UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kokosznik

Chronologizacja

1861, SJPWil
Wcześniej (1564) wyraz notowany wyłącznie w znaczeniu 'człowiek opiekujący się kurami' (SPXVI).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kokosznik
kokoszniki
D. kokosznika
kokoszników
C. kokosznikowi
kokosznikom
B. kokosznik
kokoszniki
N. kokosznikiem
kokosznikami
Ms. kokoszniku
kokosznikach
W. kokoszniku
kokoszniki

Pochodzenie

ros. kokóšnik

1. nakrycie głowy

Definicja

kobiece nakrycie głowy przypominające kształtem koronę, składające się z półkolistej, bogato zdobionej części przedniej oraz przykrycia na głowę z jedwabiu lub innego lekkiego materiału, noszone w Rosji w XVIII - XIX w., dziś spotykane w rosyjskich ubiorach ludowych

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Cytaty

- Można by pomyśleć, że przyjechałeś tu na przeszpiegi, nie zaś odwiedzić krewniaków - rzuciła lekko, poprawiając spiczasty czepiec kokosznik, nieco przekrzywiony podczas serdecznych uścisków.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Kobiety w barwnych sarafanach niosące na długich drągach drewniane kubły. Matrony w kokosznikach haftowanych perełkami rzecznych muli.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska: Apokryf wenecki, 2004

2. szczyt budowli

Definicja

archit. 
bogato zdobiony szczyt budowli, mający kształt łuku, pojedynczego lub spiętrzonego w kilku rzędach, charakterystyczny dla szesnasto- i siedemnastowiecznego budownictwa cerkiewnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Cytaty

Wreszcie dobiła do drugiego krańca placu Czerwonego, nieopodal wielkiej reklamy telewizorów na miejscu dawnego hotelu Rossija, i kiedy zza załomu murów ukazała się jej ta długa perspektywa – najpierw cerkiew Wasyla Błażennego, dalej po jednej stronie czerwone fortyfikacje z grobowcem Lenina, po drugiej – kremowe arkady GUM-u i, na końcu, Muzeum Historyczne z czerwonej cegły, z wieżyczkami, kokosznikami, daszkami, poczuła się o wiele lepiej [...].

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakiana, 2008

Zastępując powszechnie stosowane drewno kamieniem lub cegłą nadal budowano cerkwie zachowujące plan kwadratu lub ośmioboku i zwieńczano je wysoką piramidą górującą nad piętrami kokoszników [...].

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json