sztuki liczą myśliwi z Kluczborka. – O dziwo, łowi się je na duże sieci rybackie, długie na 200-300 metrów a wysokie na 3 m. Stawia się je na specjalnych palikach. Potem w kierunku tak ustawionej pułapki idzie nagonka. źródło: NKJP: BB, JOR: Prywatyzacja przedłużona, Trybuna Śląska, 2003-01-10 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
Składnia
|
+ | sieć | + |
na CO
|
2. pajęcza
Definicja
Pochodzenie
Możliwa kalka ang. web 'pajęczyna, sieć (pajęcza)'.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pajęczyna |
Połączenia
- pajęcza; misterna sieć
- pleść, tkać sieć
- wpaść w sieć
Cytaty
|
I nagle zrozumiał, że tkwi w ogromnej, grubej pajęczynie; że te nici, miękkie i lepkie, to gęsta pajęcza sieć, niezwyczajnie duża i mocna, gdyż utkał ją pająk gigant. źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1996 |
|
|
Jeśli jakaś mucha przypadkowo potrąci nogą sieć pająka i z rozpędu poleci kawałek dalej, całkiem swobodnie i nic nie przeczuwając, to po chwili uwięzione odnóże przełamie siłę skrzydeł i pociągnie ją za sobą. źródło: NKJP: Daniel Odija: Kronika umarłych, 2010 |
|
|
Czuła się niby mucha uwikłana w pajęczą sieć. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
3. donosicieli
Definicja
Pochodzenie
Por. sieć (rybacka).
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw
Cytaty
|
W początkach swojej działalności firma, posiadając 33 terenowe jednostki organizacyjne oraz sieć agentów na terenie całego kraju, sprzedawała głównie ubezpieczenia majątkowe i komunikacyjne. źródło: NKJP: Marcin Jaworski: Towarzystwo Ubezpieczeniowe Europa, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-02-15 |
|
|
Kiedy jednak uniwersytety zaczęły obcinać budżety swoim wydawcom, a na brak pieniędzy zaczął narzekać również ich główny odbiorca - biblioteki, w oficynach uczelnianych pojawiły się działy marketingu. Obecnie działają głównie przez rozbudowane sieci przedstawicieli, którzy starają się dotrzeć nie tylko do bibliotek, ale również do księgarń i bezpośrednio do indywidualnych odbiorców. źródło: NKJP: Marcin Baczyński: Zakończyły się Targi Książki Akademickiej Atena '97, Gazeta Wyborcza, 1997-11-10 |
|
|
Habte-Wald ma prywatną sieć donosicieli, którą utrzymuje z powodu zżerającej go pasji intryganctwa, a także aby przypodobać się czcigodnemu panu. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005 |
|
|
Znany rosyjski historyk Wasilij Kluczewski wspomina, że dla obrony przed spiskami bojarów car Borys Godunow utkał misterną sieć tajnego nadzoru policyjnego, w którym główną rolę grali chłopi donoszący na swych panów. źródło: NKJP: Krystyna Kurczab-Redlich: Głową o mur Kremla, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
Składnia
|
|
+ | sieć | + |
KOGO
|
4. komórkowa
Definicja
Pochodzenie
Kalka ang. net(work) 'sieć' >'siatka, sieć'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport
Połączenia
- gęsta, rozbudowana, regularna, rozległa, rozwinięta, szeroka, zawiła; domowa, globalna, miejska, lokalna, ogólnopolska, światowa; bezprzewodowa, radiowa sieć; sieć ciepłownicza, drogowa, energetyczna, gazownicza; drogowa, kolejowa, rzeczna, trakcyjna; kanalizacyjna, wodociągowa; komórkowa, komputerowa, szerokopasmowa, światłowodowa, telefoniczna, telekomunikacyjna, telewizyjna
- sieć GSM; Orange, Play, Plus, T-Mobile
- sieć autostrad, kanałów, komunikacji miejskiej, ulic, szlaków, ścieżek; naczyń; telefonii komórkowej; Plusa
- operator; awaria, modernizacja, rozbudowa sieci
- dostęp do sieci
- budować, naprawiać, rozbudowywać, uruchomić, stworzyć, tworzyć, utworzyć, wybudować, zbudować sieć
- podłączyć do sieci
Cytaty
|
Mieszkali w pociągu, który odstawiony na bocznicę i podłączony do miejskiej sieci elektrycznej stał się całkiem wygodnym lokum. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
|
|
Mazowsze musi mieć dobrze funkcjonującą sieć drogową oraz kolejową. źródło: NKJP: M.Barwicka: Samorząd województwa przejmuje Koleje Mazowieckie: Koniec dwuwładzy, Tygodnik Ciechanowski, 2007-11-29 |
|
|
Gęsta sieć żółtych rur gazowych zakopanych ostatnio w Rynku i kilku najbliższych ulicach sprawi, że mieszkańcom centrum Legnicy nie zabraknie gazu. źródło: NKJP: Zbigniew Budych: Na pełny gaz!, Gazeta Wrocławska, 13-01-1999 |
|
|
Na razie nie wiadomo, czy chory rzeczywiście wytworzy sieć nowych naczyń poprawiających ukrwienie serca, ale podobne próby na zwierzętach wypadły zachęcająco. źródło: NKJP: Ewa Zarębska, Sławomir Zagórski: Z własnego życia, Gazeta Wyborcza, 1998-03-06 |
|
|
Operatorzy sieci Plus GSM, Era i Idea zakończyli pierwszy etap budowy sieci komórkowej w warszawskim metrze. źródło: NKJP: Piotr Cygan: Komórki w metrze, Dziennik Internautów, 2002-01-30 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
Składnia
|
|
+ | sieć | + |
CZEGO
|
5. firma
Definicja
Pochodzenie
Por. sieć (rybacka).
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw
Połączenia
- abonent, pracownik sieci
Cytaty
|
Jednak w tym samym czasie wysyłane i odbierane z zagranicy esemesy staniały nieznacznie tylko w Orange, a w innych sieciach ich ceny nie drgnęły. źródło: NKJP: Cezary Kowanda: Okroić wiadomości od kości, Polityka, nr 2649, 2008-04-05 |
|
|
Obwiniona była o próbę skorumpowania pracownika sieci telefonii komórkowej w celu pozyskania billingów z telefonu Lwa Rywina. źródło: NKJP: Andrzej Goszczyński: Paragraf milczenia, Polityka, nr 2451, 2004-05-08 |
|
|
Według firmy doradczej Kagan World Media Ltd. w 1994 roku usługi telefoniczne przyniosły brytyjskim sieciom telewizji kablowej obroty wysokości 156,5 mln funtów (241,7 mln dolarów), co stanowi około 1 proc. całego brytyjskiego rynku telefonicznego. źródło: NKJP: Martin Du Bois: Rzut oka na europejski rynek telefoniczny, Gazeta Wyborcza, 1995-10-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
6. bankomatów
Definicja
Pochodzenie
Por. sieć (rybacka).
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
Połączenia
- gastronomiczna, handlowa; globalna, lokalna, ogólnopolska, światowa; gęsta, regularna, rozbudowana, rozwinięta, szeroka, złożona sieć; sieć szkolna; osadnicza
- sieć bankomatów; bibliotek, kin; kantorów, marketów, restauracji, salonów, sklepów, stacji; placówek; posterunków policji, szkół, szpitali
- budować, rozbudować/rozbudowywać, stworzyć, tworzyć, uruchomić, utworzyć, założyć, zbudować sieć
- dysponować siecią czego
Cytaty
|
Turystów i biznesmenów przyciąga godne pozazdroszczenia położenie geograficzne, świetne połączenia kolejowe i lotnicze, rozbudowana sieć hoteli oraz niezliczone atrakcje kulturalne. źródło: NKJP: Anna Amankowicz:Lyon przyjaciel Łodzi, 2000-12 |
|
|
W bankomacie możesz też sprawdzić stan swojego konta - bez dokonywania jakiejkolwiek transakcji. Zrobisz to np. w sieci bankomatów BPH PBK. źródło: NKJP: Kamila Buźniak: Sesja z bankomatem, Dziennik Bałtycki, 2003-09-03 |
|
|
Tym samym mapa Polski wypełni się gęstszą siecią szkół kształcących na poziomie wyższym. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 101. posiedzenia Senatu RP w dniu 4 czerwca 1997 r. |
|
|
Wprowadzenie modelu pochówku chrześcijańskiego z udziałem duchownego na poświęconej ziemi nie mogło się udać dopóty, dopóki nie istniała rozwinięta sieć kościołów parafialnych. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
Składnia
|
|
+ | sieć | + |
CZEGO
|
7. zmarszczek
Definicja
Pochodzenie
Por. sieć (rybacka).
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii
Połączenia
- drobniutka, gęsta, rozległa sieć
- sieć zmarszczek
- pokryć się siecią
Cytaty
|
Mają one tę wspólną cechę, że kremową powierzchnię ich miąższu pokrywa gęsta sieć niebieskawych żyłek, zagłębień i otworów wypełnionych szlachetną pleśnią, która nie tylko nie przeszkadza, ale stanowi samo jądro serowego smaku. źródło: NKJP: Francuski notes: Ser niebieski, pięknie zielony, Dziennik Polski, 2003-02-01 |
|
|
Patrzą na mnie skośne, wyblakłe oczy, otoczone siecią głębokich zmarszczek. źródło: NKJP: Roman E. Rogowski: Credo, Gazeta Wyborcza, 1993-04-10 |
|
|
Biały mur wstrząsnął się, pokrył siecią pęknięć i runął w wielu miejscach, a przez wyrwy lunęły potoki ciemnej wody, żółtej od mułu, pełnej traw, liści i patyków. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
Składnia
|
|
+ | sieć | + |
CZEGO
|
8. intryg
Definicja
Pochodzenie
Por. sieć (rybacka).
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- misterna sieć
- sieć intryg, kłamstw, powiązań
Cytaty
|
Kiedy 25 maja, tuż przed godziną 22.00 w policyjne sieci wpadł kolejny - siódmy już - członek narkomafii, 22-letni Robert S. z woj. lubelskiego, prowadzący śledztwo uznali, że to już komplet. źródło: NKJP: Ratujmy własne dzieci, Detektyw, 5-1999 |
|
|
Obecnie krąży między cesarskim Burgiem a zaprzyjaźnionym Wersalem i z dala snuje misterną sieć intryg międzynarodowych przeciwko dawnemu kochankowi. źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |
Składnia
|
|
+ | sieć | + |
CZEGO
|
9. Internet
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane również wielką literą.
Pochodzenie
Kalka ang. (Inter-) + net 'sieć (siatka)'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | infostrada, Internet, internety, net |
Połączenia
- dostęp do sieci
- anonimowość, bezpieczeństwo, prywatność w sieci
- podłączyć/podłączać do sieci
- korzystać; pobrać/pobierać, ściągnąć/ściągać z sieci
- być; szukać, znaleźć; grać; reklamować w sieci
Cytaty
|
Musisz wiedzieć, że poza wirusami niemal w każdej chwili jesteś narażony na ataki szpiegującego i złośliwego oprogramowania, które ma na celu wykradanie danych, wyświetlanie niechcianych reklam czy też utrudnianie pracy. Niebezpieczeństwo mogą nieść ze sobą z pozoru niewinnie wyglądające strony WWW czy też darmowe i legalne oprogramowanie pobierane z sieci. źródło: NKJP: Bartosz Danowski: Windows Vista PL. Bez kantów, 2008 |
|
|
Poza kilkoma dużymi tytułami ogólnokrajowymi, wychodzącymi wyłącznie w internecie oraz wydaniami internetowymi gazet drukowanych, w sieci możemy znaleźć dużą liczbę gazet lokalnych i tematycznych. źródło: NKJP: aws: Internetowi dziennikarze mają własne stowarzyszenie, Dziennik Internautów, 2005-11-28 |
|
|
- Anonimowość w sieci skończyła się jakieś pięć lat temu - mówi Maciej Kołodziej z Onetu. Dziś trzeba być świadomym, że każdy ruch, e-mail, wypowiedź, kontakt zostanie odnotowany. źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Oko sieci, Polityka, nr 2572, 2006-09-23 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sieć |
sieci |
|
| D. | sieci |
sieci |
|
| C. | sieci |
sieciom |
|
| B. | sieć |
sieci |
|
| N. | siecią |
sieciami |
|
| Ms. | sieci |
sieciach |
|
| W. | sieci |
sieci |