UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sążeń

Chronologizacja

1416, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sążeń
sążnie
D. sążnia
sążni
C. sążniowi
sążniom
B. sążeń
sążnie
N. sążniem
sążniami
Ms. sążniu
sążniach
W. sążniu
sążnie

Pochodzenie

psł. *sęženь / *sęžanь (*sęg-ěnь) 'miara długości: zasięg rozpostartych rąk'

Rzeczownik z przyrostkiem *-enь od psł. *sęgti, sęgǫ ‘sięgać’. Odosobniony nieco wyraz polski wskazuje na prapostać *sǫžьn'ь.
Zob. sięgać.

Definicja

dawna miara długości lub wysokości, używana do początków XX w., równa rozpiętości ramion, wynosząca 170 - 180 cm

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miary przestrzeni

Relacje znaczeniowe

synonimy:  siąg, siąga

Połączenia

  • cały sążeń; sążeń francuski, rosyjski; kwadratowy, sześcienny
  • jeden sążeń; półtora sążnia; cztery, dwa, trzy... sążnie; dziesięć, dwadzieścia, dwieście, sto... sążni
  • ileś sążni długości; drewna, drzewa, ziemi

Cytaty

Przed nią, o jakieś pięć kroków, coś poruszało się powoli, rozgarniając trawy. To coś miało około dwóch sążni długości i było ciemnobrązowe.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Podczas zbliżania się do jaskini nie szedłem do niej wprost, lecz przezornie zatoczyłem wielkie koło. Wyostrzonym wzrokiem przebijałem wszystkie krzaki, badałem każdy sążeń ziemi.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Wiatr i morze odpychały ich od brzegu. Ale oni sążeń za sążniem posuwali się naprzód.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Asia ma nieco ponad 1 sążeń wzrostu, a dokładniej 174 cm, [...]

źródło: NKJP: Agata Podsiadło: Joasia jest blisko, Dziennik Bałtycki, 2005-08-03

Książę pomógł i jemu w rozwinięciu w Pszczynie działalności gospodarczej. Na sześć lat dostał przydział deputatu w postaci 12 szefli żyta, zagon pod kapustę, zagon pod ziemniaki oraz 12 sążni drewna.

źródło: NKJP: Jolanta Pierończyk: W Polszcze piszą, na Szląsku czytają, Dziennik Zachodni, 2005-03-14

Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json