UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zamierzyć się

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

W st.pol. w znaczeniu 'obmyślić jakiś czyn', 'podnieść broń do uderzenia, do ciosu'; zob. mierzyć

1. ręką

Definicja

podnieść kończynę, aby kogoś uderzyć, kopnąć lub rzucić w niego trzymanym przedmiotem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zamachnąć się

Cytaty

Krewki mąż zamierzył się nożem na żonę.

źródło: NKJP: Z nożem na żonę, Dziennik Bałtycki, 2011

Agnieszka zamierzyła się dłonią na jego wypięte pośladki.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Widział mnie, ale nie ustąpił, lecz zamierzył się nogą.

źródło: NKJP: Opinie dnia, Gazeta Poznańska, 2002-03-21

Twierdzą, że to oni zostali pobici przez chłopaków z Lubońka, zaś P. oberwał kijem od swojego kolegi Marcina K., który zamierzył się na Piotra N., ale chybił, gdy ten obrócił się, by zrzucić z pleców duszącego go Aleksandra P.

źródło: NKJP: Zwyczajna bójka na zabawie, Gazeta Poznańska, 2002-11-14

W Oświęcimiu była też sytuacja, że sanocki hokeista zamierzył się do uderzenia rywala.

źródło: NKJP: Jerzy Zaborski: Hokej czy balet?, Dziennik Polski, 2006-01-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamierzę się
zamierzymy się
2 os. zamierzysz się
zamierzycie się
3 os. zamierzy się
zamierzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamierzyłem się
+(e)m się zamierzył
zamierzyłam się
+(e)m się zamierzyła
zamierzyłom się
+(e)m się zamierzyło
zamierzyliśmy się
+(e)śmy się zamierzyli
zamierzyłyśmy się
+(e)śmy się zamierzyły
2 os. zamierzyłeś się
+(e)ś się zamierzył
zamierzyłaś się
+(e)ś się zamierzyła
zamierzyłoś się
+(e)ś się zamierzyło
zamierzyliście się
+(e)ście się zamierzyli
zamierzyłyście się
+(e)ście się zamierzyły
3 os. zamierzył się
zamierzyła się
zamierzyło się
zamierzyli się
zamierzyły się

bezosobnik: zamierzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamierzmy się
2 os. zamierz się
zamierzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamierzyłbym się
bym się zamierzył
zamierzyłabym się
bym się zamierzyła
zamierzyłobym się
bym się zamierzyło
zamierzylibyśmy się
byśmy się zamierzyli
zamierzyłybyśmy się
byśmy się zamierzyły
2 os. zamierzyłbyś się
byś się zamierzył
zamierzyłabyś się
byś się zamierzyła
zamierzyłobyś się
byś się zamierzyło
zamierzylibyście się
byście się zamierzyli
zamierzyłybyście się
byście się zamierzyły
3 os. zamierzyłby się
by się zamierzył
zamierzyłaby się
by się zamierzyła
zamierzyłoby się
by się zamierzyło
zamierzyliby się
by się zamierzyli
zamierzyłyby się
by się zamierzyły

bezosobnik: zamierzono by się

bezokolicznik: zamierzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zamierzywszy się

gerundium: zamierzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamierzenie się
zamierzenia się
D. zamierzenia się
zamierzeń się
C. zamierzeniu się
zamierzeniom się
B. zamierzenie się
zamierzenia się
N. zamierzeniem się
zamierzeniami się
Ms. zamierzeniu się
zamierzeniach się
W. zamierzenie się
zamierzenia się

odpowiednik aspektowy: zamierzać się

Składnia

bez ograniczeń + zamierzyć się +
(CZYM) + (na KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + zamierzyć się +
do CZEGO

2. na autorytet

Definicja

książk. 
podjąć działanie, aby zniszczyć jakiś obiekt lub czyjąś pozycję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

W osobie Jurkowskiej powitać zatem należy w prozie polskiej rzemieślnika, który zamierzył się na arcydzieło.

źródło: NKJP: Przemysław Czapliński: W poszukiwaniu utraconego stereotypu, Gazeta Wyborcza, 1997-09-09

Kilka razy wydawało się, że czołówka jest już w zasięgu ręki, ironią losu jest jednak to, że za każdym razem, gdy skutecznie zamierzyliśmy się na kogoś z wielkich, kończyło się to w efekcie porażką.

źródło: NKJP: Wojciech Filipiak: Sędzia kalosz narodził się w Krynicy, Trybuna Śląska, 2000-12-21

Ostrowski gra zamkniętego w sobie, nieco wyniosłego osiłka, łagodnego, gdy stoi przy kuchni i smaży jajecznicę, porywczego, kiedy ktoś zamierzy się na jego własność.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: „Cud na Greenpoincie” Redlińskiego w Warszawie i Białymstoku, Gazeta Wyborcza, 1996-02-28

W ostatnim okresie działalności, rozwijając swój kunszt złodziejski, zamierzyli się na sklepy.

źródło: NKJP: (lid): Biznes nieletnich, Gazeta Krakowska, 2004-02-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamierzę się
zamierzymy się
2 os. zamierzysz się
zamierzycie się
3 os. zamierzy się
zamierzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamierzyłem się
+(e)m się zamierzył
zamierzyłam się
+(e)m się zamierzyła
zamierzyłom się
+(e)m się zamierzyło
zamierzyliśmy się
+(e)śmy się zamierzyli
zamierzyłyśmy się
+(e)śmy się zamierzyły
2 os. zamierzyłeś się
+(e)ś się zamierzył
zamierzyłaś się
+(e)ś się zamierzyła
zamierzyłoś się
+(e)ś się zamierzyło
zamierzyliście się
+(e)ście się zamierzyli
zamierzyłyście się
+(e)ście się zamierzyły
3 os. zamierzył się
zamierzyła się
zamierzyło się
zamierzyli się
zamierzyły się

bezosobnik: zamierzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamierzmy się
2 os. zamierz się
zamierzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamierzyłbym się
bym się zamierzył
zamierzyłabym się
bym się zamierzyła
zamierzyłobym się
bym się zamierzyło
zamierzylibyśmy się
byśmy się zamierzyli
zamierzyłybyśmy się
byśmy się zamierzyły
2 os. zamierzyłbyś się
byś się zamierzył
zamierzyłabyś się
byś się zamierzyła
zamierzyłobyś się
byś się zamierzyło
zamierzylibyście się
byście się zamierzyli
zamierzyłybyście się
byście się zamierzyły
3 os. zamierzyłby się
by się zamierzył
zamierzyłaby się
by się zamierzyła
zamierzyłoby się
by się zamierzyło
zamierzyliby się
by się zamierzyli
zamierzyłyby się
by się zamierzyły

bezosobnik: zamierzono by się

bezokolicznik: zamierzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zamierzywszy się

gerundium: zamierzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamierzenie się
zamierzenia się
D. zamierzenia się
zamierzeń się
C. zamierzeniu się
zamierzeniom się
B. zamierzenie się
zamierzenia się
N. zamierzeniem się
zamierzeniami się
Ms. zamierzeniu się
zamierzeniach się
W. zamierzenie się
zamierzenia się

Składnia

bez ograniczeń + zamierzyć się +
na KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 12.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json