UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naostrzyć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naostrzę
naostrzymy
2 os. naostrzysz
naostrzycie
3 os. naostrzy
naostrzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naostrzyłem
+(e)m naostrzył
naostrzyłam
+(e)m naostrzyła
naostrzyłom
+(e)m naostrzyło
naostrzyliśmy
+(e)śmy naostrzyli
naostrzyłyśmy
+(e)śmy naostrzyły
2 os. naostrzyłeś
+(e)ś naostrzył
naostrzyłaś
+(e)ś naostrzyła
naostrzyłoś
+(e)ś naostrzyło
naostrzyliście
+(e)ście naostrzyli
naostrzyłyście
+(e)ście naostrzyły
3 os. naostrzył
naostrzyła
naostrzyło
naostrzyli
naostrzyły

bezosobnik: naostrzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naostrzmy
kwestion. naostrzyjmy
2 os. naostrz
kwestion. naostrzyj
naostrzcie
kwestion. naostrzyjcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naostrzyłbym
bym naostrzył
naostrzyłabym
bym naostrzyła
naostrzyłobym
bym naostrzyło
naostrzylibyśmy
byśmy naostrzyli
naostrzyłybyśmy
byśmy naostrzyły
2 os. naostrzyłbyś
byś naostrzył
naostrzyłabyś
byś naostrzyła
naostrzyłobyś
byś naostrzyło
naostrzylibyście
byście naostrzyli
naostrzyłybyście
byście naostrzyły
3 os. naostrzyłby
by naostrzył
naostrzyłaby
by naostrzyła
naostrzyłoby
by naostrzyło
naostrzyliby
by naostrzyli
naostrzyłyby
by naostrzyły

bezosobnik: naostrzono by

bezokolicznik: naostrzyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

naostrzywszy

gerundium: naostrzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. naostrzenie
naostrzenia
D. naostrzenia
naostrzeń
C. naostrzeniu
naostrzeniom
B. naostrzenie
naostrzenia
N. naostrzeniem
naostrzeniami
Ms. naostrzeniu
naostrzeniach
W. naostrzenie
naostrzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: naostrzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. naostrzony
naostrzony
naostrzony
naostrzone
naostrzona
D. naostrzonego
naostrzonego
naostrzonego
naostrzonego
naostrzonej
C. naostrzonemu
naostrzonemu
naostrzonemu
naostrzonemu
naostrzonej
B. naostrzonego
naostrzonego
naostrzony
naostrzone
naostrzoną
N. naostrzonym
naostrzonym
naostrzonym
naostrzonym
naostrzoną
Ms. naostrzonym
naostrzonym
naostrzonym
naostrzonym
naostrzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. naostrzeni
naostrzeni
naostrzone
naostrzone
D. naostrzonych
naostrzonych
naostrzonych
naostrzonych
C. naostrzonym
naostrzonym
naostrzonym
naostrzonym
B. naostrzonych
naostrzonych
naostrzonych
naostrzone
N. naostrzonymi
naostrzonymi
naostrzonymi
naostrzonymi
Ms. naostrzonych
naostrzonych
naostrzonych
naostrzonych

odpowiednik aspektowy: ostrzyć

Pochodzenie

Zob. ostry

Definicja

spowodować, że coś otrzymało kłujące zakończenie lub cienką tnącą krawędź

Wymowa

[naostrzyć] lub pot. [naosczszyć], lub pot. [naoszczszyć]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaostrzyć
antonimy:  stępić

Połączenia

  • naostrzyć łyżwy, nóż
  • naostrzyć coś na kamieniu, na pasku
  • naostrzony ołówek, pal; naostrzona brzytwa
  • dobrze naostrzony

Cytaty

Złamał mu się grafit ołówka. Naostrzył go szybko temperówką z korbką, przymocowaną do biurka niczym imadło.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007

Na kręconym ręcznie kamieniu solidnie naostrzył ojcowski nóż do grzybów, zwany cygankiem i z kopyta ruszył do twórczej roboty.

źródło: NKJP: Jerzy Wiśniewski: Kościół w miniaturze, Kurier Powiatu Kwidzyńskiego, 1999-09-17

[...] pociągał brzytwę na pasie i wcale nie od niechcenia, ale jakby golił prawdziwego chłopa. Wyszarpywał nawet jeden włos ze swoich kudłów i śmigając po tym włosie, sprawdzał, czy jest dobrze naostrzona.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Na miejscu jest możliwość wypożyczenia i naostrzenia łyżew.

źródło: NKJP: red: Czas łyżwiarzy, Gazeta Wrocławska, 2003-02-07

Składnia

bez ograniczeń + naostrzyć +
CO + (CZYM)
bez ograniczeń + naostrzyć +
CO + (na CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 14.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json