Chronologizacja
Pochodzenie
W st.pol. w znaczeniu 'obmyślić jakiś czyn', 'podnieść broń do uderzenia, do ciosu'; zob. mierzyć
1. ręką
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zamachnąć się |
Cytaty
|
Krewki mąż zamierzył się nożem na żonę. źródło: NKJP: Z nożem na żonę, Dziennik Bałtycki, 2011 |
|
|
Agnieszka zamierzyła się dłonią na jego wypięte pośladki. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005 |
|
|
Widział mnie, ale nie ustąpił, lecz zamierzył się nogą. źródło: NKJP: Opinie dnia, Gazeta Poznańska, 2002-03-21 |
|
|
Twierdzą, że to oni zostali pobici przez chłopaków z Lubońka, zaś P. oberwał kijem od swojego kolegi Marcina K., który zamierzył się na Piotra N., ale chybił, gdy ten obrócił się, by zrzucić z pleców duszącego go Aleksandra P. źródło: NKJP: Zwyczajna bójka na zabawie, Gazeta Poznańska, 2002-11-14 |
|
|
W Oświęcimiu była też sytuacja, że sanocki hokeista zamierzył się do uderzenia rywala. źródło: NKJP: Jerzy Zaborski: Hokej czy balet?, Dziennik Polski, 2006-01-07 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zamierzę się |
zamierzymy się |
|||
| 2 os. |
zamierzysz się |
zamierzycie się |
|||
| 3 os. |
zamierzy się |
zamierzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zamierzyłem się +(e)m się zamierzył |
zamierzyłam się +(e)m się zamierzyła |
zamierzyłom się +(e)m się zamierzyło |
zamierzyliśmy się +(e)śmy się zamierzyli |
zamierzyłyśmy się +(e)śmy się zamierzyły |
| 2 os. |
zamierzyłeś się +(e)ś się zamierzył |
zamierzyłaś się +(e)ś się zamierzyła |
zamierzyłoś się +(e)ś się zamierzyło |
zamierzyliście się +(e)ście się zamierzyli |
zamierzyłyście się +(e)ście się zamierzyły |
| 3 os. |
zamierzył się |
zamierzyła się |
zamierzyło się |
zamierzyli się |
zamierzyły się |
bezosobnik: zamierzono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zamierzmy się |
|
| 2 os. |
zamierz się |
zamierzcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zamierzyłbym się bym się zamierzył |
zamierzyłabym się bym się zamierzyła |
zamierzyłobym się bym się zamierzyło |
zamierzylibyśmy się byśmy się zamierzyli |
zamierzyłybyśmy się byśmy się zamierzyły |
| 2 os. |
zamierzyłbyś się byś się zamierzył |
zamierzyłabyś się byś się zamierzyła |
zamierzyłobyś się byś się zamierzyło |
zamierzylibyście się byście się zamierzyli |
zamierzyłybyście się byście się zamierzyły |
| 3 os. |
zamierzyłby się by się zamierzył |
zamierzyłaby się by się zamierzyła |
zamierzyłoby się by się zamierzyło |
zamierzyliby się by się zamierzyli |
zamierzyłyby się by się zamierzyły |
bezosobnik: zamierzono by się
bezokolicznik: zamierzyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zamierzywszy się
gerundium: zamierzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zamierzenie się |
zamierzenia się |
| D. | zamierzenia się |
zamierzeń się |
| C. | zamierzeniu się |
zamierzeniom się |
| B. | zamierzenie się |
zamierzenia się |
| N. | zamierzeniem się |
zamierzeniami się |
| Ms. | zamierzeniu się |
zamierzeniach się |
| W. | zamierzenie się |
zamierzenia się |
odpowiednik aspektowy: zamierzać się
Składnia
|
+ | zamierzyć się | + |
(CZYM) +
(na KOGO/CZEGO)
|
|
+ | zamierzyć się | + |
do CZEGO
|
2. na autorytet
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
W osobie Jurkowskiej powitać zatem należy w prozie polskiej rzemieślnika, który zamierzył się na arcydzieło. źródło: NKJP: Przemysław Czapliński: W poszukiwaniu utraconego stereotypu, Gazeta Wyborcza, 1997-09-09 |
|
|
Kilka razy wydawało się, że czołówka jest już w zasięgu ręki, ironią losu jest jednak to, że za każdym razem, gdy skutecznie zamierzyliśmy się na kogoś z wielkich, kończyło się to w efekcie porażką. źródło: NKJP: Wojciech Filipiak: Sędzia kalosz narodził się w Krynicy, Trybuna Śląska, 2000-12-21 |
|
|
Ostrowski gra zamkniętego w sobie, nieco wyniosłego osiłka, łagodnego, gdy stoi przy kuchni i smaży jajecznicę, porywczego, kiedy ktoś zamierzy się na jego własność. źródło: NKJP: Roman Pawłowski: „Cud na Greenpoincie” Redlińskiego w Warszawie i Białymstoku, Gazeta Wyborcza, 1996-02-28 |
|
|
W ostatnim okresie działalności, rozwijając swój kunszt złodziejski, zamierzyli się na sklepy. źródło: NKJP: (lid): Biznes nieletnich, Gazeta Krakowska, 2004-02-06 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zamierzę się |
zamierzymy się |
|||
| 2 os. |
zamierzysz się |
zamierzycie się |
|||
| 3 os. |
zamierzy się |
zamierzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zamierzyłem się +(e)m się zamierzył |
zamierzyłam się +(e)m się zamierzyła |
zamierzyłom się +(e)m się zamierzyło |
zamierzyliśmy się +(e)śmy się zamierzyli |
zamierzyłyśmy się +(e)śmy się zamierzyły |
| 2 os. |
zamierzyłeś się +(e)ś się zamierzył |
zamierzyłaś się +(e)ś się zamierzyła |
zamierzyłoś się +(e)ś się zamierzyło |
zamierzyliście się +(e)ście się zamierzyli |
zamierzyłyście się +(e)ście się zamierzyły |
| 3 os. |
zamierzył się |
zamierzyła się |
zamierzyło się |
zamierzyli się |
zamierzyły się |
bezosobnik: zamierzono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zamierzmy się |
|
| 2 os. |
zamierz się |
zamierzcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zamierzyłbym się bym się zamierzył |
zamierzyłabym się bym się zamierzyła |
zamierzyłobym się bym się zamierzyło |
zamierzylibyśmy się byśmy się zamierzyli |
zamierzyłybyśmy się byśmy się zamierzyły |
| 2 os. |
zamierzyłbyś się byś się zamierzył |
zamierzyłabyś się byś się zamierzyła |
zamierzyłobyś się byś się zamierzyło |
zamierzylibyście się byście się zamierzyli |
zamierzyłybyście się byście się zamierzyły |
| 3 os. |
zamierzyłby się by się zamierzył |
zamierzyłaby się by się zamierzyła |
zamierzyłoby się by się zamierzyło |
zamierzyliby się by się zamierzyli |
zamierzyłyby się by się zamierzyły |
bezosobnik: zamierzono by się
bezokolicznik: zamierzyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zamierzywszy się
gerundium: zamierzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zamierzenie się |
zamierzenia się |
| D. | zamierzenia się |
zamierzeń się |
| C. | zamierzeniu się |
zamierzeniom się |
| B. | zamierzenie się |
zamierzenia się |
| N. | zamierzeniem się |
zamierzeniami się |
| Ms. | zamierzeniu się |
zamierzeniach się |
| W. | zamierzenie się |
zamierzenia się |
Składnia
|
+ | zamierzyć się | + |
na KOGO/CO
|