UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przebitka

Chronologizacja

1 połowa XVIII w., Kart XVII-XVIII
Inne znaczenie

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przebitka
przebitki
D. przebitki
przebitek
C. przebitce
przebitkom
B. przebitkę
przebitki
N. przebitką
przebitkami
Ms. przebitce
przebitkach
W. przebitko
przebitki

Pochodzenie

Zob. bić

1. papier

Definicja

cienki papier,używany dawniej przy pisaniu na maszynie do sporządzania kopii

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

  • zielona przebitka; bibułkowe przebitki; przebitki maszynowe
  • przebitka, kopie; przebitki i kalki; ryzy, przebitki
  • plik przebitki
  • kalki na przebitce
  • przebitka umożliwiała coś

Cytaty

Podczas wojny produkuje się bardzo brzydki papier. Jest to na ogół brudnożółta przebitka, a kopie na niej wykonywane są rozmazane i blade.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Na blacie [...] stała otwarta maszyna do pisania z wkręconym przekładańcem papieru, przebitki i kalki.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Jadłospis, pisany na nieczytelnych przebitkach maszynowych, nie jest zbyt porywający [...].

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Jadłem w..., Gazeta Wyborcza, 1992-05-22

Wzywał ją niby na przesłuchanie, zamykał drzwi na klucz, wkręcał do remingtona sześć cienkich przebitek przedzielonych arkuszami fioletowej kalki i jazda.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

2. przejście

Definicja

pot. 
dodatkowe przejście lub przejazd umożliwiający komunikację między wydrążonymi w ziemi chodnikami, trasami lub innymi miejscami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • przebitka do obwodnicy
  • przebitki, szybiki
  • szlaki przebitek
  • przebitka przydaje się komuś
  • wiercić przebitki

Cytaty

Przebitka umożliwia przejście pomiędzy górną a dolną częścią Sztolni Czarnej, najpiękniejszej sztolni kopalni złota.

źródło: Internet: history-of-mining.pwr.wroc.pl

Jeśli nie będzie przebitki z Trasy Kwiatkowskiego do obwodnicy i nie powstanie trasa A-1, to nic się nie zmieni.

źródło: NKJP: (RM, Leś): Supermarkety niszczą drobnych handlowców, Wieczór Trójmiasta, 1998-10-15

W podziemiach od podszybia rozchodziły się chodniki [...], przebitki pomiędzy sąsiednimi wyrobiskami, lewarki, szybiki między dwoma poziomami chodników.

źródło: NKJP: (X): Łatwiej orać niż kopać, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01

[...] Komendant musiał tropić szlaki przebitek, wierconych pomiędzy celami, układających się czasem w długie szlaki komunikacyjne [...].

źródło: NKJP: Wojciech Knap: Jedno ucho na siedmiu zbójów, Polityka, 2002-11-09

Siedzieli pod kamienicą [...] z przebitkami. Tych, których nie zabiło, odgrzebali.

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Pamiętnik z Powstania Warszawskiego, 1984

3. kolczyk

Definicja

pot. 
mały kolczyk, który umieszcza się w pistolecie do przekłuwania uszu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Połączenia

  • zwykłe; sterylne przebitki
  • kolczyki, przebitki
  • używać przebitek

Cytaty

Zamierzam przekłuć uszy u kosmetyczki, tylko nie wiem, czy muszę kupić przebitki, czy dostanę je u kosmetyczki.

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Do przekłucia pistoletem używa się specjalnych kolczyków, tak zwanych przebitek, które nie nadają się do założenia w żadnym innym miejscu ciała.

źródło: Internet: dereniowa.pl

W przebitkach dziecko powinno chodzić od czterech do sześciu tygodni.

źródło: Internet: canpolbabies.com

4. w kartach

Definicja

karc. 
pobicie, głównie atutem, karty, która została już pobita

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Cytaty

Jego reakcje i prawie wszystkie sekrety znała tak dobrze, jak bridżową rozgrywkę na przebitki.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Wyszedł w króla pik, którego Erwin zabił asem, zgrał króla karo. Następnie wziął do ręki przebitką pik, zgrał obie figury karowe, wyrzucając trefle ze stołu. Potem przebił trefla na stole i próbował wrócić do ręki pikiem.

źródło: NKJP: Julian Klukowski: Miły bridż, Gazeta Wyborcza, 1992-05-22

Ten szaleniec z trzema kartami w kolorze wytrwał do końca, pomimo wysokich przebitek i wygrał.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

5. w handlu

Definicja

pot. 
zysk wynikający ze sprzedaży czegoś drożej niż się to wcześniej kupiło, często związany z różnicą wartości czegoś w różnych krajach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przebicie

Połączenia

  • większa, największa, ogromna, potężna; nieprzeciętna; (całkiem,...) dobra przebitka; korzystne przebitki
  • dwukrotna, trzykrotna, pięciokrotna..., kilkukrotna przebitka
  • przebitka na srebrze, na złocie; na akcjach
  • przeliczniki, przebitki
  • przebitka była (skromniejsza,...); sięgała iluś procent; jest (ogromna,...); opiera się na czymś
  • obliczanie przebitki
  • robić przebitkę

Cytaty

W NRD najlepsza przebitka jest na srebrze, lepsza nawet niż na koszulkach.

źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

Prawdziwy zysk przynosiło [...] zainwestowanie uzyskanych forintów, koron czy rubli na wolnych rynkach i wymiana ich w Wiedniu, Trieście czy Berlinie Zachodnim na złoto, dające w Polsce najlepszą przebitkę.

źródło: NKJP: Jerzy Kochanowski: Wolny szmugiel, Polityka, 2008-06-07

Wielokrotnie pisaliśmy o sposobach, które ludzie stosują, żeby jakoś przemycić przez granicę trochę papierosów, które mają całkiem dobrą przebitkę.

źródło: NKJP: J.S.:Papierosy w dziecięcych fotelikach, Życie Podkarpackie 2008-11-26

Ruch coraz mniejszy, a zysk gorszy. Na początku Niemki brały wszystko. Przebitka sięgała 100 i 200 procent. Teraz za tę samą ilość marek kupią o połowę mniej biustonoszy niż trzy lata temu.

źródło: NKJP: Michał Matys, Włodzimierz Nowak: Bardotka na Polenmarkt, Gazeta Wyborcza, 1996-12-06

.Prywatyzacja Banku Śląskiego wywołała wiele emocji. Sprzedaż jego walorów przypadła na szczyt megahossy roku 1993 i początku 1994. Walory „baśki” debiutowały 21 stycznia 1994 r. z zawrotną ceną 675 zł. Trzynastokrotna przebitka w stosunku do ceny emisyjnej okazała się jednak apogeum szaleństwa giełdowego.

źródło: NKJP: Dziesięć lat dziewiątki, Dziennik Polski, 1999-02-08

Składnia

bez ograniczeń + przebitka +
(na CZYM)

6. nad siatką

Definicja

sport. 
w siatkówce uderzenie w piłkę i spowodowanie, że przeleci ona nad siatką lub w piłce nożnej przejęcie od przeciwnika piłki, znajdującej się w powietrzu, głównie w pobliżu pola karnego, w celu strzelenia gola

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • przebitka w pole (karne,...)
  • przebitka, strata (piłki,...)

Cytaty

Rywale strzelili gola, ponieważ była tak zwana przebitka i po prostu piłka wpadła.

źródło: NKJP: (SAS): Porażka i kontuzje, Dziennik Polski, 2006-04-24

Pola zagrywki nie chciała opuścić Kaczorowska, ale atak z przebitki zmusił ją do tego.

źródło: Internet: radiokrakow.pl

Akcja zaczęła się od przebitki, straty piłki i zawodnik Korony miał swobodę, żeby dośrodkować.

źródło: NKJP: Paweł Stankiewicz: Remis z Koroną Kielce jest dla biało-zielonych jak porażka, Dziennik Bałtycki, 2009-11-09

Finowie wygrywają przebitkę na siatce.

źródło: Internet: katowickisport.pl

7. w samochodzie

Definicja

pot. 
w dużych samochodach przechodzenie z małej na dużą skrzynię biegów lub odwrotnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • przebitka, przełącznik; skrzynie, przebitka
  • wykonywać przebitkę

Cytaty

Przebitka to ruch lewarkiem. Przeskakujesz z małej skrzyni na dużą albo na odwrót.

źródło: Internet: wagaciezka.com

W skrzyni z przebitką chodzi o to, że jak będziesz chciał przejść na dużą skrzynię, to pchasz lewarek w prawo i ci przeskakuje, natomiast wracając na małą, przesuwasz lewarek w lewo.

źródło: Internet: ziomkitrucks.fora.pl

8. w filmie

Definicja

film. 
krótkie ujęcie w filmie lub scenariuszu, które nie należy do głównej narracji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Połączenia

  • przebitki napisów
  • przebitka z życia; przebitki z planu
  • przebitka na gołębie
  • przebitka w scenie; przebitki w serwisach (informacyjnych,...)
  • zwolnienie i przebitki
  • kręcić; przygotować przebitki
  • oglądać coś; pojawiać się w przebitce
  • fałszywe jak przebitka

Cytaty

Napis „Broken News” i szybka przebitka na szeroką panoramę miasta, kręcona chyba z dachu ambasady.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Dzisiaj zróbmy scenę w plenerze. Jeśli popsuje się pogoda, jutro spróbujemy dokręcić przebitki.

źródło: NKJP: Czesław Bielecki: Scenarzysta, 2009

Ta kaseta to rejestracja koncertu, który odbył się na nowojorskiej wyspie Ellis przed dwoma laty. Piosenki przeplatane są przebitkami z podróży [...] przez Amerykę [...].

źródło: NKJP: Olaf Szewczyk: Across America. Art Garfunkel, Gazeta Wyborcza, 1998-04-10

Składnia

bez ograniczeń + przebitka +
na KOGO/CO
bez ograniczeń + przebitka +
z CZEGO
bez ograniczeń + przebitka +
w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 12.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json