UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprężać się

Chronologizacja

1901, Chimera, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sprężam się	sprężamy się
2 os.	sprężasz się	sprężacie się
3 os.	spręża się	sprężają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sprężałem się +(e)m się sprężał	sprężałam się +(e)m się sprężała	sprężałom się +(e)m się sprężało	sprężaliśmy się +(e)śmy się sprężali	sprężałyśmy się +(e)śmy się sprężały
2 os.	sprężałeś się +(e)ś się sprężał	sprężałaś się +(e)ś się sprężała	sprężałoś się +(e)ś się sprężało	sprężaliście się +(e)ście się sprężali	sprężałyście się +(e)ście się sprężały
3 os.	sprężał się	sprężała się	sprężało się	sprężali się	sprężały się

bezosobnik: sprężano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się sprężał będę się sprężać	będę się sprężała będę się sprężać	będę się sprężało będę się sprężać	będziemy się sprężali będziemy się sprężać	będziemy się sprężały będziemy się sprężać
2 os.	będziesz się sprężał będziesz się sprężać	będziesz się sprężała będziesz się sprężać	będziesz się sprężało będziesz się sprężać	będziecie się sprężali będziecie się sprężać	będziecie się sprężały będziecie się sprężać
3 os.	będzie się sprężał będzie się sprężać	będzie się sprężała będzie się sprężać	będzie się sprężało będzie się sprężać	będą się sprężali będą się sprężać	będą się sprężały będą się sprężać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sprężajmy się
2 os.	sprężaj się	sprężajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sprężałbym się bym się sprężał	sprężałabym się bym się sprężała	sprężałobym się bym się sprężało	sprężalibyśmy się byśmy się sprężali	sprężałybyśmy się byśmy się sprężały
2 os.	sprężałbyś się byś się sprężał	sprężałabyś się byś się sprężała	sprężałobyś się byś się sprężało	sprężalibyście się byście się sprężali	sprężałybyście się byście się sprężały
3 os.	sprężałby się by się sprężał	sprężałaby się by się sprężała	sprężałoby się by się sprężało	sprężaliby się by się sprężali	sprężałyby się by się sprężały

bezosobnik: sprężano by się

bezokolicznik: sprężać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: sprężając się

gerundium: sprężanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sprężanie się	sprężania się
D.	sprężania się	sprężań się
C.	sprężaniu się	sprężaniom się
B.	sprężanie się	sprężania się
N.	sprężaniem się	sprężaniami się
Ms.	sprężaniu się	sprężaniach się
W.	sprężanie się	sprężania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: sprężający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sprężający się	sprężający się	sprężający się	sprężające się	sprężająca się
D.	sprężającego się	sprężającego się	sprężającego się	sprężającego się	sprężającej się
C.	sprężającemu się	sprężającemu się	sprężającemu się	sprężającemu się	sprężającej się
B.	sprężającego się	sprężającego się	sprężający się	sprężające się	sprężającą się
N.	sprężającym się	sprężającym się	sprężającym się	sprężającym się	sprężającą się
Ms.	sprężającym się	sprężającym się	sprężającym się	sprężającym się	sprężającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sprężający się	sprężający się	sprężające się	sprężające się
D.	sprężających się	sprężających się	sprężających się	sprężających się
C.	sprężającym się	sprężającym się	sprężającym się	sprężającym się
B.	sprężających się	sprężających się	sprężających się	sprężające się
N.	sprężającymi się	sprężającymi się	sprężającymi się	sprężającymi się
Ms.	sprężających się	sprężających się	sprężających się	sprężających się

odpowiednik aspektowy: sprężyć się

Pochodzenie

Zob. prężyć

1. do skoku

Definicja

używając własnych sił, sprawiać, że konkretne partie mięśni stają twardsze i widoczne spod skóry

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	napinać się, naprężać się, prężyć się
	antonimy:	rozluźniać się

Cytaty

Ostapowski spręża się, milczy i czai do skoku. Widzę, że nie chce po prostu spaść, zlecieć do wody.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

2. pod skórą

Definicja

stawać się twardszym i rozciągniętym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	napinać się, naprężać się, prężyć się
	antonimy:	rozluźniać się

Cytaty

Zielonoiskrzące oczy błądziły po Romkowym ciele, kierując się w jedno zaczarowane miejsce. Misternie wydziergany na ramieniu koń - dzieło bezimiennego tatuażysty - galopował w rytmie sprężającego się bicepsu.

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Mięśnie sprężają się, gotowe obrócić ciało, puls przyspiesza, usta same się otwierają [...].

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

[...] mięsień spręża się do granic wytrzymałości.

źródło: Internet: sfd.pl

3. przed egzaminem

Definicja

pot.

wzbudzać w sobie chęć do podjęcia wysiłku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dopingować się, mobilizować się, motywować się

Cytaty

	Nawet ci, co leniuchowali przez cały rok, teraz się obudzili i walczą o oceny. Nauczyciele doskonale o tym wiedzą, że uczniowie dopiero pod koniec roku sprężają się i są naprawdę świetnie przygotowani. źródło: NKJP: Monika Krężel: Wielka bitwa na koniec roku, Trybuna Śląska, 2003-05-29
	Ileż osób w młodości straszliwie się spręża, by zaspokoić (prawdziwe lub domniemane) oczekiwania swoich rodziców i wypala się w nerwicy szkolnej. źródło: NKJP: O potrzebie i zgrozie utopii, Polityka, 2005-04-30
	Gra nam się ciężko, gdyż rywale wyjątkowo się sprężają na mecze z nami. źródło: NKJP: (BB): Lider rozczarował, ale... wygrał, Dziennik Polski, 2008-05-05
	Zosia odkłada pilota i z ociąganiem podnosi z wykładziny plik arkuszy kalkulacyjnych. Zadanie domowe od Nyersona. Będzie się musiała jutro sprężać, bo zmiany w sprawozdaniach mają być bardzo głębokie. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004
	Zarząd Dróg i Transportu nie zawsze łata dziury, choć w sumie nie jest taki zły. Ot, jak w każdej firmie: jest kilku pracusiów, którzy muszą się sprężać, jest też kilku obiboków. źródło: NKJP: Tadeusz Płatek: Tunel z kurantem, Gazeta Krakowska, 2008-05-09

Składnia

	+	sprężać się	+	(na CO)
	+	sprężać się	+	(żeby ZDANIE)

4. w pojemniku

Definicja

o gazach i cieczach: podlegać procesowi zmniejszania odległości między poszczególnymi cząsteczkami, w wyniku czego zmniejsza się objętość, a ciśnienie wzrasta

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

antonimy:

rozprężać się

Cytaty

Podczas wznoszenia powietrze się spręża, a nie, jak napisano w artykule, rozpręża [...].

źródło: NKJP: Internet

Wypełniający amortyzator olej spręża się i utrudnia podnoszenie „rury”, a później - rozprężając - wypycha amortyzator do dołu, do położenia wyjściowego.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Samochody, Gazeta Wyborcza, 1994-05-20

Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2018