Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pląsam |
pląsamy |
|||
| 2 os. |
pląsasz |
pląsacie |
|||
| 3 os. |
pląsa |
pląsają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pląsałem +(e)m pląsał |
pląsałam +(e)m pląsała |
pląsałom +(e)m pląsało |
pląsaliśmy +(e)śmy pląsali |
pląsałyśmy +(e)śmy pląsały |
| 2 os. |
pląsałeś +(e)ś pląsał |
pląsałaś +(e)ś pląsała |
pląsałoś +(e)ś pląsało |
pląsaliście +(e)ście pląsali |
pląsałyście +(e)ście pląsały |
| 3 os. |
pląsał |
pląsała |
pląsało |
pląsali |
pląsały |
bezosobnik: pląsano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę pląsał będę pląsać |
będę pląsała będę pląsać |
będę pląsało będę pląsać |
będziemy pląsali będziemy pląsać |
będziemy pląsały będziemy pląsać |
| 2 os. |
będziesz pląsał będziesz pląsać |
będziesz pląsała będziesz pląsać |
będziesz pląsało będziesz pląsać |
będziecie pląsali będziecie pląsać |
będziecie pląsały będziecie pląsać |
| 3 os. |
będzie pląsał będzie pląsać |
będzie pląsała będzie pląsać |
będzie pląsało będzie pląsać |
będą pląsali będą pląsać |
będą pląsały będą pląsać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pląsajmy |
|
| 2 os. |
pląsaj |
pląsajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pląsałbym bym pląsał |
pląsałabym bym pląsała |
pląsałobym bym pląsało |
pląsalibyśmy byśmy pląsali |
pląsałybyśmy byśmy pląsały |
| 2 os. |
pląsałbyś byś pląsał |
pląsałabyś byś pląsała |
pląsałobyś byś pląsało |
pląsalibyście byście pląsali |
pląsałybyście byście pląsały |
| 3 os. |
pląsałby by pląsał |
pląsałaby by pląsała |
pląsałoby by pląsało |
pląsaliby by pląsali |
pląsałyby by pląsały |
bezosobnik: pląsano by
bezokolicznik: pląsać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
pląsając
gerundium: pląsanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pląsanie |
pląsania |
| D. | pląsania |
pląsań |
| C. | pląsaniu |
pląsaniom |
| B. | pląsanie |
pląsania |
| N. | pląsaniem |
pląsaniami |
| Ms. | pląsaniu |
pląsaniach |
| W. | pląsanie |
pląsania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: pląsający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pląsający |
pląsający |
pląsający |
pląsające |
pląsająca |
| D. | pląsającego |
pląsającego |
pląsającego |
pląsającego |
pląsającej |
| C. | pląsającemu |
pląsającemu |
pląsającemu |
pląsającemu |
pląsającej |
| B. | pląsającego |
pląsającego |
pląsający |
pląsające |
pląsającą |
| N. | pląsającym |
pląsającym |
pląsającym |
pląsającym |
pląsającą |
| Ms. | pląsającym |
pląsającym |
pląsającym |
pląsającym |
pląsającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pląsający |
pląsający |
pląsające |
pląsające |
| D. | pląsających |
pląsających |
pląsających |
pląsających |
| C. | pląsającym |
pląsającym |
pląsającym |
pląsającym |
| B. | pląsających |
pląsających |
pląsających |
pląsające |
| N. | pląsającymi |
pląsającymi |
pląsającymi |
pląsającymi |
| Ms. | pląsających |
pląsających |
pląsających |
pląsających |
Pochodzenie
psł. *plęsati 'weselić się, wydawać okrzyki radości, skakać, tańczyć'
1. tańczyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | tańczyć |
Połączenia
- lud pląsał; pary; dzieci; osoby pląsały; dziewczyny, dziewuszki, pasterze pląsają
- pląsać poloneza, rocka, menuety, tańce (angielskie,...); taniec (duchów,...)
- pląsać z dziewczynami; z młodzieżą
- pląsać na sali (gimnastycznej,...); na parkiecie; na łące
- pląsać po ogrodzie
- pląsać dookoła stołu
- pląsać przy ognisku
- pląsać przy muzyce
- pląsać w rytm, w takt (muzyki,...)
- pląsać z wdziękiem
- pląsać solo; boso
- zacząć/zaczynać; przestać pląsać
- pląsać i śpiewać; podrygiwać i pląsać; tańczyć i pląsać; tupać, pląsać; weselić się, pląsać
Cytaty
|
W sylwestrową noc z wdziękiem pląsa poloneza w pierwszej parze. źródło: NKJP: Ewa Szczecińska: Proboszcz ubogich i bezdomnych, Gazeta Wrocławska, 2002-10-12 |
|
|
Pląsał z dziewczynami piętnaście minut, a kiedy porzuciły go wreszcie, ubierał się w obecności stu osób, bez najmniejszego zażenowania, zawiązując na końcu krawat. źródło: NKJP: Andrzej Makowiecki: Spatifie, wróć!, Express Ilustrowany, 2002-02-18 |
|
|
Na parterze Iwoniczanki urządzono knajpę z dansingiem, gdzie umundurowani tancerze pląsali z umundurowanymi pielęgniarkami. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
Didżejowi chyba ktoś powiedział, żeby zrobił przerwę, bo ogłasza to przez mikrofon. Dziewczyny jeszcze chwilę pląsają, ale wreszcie schodzą. źródło: NKJP: Marek Kochan: Ballada o dobrym dresiarzu, 2005 |
|
|
[...] Nagle cała dzielnica zaczęła pląsać, podrygiwać, bawić się w samo najgorsze, najgorętsze, mordercze południe. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Heban, 2004 |
Składnia
|
+ | pląsać | + |
(CO) +
(z KIM)
|
2. ruszać się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- deszcz, strumień; wzrok pląsał; smuga (światła,...) pląsała; oczy; światełka pląsały; dym; szum (fal,...); plama pląsa; nogi; cienie pląsają
- pląsać po polanach, po trawnikach, po plaży
- pląsać po klawiszach; po dachu; po ekranie
- pląsać na morzu
- pląsać w kominie
- pląsać ze szczęścia
- pląsać wesoło
- zacząć/zaczynać pląsać
- brykać, pląsać; skakać i pląsać; szczebiotać i pląsać; wariować i pląsać
Cytaty
|
[...] Pojął, że słoneczna plama pląsa nie tylko po rzeźbionej belce, ale również po jego twarzy, że blask sączy się przez szpary w żaluzjach z maty. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Serpente w raju, 2001 |
|
|
Nie udało się przekonująco pokazać atmosfery więzienia: torturowani w jednej scenie więźniowie, w drugiej jakby nigdy nic pląsają po spacerniaku. źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Anglojęzyczne musicale na naszych scenach, Gazeta Wyborcza, 1997-12-05 |
|
|
Woda pluskała o boki karoserii, deszcz pląsał po dachu. źródło: NKJP: Olgierd Budrewicz: Piekło w kolorach, 1997 |
|
|
W takich gajach pląsały niegdyś nimfy i fauny. źródło: NKJP: Maria Dąbrowska: Dzienniki, tom 3, cz 1, 2009 |
|
|
Pani Bożenka zachowywała się jednak jakoś dziwnie, pląsając po trawnikach i zrywając stokrotki. źródło: NKJP: Marcin Pałasz: Dziwne przypadki Ferdynanda Szkodnika, 2010 |
Składnia
|
+ | pląsać | + |
GDZIE
|