UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykrajać

częściej wykroić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykraję	wykrajemy
2 os.	wykrajesz	wykrajecie
3 os.	wykraje	wykrają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykrajałem +(e)m wykrajał	wykrajałam +(e)m wykrajała	wykrajałom +(e)m wykrajało	wykrajaliśmy +(e)śmy wykrajali	wykrajałyśmy +(e)śmy wykrajały
2 os.	wykrajałeś +(e)ś wykrajał	wykrajałaś +(e)ś wykrajała	wykrajałoś +(e)ś wykrajało	wykrajaliście +(e)ście wykrajali	wykrajałyście +(e)ście wykrajały
3 os.	wykrajał	wykrajała	wykrajało	wykrajali	wykrajały

bezosobnik: wykrajano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykrajmy
2 os.	wykraj	wykrajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykrajałbym bym wykrajał	wykrajałabym bym wykrajała	wykrajałobym bym wykrajało	wykrajalibyśmy byśmy wykrajali	wykrajałybyśmy byśmy wykrajały
2 os.	wykrajałbyś byś wykrajał	wykrajałabyś byś wykrajała	wykrajałobyś byś wykrajało	wykrajalibyście byście wykrajali	wykrajałybyście byście wykrajały
3 os.	wykrajałby by wykrajał	wykrajałaby by wykrajała	wykrajałoby by wykrajało	wykrajaliby by wykrajali	wykrajałyby by wykrajały

bezosobnik: wykrajano by

bezokolicznik: wykrajać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wykrajawszy

gerundium: wykrajanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykrajanie	wykrajania
D.	wykrajania	wykrajań
C.	wykrajaniu	wykrajaniom
B.	wykrajanie	wykrajania
N.	wykrajaniem	wykrajaniami
Ms.	wykrajaniu	wykrajaniach
W.	wykrajanie	wykrajania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykrajany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykrajany	wykrajany	wykrajany	wykrajane	wykrajana
D.	wykrajanego	wykrajanego	wykrajanego	wykrajanego	wykrajanej
C.	wykrajanemu	wykrajanemu	wykrajanemu	wykrajanemu	wykrajanej
B.	wykrajanego	wykrajanego	wykrajany	wykrajane	wykrajaną
N.	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanym	wykrajaną
Ms.	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykrajani	wykrajani	wykrajane	wykrajane
D.	wykrajanych	wykrajanych	wykrajanych	wykrajanych
C.	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanym	wykrajanym
B.	wykrajanych	wykrajanych	wykrajanych	wykrajane
N.	wykrajanymi	wykrajanymi	wykrajanymi	wykrajanymi
Ms.	wykrajanych	wykrajanych	wykrajanych	wykrajanych

odpowiednik aspektowy: wykrawać

Inne uwagi

Spotykane użycia form aspektu niedokonanego: wykrajam, wykrajasz, wykraja, wykrajamy, wykrajacie, wykrajają, wykrajaj, wykrajajmy, wykrajajcie, które uważane są za niepoprawne

Pochodzenie

Zob. kroić

1. kawałek

Definicja

krojąc, oddzielić jakąś część od większej całości

Warianty

częściej wykroić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

Z rozprutego brzucha wykrajał wątroby i nerki.

źródło: NKJP: Maciej Wesołowski: Urodzeni mordercy, CKM, 1999

Wykrajałem z jaszczurki wszystkie mięsne części i na gładkim kamieniu pociąłem je na miazgę.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Następnie rozwałkować cienko, wykrajać okrągłe placuszki i w każdy zawijać jedną całą śliwkę węgierkę.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Owocowo, Dziennik Polski, 2008-07-04

Składnia

wykrajać

CO + (z CZEGO)

2. spodnie

Definicja

przyciąć tkaninę, skórę lub inny materiał, przygotowując do szycia

Warianty

częściej wykroić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Cytaty

Są to np. skrawki materiału, z którego wykrajano ubranie, kawałki drewna pozostałe przy wyrobie półki etc.

źródło: Małgorzata B. Jakubiak: Tadeusz Kotarbiński: filozof, nauczyciel, poeta, 1987 (books.google.pl)

Plusz należy wykrajać najlepiej na lewej stronie za pomocą noża krawieckiego [...].

źródło: Internet: tkaniny.net

Składnia

wykrajać

CO + (z CZEGO)

3. z książki

Definicja

wyodrębnić jakąś część z całości

Warianty

częściej wykroić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wydzielić

Cytaty

W ogrodzie zalegała ciężka, gęsta mgła. Światło księżyca wykrajało w niej tylko kilka nieregularnych trajektorii.

źródło: Jarosław Kamiński: Wiwarium, 2015 (books.google.pl)

Do niedawna było tak, że producenci i dystrybutorzy posługiwali się w materiałach promocyjnych recenzjami wziętymi z gazet i portali internetowych [...]. Oczywiście brali wyłącznie teksty pozytywne bądź wykrajali z artykułu superlatywy.

źródło: Bartosz Żurawiecki: Sępatyczni recenzenci, 2013-01-21 (alekinoplus.pl)

Poszczególni dowódcy wykrajali z imperium niewielkie tereny i tworzyli własne księstwa.

źródło: Winicjusz Kossakowski: Gdzie podziali się Germanie (zanotowane.pl)

Składnia

wykrajać

CO + w CZYM | z CZEGO

4. czas

Definicja

znaleźć pieniądze lub czas na określony cel dzięki dobremu zarządzaniu nimi

Warianty

częściej wykroić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Cytaty

	[...] nawet jeśli w naszej etatowej działalności nie robimy tego, co byśmy chcieli w życiu robić, to nadal mamy te 8 godzin pozostałe, z których przynajmniej godzinkę czy dwie można wykrajać, chociażby na to, żeby się rozwijać. źródło: jakoszczedzacpieniadze.pl
	- Skąd się wykrajało pieniądze na „opłaty”? - Często z fikcyjnych premii dla piłkarzy. źródło: Adam Willma, Gazeta Pomorska, 2010-08-24 (pomorska.pl)
	W roku 2004 amatorzy przedłużonych weekendów rzeczywiście mogą nie mieć zbyt wielkiego pola do popisu. Nie to, co w niektórych latach bywało, kiedy przy niewielkich tylko manewrach dało się wykrajać „najdłuższe weekendy współczesnej Europy”. źródło: NKJP: tur: Pracoholizm nie grozi..., Gazeta Krakowska, 2004-01-13
	[...] to książka o wykrajaniu czasu za pomocą pseudotrików w zarządzaniu firmą i biznesem. źródło: Internet: zaradnyfinansowo.pl

Składnia

wykrajać

CO + (z CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2019