UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rybałt

Chronologizacja

1447, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rybałt
rybałci
ndepr
rybałty
depr
D. rybałta
rybałtów
C. rybałtowi
rybałtom
B. rybałta
rybałtów
N. rybałtem
rybałtami
Ms. rybałcie
rybałtach
W. rybałcie
rybałci
ndepr
rybałty
depr

Inne uwagi

W M. lm spotykana również forma rybałtowie

Pochodzenie

śr.-w.-niem. ribalt 'włóczęga'

z łac. śred. ribaldus 'włóczęga'

1. wędrowny

Definicja

w średniowieczu wędrowny artysta zarabiający jako aktor, śpiewak lub muzykant

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  artysta

Połączenia

  • średniowieczni, wędrowni rybałci
  • trubadurzy i rybałci, waganci i rybałci

Cytaty

Zabawny, ale i pouczający spektakl „Staropolskie frywolności plebejskie” zostanie wystawiony w piątek [...]. Jego akcja toczy się w realiach staropolskich, a bohaterem jest wędrowny rybałt, przemierzający kraj i bawiący publiczność swym specyficznym, ludycznym komizmem.

źródło: NKJP: Frywolności plebejskie, Gazeta Krakowska, 2006-03-14

Kiedy mieszczanie spostrzegli jaskrawe wozy rybałtów, wnet otoczyli nas kołem, domagając się głośno widowiska. Moi towarzysze podróży [...] zmuszeni byli zatem zaimprowizować na miejscu ucieszną krotochwilę. Hojne datki ze strony rozbawionych widzów sprawiły jednak, że na pobladłe i zakurzone lica komediantów powróciły radosne uśmiechy.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński, Metamorfozy, 2004

[...] ubodzy rybałci zabawiali mieszczan i dwory książęce.

źródło: NKJP: Katarzyna Kwiatek: Oddech historii, Dziennik Bałtycki, 2005-08-26

2. kościelny

Definicja

w dawnej Polsce mężczyzna pełniący funkcję śpiewaka kościelnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kantor

Cytaty

[...] słowo „rybałt” oznaczające parafialny personel pomocniczy stało się z biegiem czasu określeniem obraźliwym, co wskazuje, że faktycznie nie uważano rybałtów za ludzi prowadzących przykładny żywot.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

Klecha [...] kierował [...] chórem kościelnym, z czego wynika, że często pełnił obowiązki rybałtów.

źródło: Ewa Maciejczyk: Ciało i duch w polskiej literaturze sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku, Ciało i duch w języku i w kulturze, 2012

Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json