UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tokarka

Chronologizacja

1812, SL

Pochodzenie

Od: tokarz; zob. toczyć

1. maszyna

Definicja

maszyna służąca do wytwarzania z metalu lub drewna przedmiotów o okrągłym albo walcowatym kształcie, a także nacinania i wywiercenia w nich otworów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tokarnia
hiperonimy:  obrabiarka

Połączenia

  • nowoczesna, ręczna tokarka; tokarka uniwersalna, zegarmistrzowska; sterowana (numerycznie)
  • tokarka do drewna, do metalu, do obróbki czegoś
  • tokarka z napędem (ciernym)
  • tokarka i frezarka, tokarka i szlifierka
  • obsługa, operator tokarki
  • praca na tokarce; praca przy tokarce
  • obsługiwać tokarkę
  • pracować, wytoczyć coś na tokarce; pracować przy tokarce

Cytaty

Skrytka kryła cztery mosiężne lichtarze pokryte patyną. Nie były to – dodajmy – jakieś cenne zabytki, ale wytoczone na tokarce zwykłe świeczniki [...].

źródło: NKJP: Leszek Adamczewski: Świeczniki Radziwiłłów, Polska Głos Wielkopolski, 2007-06-19

Miał swoja kuźnię i ręczną tokarkę do drewna, [...] wyrabiał nie tylko koła, ale całe, kompletne wozy dla miejscowych gospodarzy.

źródło: NKJP: Stanisław Zachwieja: Ukochał Pieniny, Gazeta Krakowska, 2006-02-03

Jeżeli stół tokarki karuzelowej jest elementem łańcucha kinematycznego napędu głównego, to silnik dużej mocy napędza stół, a drugi silnik może być wyłączony.

źródło: NKJP: Jan Kosmol: Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995

Zatrudnię pracownika do warsztatu ślusarskiego (chętnie rencistę). Mile widziana podstawowa znajomość obsługi tokarki, frezarki lub umiejętność spawania.

źródło: NKJP: Ogłoszenia drobne, Dziennik Polski, 2006-04-18

Fabryka Obrabiarek X z Kuźni Raciborskiej otrzymała godło promocyjne „Teraz Polska” [...] za numerycznie sterowane tokarki podtorowe do obróbki zestawów kołowych [...].

źródło: NKJP: (waw): Kuźnia Raciborska, Nowiny Raciborskie, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tokarka
tokarki
D. tokarki
tokarek
C. tokarce
tokarkom
B. tokarkę
tokarki
N. tokarką
tokarkami
Ms. tokarce
tokarkach
W. tokarko
tokarki

2. kobieta

Definicja

kobieta obsługująca tokarkę (maszynę)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  robotnica

Cytaty

Pochodziła z rodziny robotniczej. W czasie II wojny światowej pracowała jako tokarka w moskiewskich zakładach [...].

źródło: Internet: pl.wikipedia.org

Moim zdaniem skoro jest biologiczny podział na dwie płcie, podział ten obowiązuje również w życiu zawodowym i w spełnianiu ról społecznych [...]. Ja bym nie chciał, żeby moja kobieta była tokarką.

źródło: Internet: bazacnc.pl

Są naganiacze, naciągacze, wśród niewiast są tokarki i piekarki [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tokarka
tokarki
D. tokarki
tokarek
C. tokarce
tokarkom
B. tokarkę
tokarki
N. tokarką
tokarkami
Ms. tokarce
tokarkach
W. tokarko
tokarki

3. działalność

Definicja

pot. 
tokarstwo - działalność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tokarstwo

Cytaty

Oprócz tego, że był rolnikiem, zajmował się snycerstwem, tokarką.

źródło: NKJP: RD: Blisko Poznania, Gazeta Poznańska, 2004-03-19

Uczyli tokarki. Ale nie bardzo mi wychodziła. Pracowałem więc jako portier albo dozorca.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: Stało się przez przypadek, Gazeta Wyborcza, 1997-07-05

Czekając na miejsce, poszedł Gienek do zawodówki i nauczył się tokarki.

źródło: NKJP: Czas dla wszystkich, Dziennik Polski, 1998-02-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tokarka
tokarki
D. tokarki
tokarek
C. tokarce
tokarkom
B. tokarkę
tokarki
N. tokarką
tokarkami
Ms. tokarce
tokarkach
W. tokarko
tokarki

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

tokarka rewolwerowa
Data ostatniej modyfikacji: 17.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json