Chronologizacja
S.v. knować. Postać bezokolicznika knuć jest późniejsza.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
knuję |
knujemy |
|||
| 2 os. |
knujesz |
knujecie |
|||
| 3 os. |
knuje |
knują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
knułem +(e)m knuł |
knułam +(e)m knuła |
knułom +(e)m knuło |
knuliśmy +(e)śmy knuli |
knułyśmy +(e)śmy knuły |
| 2 os. |
knułeś +(e)ś knuł |
knułaś +(e)ś knuła |
knułoś +(e)ś knuło |
knuliście +(e)ście knuli |
knułyście +(e)ście knuły |
| 3 os. |
knuł |
knuła |
knuło |
knuli |
knuły |
bezosobnik: knuto
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę knuł będę knuć |
będę knuła będę knuć |
będę knuło będę knuć |
będziemy knuli będziemy knuć |
będziemy knuły będziemy knuć |
| 2 os. |
będziesz knuł będziesz knuć |
będziesz knuła będziesz knuć |
będziesz knuło będziesz knuć |
będziecie knuli będziecie knuć |
będziecie knuły będziecie knuć |
| 3 os. |
będzie knuł będzie knuć |
będzie knuła będzie knuć |
będzie knuło będzie knuć |
będą knuli będą knuć |
będą knuły będą knuć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
knujmy |
|
| 2 os. |
knuj |
knujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
knułbym bym knuł |
knułabym bym knuła |
knułobym bym knuło |
knulibyśmy byśmy knuli |
knułybyśmy byśmy knuły |
| 2 os. |
knułbyś byś knuł |
knułabyś byś knuła |
knułobyś byś knuło |
knulibyście byście knuli |
knułybyście byście knuły |
| 3 os. |
knułby by knuł |
knułaby by knuła |
knułoby by knuło |
knuliby by knuli |
knułyby by knuły |
bezosobnik: knuto by
bezokolicznik: knuć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
knując
gerundium: knucie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | knucie |
knucia |
| D. | knucia |
knuć |
| C. | knuciu |
knuciom |
| B. | knucie |
knucia |
| N. | knuciem |
knuciami |
| Ms. | knuciu |
knuciach |
| W. | knucie |
knucia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: knujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | knujący |
knujący |
knujący |
knujące |
knująca |
| D. | knującego |
knującego |
knującego |
knującego |
knującej |
| C. | knującemu |
knującemu |
knującemu |
knującemu |
knującej |
| B. | knującego |
knującego |
knujący |
knujące |
knującą |
| N. | knującym |
knującym |
knującym |
knującym |
knującą |
| Ms. | knującym |
knującym |
knującym |
knującym |
knującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | knujący |
knujący |
knujące |
knujące |
| D. | knujących |
knujących |
knujących |
knujących |
| C. | knującym |
knującym |
knującym |
knującym |
| B. | knujących |
knujących |
knujących |
knujące |
| N. | knującymi |
knującymi |
knującymi |
knującymi |
| Ms. | knujących |
knujących |
knujących |
knujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: knuty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | knuty |
knuty |
knuty |
knute |
knuta |
| D. | knutego |
knutego |
knutego |
knutego |
knutej |
| C. | knutemu |
knutemu |
knutemu |
knutemu |
knutej |
| B. | knutego |
knutego |
knuty |
knute |
knutą |
| N. | knutym |
knutym |
knutym |
knutym |
knutą |
| Ms. | knutym |
knutym |
knutym |
knutym |
knutej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | knuci |
knuci |
knute |
knute |
| D. | knutych |
knutych |
knutych |
knutych |
| C. | knutym |
knutym |
knutym |
knutym |
| B. | knutych |
knutych |
knutych |
knute |
| N. | knutymi |
knutymi |
knutymi |
knutymi |
| Ms. | knutych |
knutych |
knutych |
knutych |
odpowiednik aspektowy: uknuć
Pochodzenie
Wtórna postać bezokolicznika od formy 1 os. l. poj. dawnego czasownika knować - knuję, co od dawnego rzeczownika kien 'obcięty pień drzewa, konar', z psł. *kъnъ / *kъnь 'obrąbany pień drzewa, kloc' (por. knieja, konar). Rozwój znaczeniowy czasownika mógł być następujący: 'przygotowywać kłodę, obrąbywać, obcinać pień drzewa' > 'przygotowywać coś' > 'układać, obmyślać coś' > 'obmyślać potajemnie coś złego'.
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- knuć intrygę, spisek, zdradę
Cytaty
|
Tak jak wśród szympansów więzi społeczne pielęgnowane są przez wzajemne iskanie, tak u ludzi tę rolę pełni wymiana plotek na temat innych - komu można ufać, a komu nie, kto z kim knuje przeciwko komu. źródło: NKJP: Krzysztof Szymborski: Spisek powszechny, Polityka, 2009-01-31 |
|
|
Zygmunt Luksemburczyk oficjalnie zabiegał u Jagiełły o pomoc wojskową, a nieoficjalnie knuł z Krzyżakami rozbiór Polski. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005 |
|
|
Pewnie poszła zrobić mały zapasik na noc. Wszyscy usiedli razem w kółeczku i zaczęli knuć, czy lepiej teraz iść do Grubego Rycha, czy raczej w nocy, bo sklep pewnie jest czynny non stop. źródło: NKJP: (Dariusz Chętkowski z uczniami): Ostatni weekend, 2007 |
|
|
Było jasne, że knują coś paskudnego i nie dziwił mnie widok czołgu, który wraz z gromadką ściągniętych z linii żołnierzy w pośpiechu rył przy krawędzi wąwozu stanowiska dla wozów bojowych. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005 |
|
|
Koncepcja imperialistycznego spisku miała niezwykłe walory - knujący wróg był zarazem oczywisty i niejasny. źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Wielkie spiski, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02 |
Składnia
|
+ | knuć | + |
CO +
(z KIM) +
(przeciwko KOMU)
|
|
+ | knuć | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|