UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kopciuch

Chronologizacja

1643, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. kopcić

1. ekspresywnie:

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

1.a dziewczyna

Definicja

ekspresywnie o kopciuszku - dziewczynie, która ze względu na swój wygląd jest lekceważona przez innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Wielki biust, okrągłe pośladki, siatkowe rajstopy. A ja przy niej taki kopciuch.

źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007

[...] co tu powiedzieć koleżance, która uparcie twierdzi, że jest brzydka, okropna i w ogóle czuje się jak kopciuch.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuch
ndepr
kopciuchy
depr
D. kopciucha
kopciuchów
C. kopciuchowi
kopciuchom
B. kopciucha
kopciuchów
N. kopciuchem
kopciuchami
Ms. kopciuchu
kopciuchach
W. kopciuchu
kopciuchowie
ndepr
kopciuchy
depr

1.b w polskiej nauce

Definicja

ekspresywnie o kopciuszku - czymś, co ze względu na zewnętrzne i najłatwiej postrzegane cechy jest lekceważone

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Jeżeli nie chce się być kopciuchem Europy, to trzeba po prostu robić wszystko, żeby dystans cywilizacyjny do Zachodu zmniejszać.

źródło: NKJP: Lidia Góralewicz: Kopciuch?, Gazeta Krakowska, 2005-03-17

Jeśli dalej będziemy pracować w Radomsku, to będziemy zastanawiali się, co z tego wybrać, żeby ulepić jakąś drużynę. Taką, która w przyszłym sezonie nie byłaby kopciuchem w II lidze, tylko zespołem ze środka tabeli lub walczącym o coś więcej.

źródło: NKJP: Mogliśmy zrobić więcej, Gazeta Radomszczańska, 2009-08-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuch
kopciuchowie
ndepr
kopciuchy
depr
D. kopciucha
kopciuchów
C. kopciuchowi
kopciuchom
B. kopciucha
kopciuchów
N. kopciuchem
kopciuchami
Ms. kopciuchu
kopciuchach
W. kopciuchu
kopciuchowie
ndepr
kopciuchy
depr

Składnia

bez ograniczeń + kopciuch +
(CZEGO)

2. komin

Definicja

pot. 
coś, co kopci - wydziela dym w dużej ilości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

O jednego kopciucha mniej. Wczoraj przy ul. Dubois rozpoczęły się prace przy budowie nowej nitki zgierskiego ciepłociągu. Dzięki temu już w przyszłym sezonie grzewczym przestanie dymić jeden z ostatnich kominów w Zgierzu.

źródło: NKJP: O jednego kopciucha mniej, Express Ilustrowany, 2004-03-30

Jechało się kopciuchem z przesiadkami około 12 godzin.

źródło: NKJP: Internet

Powód jest prosty, nie chcę kopciucha (dwusuwa), a innym nie wypada mi jeździć.

źródło: NKJP: Felietony, Gazeta Poznańska, 2005-04-29

Władze gminy i spółdzielnia są zainteresowane likwidacją tego zanieczyszczającego środowisko kopciucha.

źródło: NKJP: Zielony węgiel spod Parzęczewa, Express Ilustrowany, 2002-12-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuch
kopciuchy
D. kopciucha
kopciuchów
C. kopciuchowi
kopciuchom
B. kopciucha
kopciuchy
N. kopciuchem
kopciuchami
Ms. kopciuchu
kopciuchach
W. kopciuchu
kopciuchy

3. palacz

Definicja

pot. 
ktoś, kto kopci - pali tytoń

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

Mamy już pewne osiągnięcia. W grupie największych kopciuchów (między 30. a 34. rokiem życia) jeszcze w 1982 roku paliło 80 proc. mężczyzn i 50 proc. kobiet.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Tydzień dla serca, Gazeta Wyborcza, 1994-04-21

Jako były i wieloletni kopciuch wszystkim tradycyjnym i „elektronicznym” palaczom życzę jednego: wielkiej mobilizacji własnej woli, bo tylko od niej zależy, czy da się radę, czy nie.

źródło: Internet: rozanski.ch/forum

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuch
ndepr
kopciuchy
depr
D. kopciucha
kopciuchów
C. kopciuchowi
kopciuchom
B. kopciucha
kopciuchów
N. kopciuchem
kopciuchami
Ms. kopciuchu
kopciuchach
W. kopciuchu
ndepr
kopciuchy
depr
Data ostatniej modyfikacji: 21.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj