UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przaśność

Chronologizacja

XV w., SStp
W postaci: prześność

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przaśność
przaśności
D. przaśności
przaśności
C. przaśności
przaśnościom
B. przaśność
przaśności
N. przaśnością
przaśnościami
Ms. przaśności
przaśnościach
W. przaśności
przaśności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. przaśny

1. smaku

Definicja

cecha czegoś, co nie zostało poddane fermentacji i przez to przygotowywane bez zakwasu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • przaśność smaku
  • ostrość i przaśność
  • zniwelować przaśność

Cytaty

Do wina dolewano wody, by zniwelować ostrość i przaśność smaku.

źródło: NKJP: Zygmunt Chabowski: Wino na ołtarzu, Dziennik Łódzki, 2003-07-05

Chleb prawie nie ma smaku i właśnie dlatego tak doskonale pasuje do sosu [...]. Swą przaśnością podporządkowuje się zdecydowanemu smakowi i aromatowi tego szaszłykowego dodatku.

źródło: NKJP: (X): Charczo, szaszłyk i tkemali, Dziennik Polski, 2001-06-09

2. prostota

Definicja

cecha kogoś lub czegoś, co jest proste i niewyszukane, uważane za typowe dla kultury chłopskiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • polska; socjalistyczna; ówczesna; surowa przaśność; przaśność kontrolowana
  • przaśność dnia (codziennego,...); życia; postsocjalizmu; PRL; prototypu
  • przaśność, bieda; przaśność i ordynarność; zgrzebność i przaśność
  • przaśność (nie) podobała się
  • pamiętająca przaśność; udające przaśność
  • uwikłane w przaśność
  • przetrwać w przaśności
  • zasklepiona w przaśności

Cytaty

Mocny w sobie, prosty. Szlachetność widoczna w budowie dłoni, stóp i kształcie uszu. Jej białe jak ser zęby, jego niebieskie oczy. Jego krok, poza, prostacki blond i pochylona od ciężkiej pracy przaśność.

źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Bambino, 2008

Moja mama, pamiętająca ówczesną przaśność życia, zawsze bardzo mi się dziwi, ale ja mimo to pozostaję wierna mojej wieloletniej fascynacji tamtymi latami.

źródło: NKJP: Ewa Bojar: Obłe, kolorowe, całe w pikasiakach, Trybuna Śląska, 2001-05-30

Ostatnio panuje moda na plastikowe krzesełka albo stoły z surowych desek, udające przaśność.

źródło: NKJP: (Korniszon): Zły początek, Dziennik Zachodni, 2002-04-19

Fantazja pozwala jej przetrwać w szarej, polskiej przaśności. Szkoda tylko, że nie motywuje do zmiany czegokolwiek.

źródło: NKJP: Huzarska-Szumiec Magdalena: Epoka singli tuż-tuż, Gazeta Krakowska, 2004-11-19

Lanckorona to piękna miejscowość, ale zasklepiona w swojej przaśności, potrzebuje nowego bodźca, w postaci przybliżenia sztuki, pochodzącej z innych środowisk i prezentującej nowe formy [...].

źródło: NKJP: Robert Szkutnik: Sfrunął z Italii, Dziennik Polski, 2008-12-09

3.a prostactwo człowieka

Definicja

pejorat. 
cecha kogoś, kto zachowuje się w sposób prymitywny lub nie potrafi się zachować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • przaśność wiernych
  • naznaczone przaśnością

Cytaty

Wszystkie te papieskie pielgrzymki były naznaczone przaśnością polskich wiernych, ich emocjonalnością i skazami intelektu.

źródło: NKJP: Internet

Mówimy o przaśności Hamleta, który niewiele ma z rozpoetyzowanego młodzieńca.

źródło: NKJP: Internet

3.b prostactwo zachowania

Definicja

pejorat. 
cecha świadcząca o tym, że ktoś zachowuje się w sposób prymitywny lub nie potrafi się zachować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • przaśność intelektualna
  • przaśność staje się (normą,...); panoszy się
  • zdemaskować; wytykać przaśność
  • uśmiechnąć się nad przaśnością

Cytaty

[...] Rozróżnienie między kulturą ludową a całkowitym brakiem kultury jest dla współczesnych coraz trudniejsze. Stąd przaśność staje się normą i panoszy się.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopiański Chlewik, Gazeta Krakowska, 2008-02-21

W Polsce teksaskiej przaśności nie da się zdemaskować, bo u nas nikt jej nie udaje.

źródło: NKJP: Maja Gawrońska, Tomasz Maćkowiak: Zygzak zająca, Ozon, nr 12, 2005

[...] Wiążę to z nierozwojowym społeczeństwem, z przaśnością intelektualną, z durnym systemem edukacji oraz z promowaniem prostych szablonów.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 06.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json