UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przedsionek

Chronologizacja

1551, SPXVI
W postaci: przedsienek

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przedsionek
przedsionki
D. przedsionka
przedsionków
C. przedsionkowi
przedsionkom
B. przedsionek
przedsionki
N. przedsionkiem
przedsionkami
Ms. przedsionku
przedsionkach
W. przedsionku
przedsionki

Pochodzenie

Od wyrażenia przyimkowego przed sienią; zob. sień

1. pomieszczenie

Definicja

pomieszczenie w budynku, znajdujące się pomiędzy drzwiami wejściowymi a innymi pomieszczeniami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pomieszczenie

Połączenia

  • ciasny, mały, ciemny przedsionek
  • przedsionek gabinetu, kościoła
  • przedsionek do wejścia
  • korytarz i przedsionek
  • wejść do przedsionka, wyjść z przedsionka
  • stać w przedsionku

Cytaty

W każdym będzie pokój z aneksem jadalnym, wydzielona kuchnia, łazienka, korytarz i przedsionek.

źródło: NKJP: Donata Karasek: Wrzuć monetę, Tygodnik Tucholski, 2005

Poprowadził nas do przedsionka, a stąd - wąskimi i krętymi schodami - na chór.

źródło: NKJP: Wilhelm Mach: Życie duże i małe, 1959

Stali we trzech w ciemnym przedsionku śmierdzącym piwniczną stęchlizną, na wilgotnych kartonach, którymi wyłożono podłogę.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Składnia

bez ograniczeń + przedsionek +
CZEGO

2. serca

Definicja

anat. 
jedna z dwóch części serca o kształcie jamy, do której trafia krew z żył, by następnie dostać się do komór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

  • lewy, prawy przedsionek
  • przedsionek serca
  • przedsionki i komory
  • przegroda między przedsionkami

Cytaty

[...] wprowadzano kaniulę przedsionkową do lewego przedsionka serca, przez lewą komorę, niszcząc przy tym zastawkę mitralną.

źródło: NKJP: Stefan Chłopicki: Badania nad endotoksemią w modelu izolowanych płuc szczura..., 2000

Żylna krew trafia do prawego przedsionka, a następnie do prawej komory.

źródło: NKJP: (jog): Kosmiczne rusztowanie, Dziennik Bałtycki, 2005-04-06

Jeśli pojawi się w przedsionku serca i popłynie z krwią do mózgu, wywoła udar.

źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka-Anzelewicz: Zakrzepica zabija cicho i podstępnie, Dziennik Bałtycki, 2011-02-05

Składnia

bez ograniczeń + przedsionek +
CZEGO

3. pochwy

Definicja

anat. 
obszar w organizmie żywym znajdujący się pomiędzy środowiskiem i organami zewnętrznymi a jamą z organami wewnętrznymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

  • przedsionek jamy ustnej, nosa, pochwy

Cytaty

Narządy płciowe żeńskie składają się z narządów zewnętrznych, do których należą przedsionek pochwy, srom i gruczoły sutkowe oraz z narządów wewnętrznych, w skład których wchodzą jajniki, jajowody, macica i pochwa.

źródło: NKJP: Jadwiga Kozłowska: Rehabilitacja w ginekologii i położnictwie, 2006

Skurcze zwieraczy i mięśni otaczających przedsionek pochwy są z sobą wyraźnie powiązane czynnościowo.

źródło: NKJP: Michalina Wistocka: Sztuka kochania, 2009

Małemu dziecku katar można odsysać gruszką, ale o zaokrąglonym, szerokim zakończeniu, wkładając ją tylko do przedsionka nosa, nigdy głębiej.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka, Katarzyna Montgomery: Zanim wezwiesz lekarza, Gazeta Wyborcza, 1996-03-11

Składnia

bez ograniczeń + przedsionek +
CZEGO

4. ucha

Definicja

anat. 
środkowa część błędnika ucha wewnętrznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

  • przedsionek ucha

Cytaty

Ucho wewnętrzne składa się z przedsionka, kanałów półkolistych i ślimaka.

źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997

Być może dopiero w przyszłej erze podróży kosmicznych, z ich paradoksalną swobodą i zagrożeniami życia w stanie nieważkości, docenimy nasze ucho wewnętrzne, nasz przedsionek ucha i inne niewidoczne receptory i odruchy, które kierują naszą orientacją w przestrzeni.

źródło: NKJP: Usenet -- pl.sci.psychologia

Składnia

bez ograniczeń + przedsionek +
CZEGO

5. piekła

Definicja

coś, co w pewnym stopniu pozwala człowiekowi odczuć, jakiego rodzaju doświadczenia może spodziewać się on w przyszłości w większym natężeniu

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • przedsionek nieba, piekła, śmierci
  • znajdować się w przedsionku czegoś

Cytaty

Wszystko dlatego, że ludzie tak naprawdę są podli i źli, świat mógłby być całkiem inny i piękny, a stał się przedsionkiem piekła.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Ta samotność była jak gdyby zapowiedzią, przedsionkiem śmierci, śmiercią za życia. Miasteczko jest abstrakcyjne.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

Uciekajmy przed niebezpieczeństwem, tak jak uciekał Syn Boży do Egiptu. A potem zamieszkajmy w domu rodzinnym - jak On w Nazarecie - który powinien być przedsionkiem nieba.

źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Nieznany Bóg 2009

Składnia

bez ograniczeń + przedsionek +
CZEGO

6. przyczepy

Definicja

rodzaj namiotu rozkładanego przy wejściu do przyczepy kempingowej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Połączenia

  • przyczepa z przedsionkiem

Cytaty

CAMPINGOWA przyczepa Niewiadów N-126c, rok 1985, z przedsionkiem prawie nowym (2 lata) [...].

źródło: NKJP: Ogłoszenia drobne, Dziennik Polski, 2005-07-18

Przyczepa jest wyposażona w przedsionek , ogrzewanie gazowe, lodówkę 60 l.

źródło: NKJP: Usenet -- pl.biznes

Składnia

bez ograniczeń + przedsionek +
CZEGO

Frazeologizmy

migotanie przedsionków
Data ostatniej modyfikacji: 18.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json