UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kołomyjka

Chronologizacja

1834, NKJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kołomyjka
kołomyjki
D. kołomyjki
kołomyjek
C. kołomyjce
kołomyjkom
B. kołomyjkę
kołomyjki
N. kołomyjką
kołomyjkami
Ms. kołomyjce
kołomyjkach
W. kołomyjko
kołomyjki

Pochodzenie

ukr. kołomýjka

1. ekspresywnie

Definicja

pot.  przest. 
ekspresywnie o kołomyi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kołomyja

Cytaty

Urzędnicy ze spokojem odbijają przysłowiową piłeczkę, że kompetencje są w rękach innych i taka kołomyjka trwa.

źródło: NKJP: Stanisław Śmierciak: Kości zostały rzucone, Gazeta Krakowska, 2002-06-13

I tu zaczęła się kołomyjka. Najpierw towarzysze mojej podróży, Syryjczycy, musieli postarać się o specjalne zaświadczenie straży granicznej, bez którego nie chciano im wydać karty hotelowej. Potem wzięto od nich paszporty i zapadło głuche milczenie.

źródło: NKJP: Zygmunt Kwiatkowski: Z krzyżem w kraju półksiężyca: nyszkur Allah - dzięki Bogu, 2010

- Obym miał rację, że zadekował się u nas, bo inaczej będzie kołomyjka z ekstradycją.

źródło: NKJP: Paweł Pollak: Kanalia, 2006

Jestem pewien, że znajdzie się wyjście z tej kołomyjki i wszyscy będziemy szczęśliwi.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Składnia

bez ograniczeń + kołomyjka +
(z KIM/CZYM)

2.a taniec

Definicja

etn. 
żywy taniec ukraiński, tańczony z przysiadami, podobny do polskich tańców góralskich

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  taniec

Cytaty

Przygotowania i próby trwały długo i były wesołe. Trzeba się było ćwiczyć nie tylko w krakowiaku i kołomyjce, ale i w ad hoc skomponowanych śpiewkach.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Smaki polskie czyli jak się dawniej jadało, 2008

Pierwszy raz od dawna jechał na wschód, do kraju, za którego granicą leżał trup ojczyzny. Zostały mu z niej tylko obrazy, szare i wyblakłe jak stare zdjęcia, i jakaś tęsknota za tym, żeby - jak Mitka Karamazow - zwołać cygańską orkiestrę i rzuciwszy się w kołomyjkę, pić na umór i nie myśleć o tym, co będzie jutro.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Ale w repertuarze zespołu są także: polonez, krakowiak, mazur, tańce opoczyńskie, lasowiackie, a nawet ukraińskie hopaki i kołomyjki oraz melodie i przyśpiewki z różnych regionów Polski.

źródło: NKJP: (dag): Leliwa jest już pełnoletnia, Sztafeta, 2007-05-24

2.b muzyka

Definicja

etn.  muz. 
muzyka do kołomyjki - tańca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ muzyka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  muzyka

Cytaty

Pokazywałem im swoje zabawki, a oni wyciągali zza pasków fujarki i grali kołomyjkę.

źródło: NKJP: Tadeusz Olszański: Kresy Kresów. Stanisławów, 2008

Gdyby nie działanie mediów przeciętny kierowca zamiast country słuchałby oberków w Polsce, polek - w Czechach, a kołomyjek - na Hałyczynie.

źródło: NKJP: Jarosław Tomasiewicz: Zniewolenie poprzez wolność, 2000

W kościele św. Jana podziwialiśmy kozackie tańce przy wtórze kołomyjki i słuchaliśmy dum śpiewanych przy akompaniamencie liry korbowej.

źródło: NKJP: Anna Malcer: Dźwięki Północy, Dziennik Bałtycki, 1999-07-23

W naszym starym domu fortepian nie był odsunięty od „salonu”, nie stał w uroczystej pozie wśród staroświeckich mebli, w pokoju, do którego się rzadko zaglądało, ale przeciwnie, stanowił jak gdyby dopełnienie tego centrum rodzinnego życia, jakim był stół w jadalnym pokoju. Można było doń sięgnąć ręką wprost od jedzenia - i nawet, jak ojca nie było w domu, czyniłem to, brzdąkając po klawiszach. Lubiłem to czynić, nie znając jeszcze nut, i improwizowałem różne burze, kołomyjki i inne tańce w bardzo hałaśliwy sposób.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Dziedzictwo Chopina i szkice muzyczne, 2010

2.c piosenka

Definicja

etn.  muz. 
piosenka wykonana w rytmie kołomyjki - tańca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ muzyka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  piosenka

Cytaty

Zabrzmiała folk-ballada z polskich gór „Niedaleko młyna...”, potem łemkowski, skoczny utworek o Andzi bezskutecznie podrywanej przez czterech kolesi i wikarego oraz śpiewana na krzyku kołomyjka „Bardzo dawno przed laty”.

źródło: NKJP: Internet

Tęskne dumki, zaśpiewy kresowe i skoczne kołomyjki wykonane z akompaniamentem instrumentów ludowych przyjęto gorącymi owacjami.

źródło: NKJP: (WOJ): Skoczne kołomyjki, Dziennik Polski, 2008-07-29

Pogoda pokrzyżowała plany ukraińskich artystów, koncerty, w których mieli wziąć udział, zostały odwołane ale zdołali wystąpić w Domach Pomocy Społecznej w Gorlicach i Foluszu. Przyjęto ich tam serdecznie i entuzjastycznie a kołomyjki, dumki, polki oraz kresowe wiązanki śpiewano po polsku i ukraińsku.

źródło: NKJP: (bek): Występy artystów, Gazeta Krakowska, 2001-08-03

Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json