UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ubytek

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

słow. *ubytъkъ 'ubywanie, zmniejszanie ilości; to, co ubyło, strata'; rzeczownik od przedrostkowego czasownika *ubyti 'zmniejszyć się; odejść z jakiejś zbiorowości'

1. zmniejszanie ilości czegoś

Definicja

stopniowe zmniejszanie się ilości czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Połączenia

gwałtowny, ogromny; naturalny ubytek; nadmierne ubytki
ubytek ludności; alkoholu, wody; krwi; ciepła, energii, sił; budżetu, dochodu, pieniędzy, przychodów, składek, środków, wpływów; miejsc pracy
przychody i ubytki

Cytaty

	Zawał nie nastąpił na skutek choroby wieńcowej, lecz na skutek dużego ubytku krwi z układu krążenia, powodującego konieczność natychmiastowej transfuzji krwi. źródło: NKJP: Krystyna Krawczyk: Nieoczekiwany zawał, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2010-05-18
	Choć w trakcie fermentacji następuje pewien ubytek witaminy C, to kiszona kapusta jest bogatym jej źródłem, podobnie jak wielu związków mineralnych i błonnika. źródło: NKJP: (JOG, PP): Chroni przed rakiem, Gazeta Krakowska, 2006-01-14
	Wzrost kosztów pracy podnosi cenę produktu i zmniejsza jego konkurencyjność. To także, wcześniej czy później, musi skutkować ubytkiem miejsc pracy. źródło: NKJP: Joanna Solska: Goło, niewesoło, Polityka, 2000-04-01
	Trzeba [...] będzie znowelizować budżet. W praktyce oznacza to obniżenie o 1 mln zł wydatków. [...] redukcje powinny dotknąć wszystkich wydatków. Tak, aby nikt nie odczuł boleśnie tego ubytku pieniędzy. źródło: NKJP: Zbigniew Budych: Trybunał oddał milion, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-04-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ubytek	ubytki
D.	ubytku	ubytków
C.	ubytkowi	ubytkom
B.	ubytek	ubytki
N.	ubytkiem	ubytkami
Ms.	ubytku	ubytkach
W.	ubytku	ubytki

Składnia

ubytek

CZEGO

2. strata

Definicja

strata, która nastąpiła w wyniku stopniowego zmniejszania się ilości czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

brak I

Połączenia

duży; niewielki; dopuszczalny ubytek; poważne, spore, znaczące, znaczne; kadrowe; liczne ubytki; ubytki budżetowe, finansowe
ubytek kości, masy kostnej, skóry, tkanki; słuchu; asfaltu, betonu, nawierzchni, tynku
ubytek na zdrowiu; ubytki w drużynie, w kadrze, w składzie; w uzębieniu, w zębach; w asfalcie, w drodze, w jezdniach, w nawierzchni, w posadzce; w budżecie, w dochodach; w jakiejś wysokości
ubytek lub uszkodzenie; ubytki lub niedobory
skala, wysokość; naprawa, rekompensata ubytków
ubytek nastąpił; ubytki powstały
powodować, spowodować; pokryć, zrekompensować; uzupełnić/uzupełniać, wypełnić ubytki

Cytaty

	Pasożyt [...] wywołuje ubytek skóry, przez który wydostają się na zewnątrz jego larwy. źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1996
	Dyrekcja Zarządu Dróg i Zieleni w Sopocie, odpowiedzialna za stan ulic w kurorcie tłumaczy, że sukcesywnie będzie „łatała” dziury. Prosi jednak wszystkich mieszkańców o informowanie o ubytkach w nawierzchni. źródło: NKJP: Jolanta Świerczyńska: Strzeż się tych dziur, Dziennik Bałtycki, 2005-03-21
	Pewnego pięknego dnia, bardzo pięknego, okazuje się, że was nie ma. [...] Czy sądzi pan, że wtedy ludzie, społeczeństwo, naród, odczulibyśmy jakiś ubytek, stratę, dziurę w niebie? źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 2 (Alfa 1984, Letni dzień 1983, Ambasador 1981, Pieszo 1980), 1996
	Sąsiedztwo zajezdni autobusowej było [...] przede wszystkim niezdrowe. Kiedy lekarze stwierdzili u nich spore ubytki na zdrowiu, spowodowane wdychaniem ołowiu, postanowili oddać sprawę do sądu. źródło: NKJP: Małgorzata Moczulska: 14 tysięcy długu, Gazeta Wrocławska, 2003-10-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ubytek	ubytki
D.	ubytku	ubytków
C.	ubytkowi	ubytkom
B.	ubytek	ubytki
N.	ubytkiem	ubytkami
Ms.	ubytku	ubytkach
W.	ubytku	ubytki

Składnia

ubytek

w CZYM

3. w zębie

Definicja

stom.

otwór w zębie powstały w wyniku próchnicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dziura

Połączenia

duże ubytki; ubytki próchnicowe

Cytaty

	Ubytki próchnicowe (dziury) powinny być jak najwcześniej wypełniane plombami. źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Szczęki dwie, Polityka, 2002-10-12
	Zęby z ubytkami próchniczymi to siedlisko bakterii, które wysiewając się z krwią lub śliną do całego organizmu, mogą powodować tzw. choroby odogniskowe (np. zapalenia stawów). źródło: NKJP: (BCZ): Mały pacjent u dentysty, Trybuna Śląska, 2002-05-21
	Byłem na konsultacji u dentysty. Orzekł, że wszystko w porządku, [...] można jeszcze poczekać, ubytek jest niewielki. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998
	Program [...] obejmie wszystkie dzieci i młodzież z grupy wysokiego ryzyka, jeśli chodzi o zagrożenie próchnicą. Zgodnie ze standardami światowymi do grupy tej zalicza się dzieci, które w ciągu roku mają ponad cztery ubytki z powodu próchnicy. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.04.1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ubytek	ubytki
D.	ubytku	ubytków
C.	ubytkowi	ubytkom
B.	ubytek	ubytki
N.	ubytkiem	ubytkami
Ms.	ubytku	ubytkach
W.	ubytku	ubytki

Data ostatniej modyfikacji: 13.10.2011