UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tyfus

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tyfus
tyfusy
D. tyfusa
tyfusu
tyfusów
C. tyfusowi
tyfusom
B. tyfusa
tyfus
tyfusy
N. tyfusem
tyfusami
Ms. tyfusie
tyfusach
W. tyfusie
tyfusy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

fr. typhus (1784 r.)

niem. Typhus

z gr. týphos 'dym, czad', 'pycha'

Definicja

ostra bakteryjna choroba zakaźna, objawiająca się m.in. gorączką oraz ogólnym wyczerpaniem, mogąca prowadzić do śmierci

Noty o użyciu

Wyraz używany potocznie w odniesieniu do dwóch różnych chorób, określanych w medycynie jako tyfus brzuszny lub tyfus plamisty.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dur I
hiperonimy:  choroba I

Połączenia

  • tyfus i dżuma, tyfus i malaria; głód i tyfus
  • epidemia tyfusu
  • szczepionka przeciw tyfusowi
  • szczepionka na tyfus
  • chory na tyfus
  • tyfus panował gdzieś
  • chorować, zachorować, zapaść; umrzeć/umierać na tyfus
  • zarazić się tyfusem

Cytaty

Szczepionka przeciw tyfusowi jest zalecana wszystkim, którzy wybierają się w podróż, podczas której występują złe warunki higieniczne.

źródło: NKJP: (BIS): Zastrzyk przed tropikiem, Dziennik Łódzki, 2002-06-28

W Łomiankach zapada ciężko na zdrowiu Jurek Błones, przyjaciel Edelmana. To prawdopodobnie tyfus - 40 stopni gorączki, potężne osłabienie organizmu.

źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko, Witold Bereś: Marek Edelman. Życie. Po prostu, 2008

Wśród zmordowanych, niedożywionych polskich emigrantów wybuchła epidemia tyfusu.

źródło: NKJP: Marek Kęskrawiec: Czwarty pożar Teheranu, 2010

Wracał z Konstantynopola do Salonik okrętem, na którym szalał tyfus. Ludzie umierali wokoło i tylko w upalnej ciszy słychać było ciągle plusk wody przy wyrzucaniu trupów.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Frazeologizmy

dur brzuszny
tyfus brzuszny
tyfus plamisty
Data ostatniej modyfikacji: 01.12.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json