UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pantoflarz

Chronologizacja

1564, SPXVI
Inne znaczenie ('rzemieślnik wyrabiający pantofle').

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pantoflarz
pantoflarze
ndepr
pantoflarze
depr
D. pantoflarza
pantoflarzy
C. pantoflarzowi
pantoflarzom
B. pantoflarza
pantoflarzy
N. pantoflarzem
pantoflarzami
Ms. pantoflarzu
pantoflarzach
W. pantoflarzu
pantoflarze
ndepr
pantoflarze
depr

Pochodzenie

Od: pantofel. Rzeczownik powstał w związku z frazeologizmem "być pod pantoflem".

1. w małżeństwie

Definicja

pot.  pejorat. 
mężczyzna całkowicie podporządkowany kobiecie, z którą jest w związku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pantofel

Połączenia

  • straszny, zwykły pantoflarz
  • mąż pantoflarz
  • typ pantoflarza
  • materiał na pantoflarza
  • być, stać się, zostać pantoflarzem
  • uznać kogoś za pantoflarza

Cytaty

[...] należy odróżnić go od typowego dżentelmena – obaj wytrzepią dywan i przeniosą ciężki bagaż, by ulżyć partnerce. Pantoflarz jednak posunie się dalej: codziennie ugotuje obiad, zadba, by ubranie zawsze było wyprasowane, a naczynia pozmywane.

źródło: NKJP: (mar): Pantoflarz, Dziennik Łódzki, 2006-04-13

Komisarz Dyna z racji tuszy i kilku miękkich podbródków sprawiał wrażenie łagodnego, ciepłego mężczyzny, może nawet pantoflarza, takiego, co to w domowym zaciszu pozwala się prowadzić na pasku drobniutkiej kobietce o wyglądzie aniołka.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Jak tak dalej pójdzie, to z macho, za jakiego wszyscy mnie mieli, stanę się pantoflarzem, bo już w większości spraw zdaję się na żonę.

źródło: NKJP: Milena Rachid Chehab: Wygnani z raju, Ozon, 2005

- Pantoflarze nie mają szczęśliwego życia, ponieważ są tłamszeni przez kobietę [...].

źródło: NKJP: Marek Kawecki: Dlaczego jeszcze nie masz dziewczyny, 2010

Samice homo sapiens biologicznie uwarunkowane są tak, że wiążą się z dobrotliwymi pantoflarzami, którzy dbają o dom i potomstwo, ale seks pragną uprawiać ze stanowczymi, stuprocentowymi facetami.

źródło: NKJP: Maciej Czekaj: Zostań jej obsesją. Rozkoszne techniki seksualne, 2009

2. rzemieślnik

Definicja

w dawnych czasach: rzemieślnik wyrabiający buty na drewnianych podeszwach

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rzemieślnik

Cytaty

Niekiedy, jak na przykład w Szczecinie, osobne organizacje cechowe posiadali szewcy produkujący obuwie nowe oraz szewcy - łatacze. W większych ośrodkach osobne cechy posiadali pantoflarze.

źródło: Historia Pomorza: cz. 1-2: Do roku 1815, 1976 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 26.11.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json