UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

maksymalizm

Chronologizacja

1946, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. maksymalizm
maksymalizmy
D. maksymalizmu
maksymalizmów
C. maksymalizmowi
maksymalizmom
B. maksymalizm
maksymalizmy
N. maksymalizmem
maksymalizmami
Ms. maksymalizmie
maksymalizmach
W. maksymalizmie
maksymalizmy

Pochodzenie

ang. maximalism

fr. maximalisme

z łac. maximus 'największy'

1. w życiu

Definicja

książk. 
postawa charakteryzująca się stawianiem sobie i innym maksymalnych wymagań

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [maksymaliźmie] lub [maksymalizmie].

Wymowa

[maksymalism] lub [maksymalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  minimalizm
hiperonimy:  postawa

Połączenia

  • maksymalizm etyczny, moralny
  • maksymalizm wymagań

Cytaty

Za głównego teoretyka maksymalizmu uważany jest Eugeniusz Łoziński (pseud. Ustinow), który działał za granicą w pierwszych latach XX w., wysuwając przede wszystkim postulat nieograniczonego i nie kontrolowanego nawet przez partię terroru agrarnego - przymusowego zaboru ziem obszarniczych, niszczenia dobytku obszarników, palenia ich dworów [...].

źródło: NKJP: Ludwik Bazylow: Ostatnie lata Rosji Carskiej. Rządy Stołypina, 2008

Stworzył charakterystyczny dla siebie typ bohatera powieściowego, kierującego się w swym życiu do ostatnich konsekwencji doprowadzonym maksymalizmem moralnym, gotowego do najwyższych poświęceń i rezygnacji w imię służby społecznej.

źródło: NKJP: Artur Hutnikiewicz: Młoda Polska, 1994

Fantasta Siejak uprawiał dwa rodzaje prozy z właściwym sobie maksymalizmem. Jak realizm, to niemal reportażowo-kronikarski, dokładny w szczegółach, superwyrazisty w wiernym oddaniu mowy potocznej. Jak fantastyka, to bez granic czasoprzestrzennych, senno-halucynacyjna, poddana wyłącznie swobodzie wyobraźni.

źródło: NKJP: Helena Zaworska: „Książę czasu” - opowieści Tadeusza Siejaka, Gazeta Wyborcza, 1995-12-01

Z ciągłych rozrachunków z sobą wynikały niezwykle wysokie wobec siebie wymagania, świadczące o życiowym maksymalizmie. Odnotowywał więc młody Pigoń chwile załamań, rozdarć i niewiary w siebie, nie szczędząc przy tym swoistego samobiczowania.

źródło: NKJP: Krystyna Ratajska: Neomesjanistyczni spadkobiercy Mickiewicza, 1998

Na 40 stronach radzą prawicowym politykom i ich wyborcom, aby zerwali z czarnowidztwem. [...] - Pamiętajmy, że dzięki reformom rządów postsolidarnościowych Polska jest najbardziej dynamicznie rozwijającym się krajem w Europie. Autorzy namawiają, by wyrzec się maksymalizmów, nastawić na kompromis.

źródło: NKJP: Bogusław Kunach: Propozycja Ruchu, Gazeta Wyborcza, 1996-07-25

Składnia

bez ograniczeń + maksymalizm +
(CZEGO)

2. w sztuce

Definicja

szt. 
nurt w sztuce charakteryzujący się zastosowaniem jak największej liczby różnorodnych środków wyrazu artystycznego

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [maksymaliźmie] lub [maksymalizmie].

Wymowa

[maksymalism] lub [maksymalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Cytaty

Literatura Macha była walką o tożsamość, której osiągnąć nie potrafił. Okazało się, że maksymalizm i nadmiar środków mogą prowadzić nie do wyjawienia prawdy, lecz do jej zakamuflowania.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia : obiegi, wzorce, style : literatura polska 1944-1989, 1997

Lecz delikatnie wypomniana poecie [...] usterka logiczna całkowicie jest uzasadniona (funkcjonuje nawet jako chwyt literacki) w utworze pisanym dla dzieci, ponieważ wyróżnikiem ich postaw jest m.in. maksymalizm, stylistycznie ujawniający się właśnie w sformułowaniach typu „tłusta oliwa”.

źródło: NKJP: Zbigniew Lisowski: Poznawanie poezji: interpretacje, 2008

Wnętrza sam artysta określa je jako eklektyczny maksymalizm. Rzeczywiście, jest tam wszystkiego dużo, ale każda rzecz jest nieprzypadkowa i ma swoje miejsce.

źródło: Internet: entertheroom.pl

Artyści szukają dla siebie miejsca na ziemi wszędzie, ale wszędzie poza sztuką. Ich maksymalizmy to ideologie, które mogłyby zagwarantować swobodę wyrażenia.

źródło: NKJP: Zbigniew Bieńkowski: Przyszłość… przeszłości, 1996

3. w filozofii

Definicja

filoz. 
kierunek w filozofii, który zakreślając bardzo szeroko granice dla filozofii, przyjmował, że świat składa się nie tylko z realnych rzeczy, lecz także z doskonałych duchów i idei, postulował ujęcie prawdziwej natury i istoty bytu, całej wiedzy o świecie, postulował nie tylko poznanie świata, ale jego zreformowanie

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [maksymaliźmie] lub [maksymalizmie].

Wymowa

[maksymalism] lub [maksymalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Połączenia

  • maksymalizm eschatologiczny, filozoficzny, poznawczy...

Cytaty

[...] maksymalizm poznawczy polega na ambicji poznania całej rzeczywistości, nie tylko tej dostępnej rozumowi lub zmysłom.

źródło: Internet: eioba.pl

Metafizyka początków XIX w. przybrała charakter spirytualistyczny i idealistyczny. [...] Główną ideą metafizyki tego okresu było przebicie się przez zjawiska i ujęcie prawdziwej natury bytu, samej jego istoty, co prowadziło w kierunku maksymalizmu filozoficznego [...].

źródło: NKJP: Internet

Nastąpiła, po okresie ostrożności i abstynencji, era maksymalizmu filozoficznego, który szedł w kierunku metafizycznym, idealistycznym, spekulacyjnym, mesjanistycznym i tworzenia systemów. Nowe systemy filozoficzne dążyły do całkowitej reformy, mającej doprowadzić nie tylko do ulepszenia egzystencji, lecz do uszczęśliwienia i zbawienia ludzkości.

źródło: NKJP: Krystyna Rembowska: Kultura w tradycji i we współczesnych nurtach badań geograficznych, 2002

Po II wojnie światowej miejsce dominującego minimalizmu zajął niewątpliwie maksymalizm. Filozofia nabrała zabarwienia światopoglądowego.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia : po co nam filozofia, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 24.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json