UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

popełnić

Chronologizacja

1392, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popełnię
popełnimy
2 os. popełnisz
popełnicie
3 os. popełni
popełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popełniłem
+(e)m popełnił
popełniłam
+(e)m popełniła
popełniłom
+(e)m popełniło
popełniliśmy
+(e)śmy popełnili
popełniłyśmy
+(e)śmy popełniły
2 os. popełniłeś
+(e)ś popełnił
popełniłaś
+(e)ś popełniła
popełniłoś
+(e)ś popełniło
popełniliście
+(e)ście popełnili
popełniłyście
+(e)ście popełniły
3 os. popełnił
popełniła
popełniło
popełnili
popełniły

bezosobnik: popełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popełnijmy
popełńmy
2 os. popełnij
popełń
popełnijcie
popełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popełniłbym
bym popełnił
popełniłabym
bym popełniła
popełniłobym
bym popełniło
popełnilibyśmy
byśmy popełnili
popełniłybyśmy
byśmy popełniły
2 os. popełniłbyś
byś popełnił
popełniłabyś
byś popełniła
popełniłobyś
byś popełniło
popełnilibyście
byście popełnili
popełniłybyście
byście popełniły
3 os. popełniłby
by popełnił
popełniłaby
by popełniła
popełniłoby
by popełniło
popełniliby
by popełnili
popełniłyby
by popełniły

bezosobnik: popełniono by

bezokolicznik: popełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: popełniwszy

gerundium: popełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. popełnienie
popełnienia
D. popełnienia
popełnień
C. popełnieniu
popełnieniom
B. popełnienie
popełnienia
N. popełnieniem
popełnieniami
Ms. popełnieniu
popełnieniach
W. popełnienie
popełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: popełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. popełniony
popełniony
popełniony
popełnione
popełniona
D. popełnionego
popełnionego
popełnionego
popełnionego
popełnionej
C. popełnionemu
popełnionemu
popełnionemu
popełnionemu
popełnionej
B. popełnionego
popełnionego
popełniony
popełnione
popełnioną
N. popełnionym
popełnionym
popełnionym
popełnionym
popełnioną
Ms. popełnionym
popełnionym
popełnionym
popełnionym
popełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. popełnieni
popełnieni
popełnione
popełnione
D. popełnionych
popełnionych
popełnionych
popełnionych
C. popełnionym
popełnionym
popełnionym
popełnionym
B. popełnionych
popełnionych
popełnionych
popełnione
N. popełnionymi
popełnionymi
popełnionymi
popełnionymi
Ms. popełnionych
popełnionych
popełnionych
popełnionych

odpowiednik aspektowy: popełniać

Pochodzenie

Zob. pełnić

1. przestępstwo

Definicja

zrobić coś złego lub niewłaściwego, w ogóle lub w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dopuścić się

Połączenia

  • popełnić błąd, faux pas, gafę, głupstwo, grzech, harakiri, mezalians, morderstwo, nadużycie, nietakt, pomyłkę, przestępstwo, przewinienie, samobójstwo, seppuku, wykroczenie, zabójstwo, zbrodnię
  • próbować popełnić; wolno popełnić

Cytaty

Teraz rozumiał już mężczyzn, którzy dla kobiety byliby w stanie ukraść, podpalić, zabić, popełnić największe łajdactwo.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Nie wiedziała, że popełniła fatalny błąd.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

[...] jego niechęć zmieniła się w potępienie, kiedy na jarmarku w Łętowie dowiedział się o popełnionej przez Zenka kradzieży.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

W świetle ówczesnych zarządzeń esesman miał bardzo małą szansę popełnienia w obozie takich czynów, które byłyby ścigane jako przestępstwo.

źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc: zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1973

Zapada cisza. Konkubina orientuje się, że popełniła nietakt. Chce za wszelką cenę naprawić błąd.

źródło: NKJP: Maciej Malicki: Takie tam [dziennik], 2006

Składnia

bez ograniczeń + popełnić +
CO

2. wiersz

Definicja

żart.  kwestion. 
stworzyć utwór literacki albo inny tekst

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napisać, stworzyć

Połączenia

  • popełnić opowiadanie, jakiś tekst, wiersz

Cytaty

„Polityka” pisała same bzdety - ocenia. - Na temat „Rzeczywistości” wypisywała brednie. Wyznaje jednak, że to właśnie w „Polityce” w 1958 r. popełniła tekst, który był jej debiutem dziennikarskim.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Betonowa „Rzeczywistość”, Polityka nr 2383, 2003

Popełniłem wiersz, jeden z tych zawieszonych między zniewoleniem a buntem, recytowanych po ciemku, półszeptem [...].

źródło: NKJP: Andrzej Mandalian: Czerwona orkiestra, 2009

Po raz pierwszy popełniłem artykuł ściśle związany ze Szczakową, kiedy opisałem amerykańskie dziwo, które rodzina Ziębów sprowadziła do swego ogrodu przy ulicy Kolejowej z Włodawy.

źródło: NKJP: Piotr Grzegorzek: Grzybobranie Szczakowej, Co Tydzień Jaworzno, 2003-08-20

Niestety [...] zdarzyło mu się napisać, że autorem piosenki „Co się stało z Magdą K.?” jest Bogdan Olewicz. Otóż ten tekst popełniłem ja.

źródło: NKJP: To moja piosenka, Polityka nr 2548, 2006

Składnia

bez ograniczeń + popełnić +
CO

Informacja normatywna

W tym znaczeniu uznawane za niepoprawne.

Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json