UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

filakteria

Chronologizacja

XV w., SStp
W postaci filatryja

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	filakteria	filakterie
D.	filakterii	filakterii	neut
D.	filakterii	filakteryj	char
C.	filakterii	filakteriom
B.	filakterię	filakterie
N.	filakterią	filakteriami
Ms.	filakterii	filakteriach
W.	filakterio	filakterie

Inne uwagi

Zwykle lm

Pochodzenie

łac. phylactērium 'amulet, ochrona; kawałek pergaminu z fragmentami Biblii, zwłaszcza Dekalogu'

z gr. phylaktḗrion 'posterunek, warta'

1. w judaizmie

Definicja

rel.

zwitek lub zwitki pergaminu z cytatami z Tory umieszczone w jednym z dwóch pudełek, które wyznawcy judaizmu przymocowują na ramieniu i na czole na czas modlitwy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

tefilin

Połączenia

nosić, zakładać filakterie

Cytaty

	Codziennie rano przywiązywałem filakterie, amulety z wersetami z Pięcioksięgu, do czoła i do lewego ramienia i modliłem się przynajmniej piętnaście do dwudziestu minut. źródło: NKJP: Internet
	Nauczono mnie formalnych modlitw, noszenia filakterii, tak, jak to było przykazane każdemu pobożnemu Żydowi. źródło: NKJP: Internet
	Wokół nas coraz więcej ortodoksyjnych Żydów w tradycyjnych czarnych strojach, z pejsami i filakteriami. źródło: NKJP: Romana Brzezińska: Nadzieja pod Ścianą Płaczu, Gazeta Poznańska, 2003-03-28
	Ciśnięte filakterie rozwinęły się na podłodze i zwoje rzemieni czepiały się nóg. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

2. w sztuce

Definicja

szt.

motyw dekoracyjny w malarstwie średniowiecznym w formie wstęgi o zwijających się końcach, zawierający napisy odnoszące się do treści obrazu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	banderola
	hiperonimy:	ornament

Połączenia

motyw filakterii

Cytaty

[...] z wnętrzności śpiącego starca Jessego wyrasta drzewo, a wśród jego liści i gałęzi zobaczyć można królów-przodków Jezusa i proroków z filakteriami, na których zapisano przepowiednie przyjścia na świat Zbawiciela.

źródło: NKJP: Jan Śliwa: Uczucia, Pinezka.pl, 2005-12

O dydaktycznym charakterze dzieła przypominają dwie filakterie zawierające łacińskie cytaty z Księgi Powtórzonego Prawa [...].

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2017