UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powysychać

Chronologizacja

2 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powysycham
powysychamy
2 os. powysychasz
powysychacie
3 os. powysycha
powysychają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powysychałem
+(e)m powysychał
powysychałam
+(e)m powysychała
powysychałom
+(e)m powysychało
powysychaliśmy
+(e)śmy powysychali
powysychałyśmy
+(e)śmy powysychały
2 os. powysychałeś
+(e)ś powysychał
powysychałaś
+(e)ś powysychała
powysychałoś
+(e)ś powysychało
powysychaliście
+(e)ście powysychali
powysychałyście
+(e)ście powysychały
3 os. powysychał
powysychała
powysychało
powysychali
powysychały

bezosobnik: powysychano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powysychajmy
2 os. powysychaj
powysychajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powysychałbym
bym powysychał
powysychałabym
bym powysychała
powysychałobym
bym powysychało
powysychalibyśmy
byśmy powysychali
powysychałybyśmy
byśmy powysychały
2 os. powysychałbyś
byś powysychał
powysychałabyś
byś powysychała
powysychałobyś
byś powysychało
powysychalibyście
byście powysychali
powysychałybyście
byście powysychały
3 os. powysychałby
by powysychał
powysychałaby
by powysychała
powysychałoby
by powysychało
powysychaliby
by powysychali
powysychałyby
by powysychały

bezosobnik: powysychano by

bezokolicznik: powysychać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powysychawszy

gerundium: powysychanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powysychanie
powysychania
D. powysychania
powysychań
C. powysychaniu
powysychaniom
B. powysychanie
powysychania
N. powysychaniem
powysychaniami
Ms. powysychaniu
powysychaniach
W. powysychanie
powysychania

Pochodzenie

Zob. schnąć

1. o czosnku

Definicja

o wielu rzeczach: stać się suchym - pozbawionym wody

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Obrane ząbki czosnku nie powysychają, jeśli będziesz je trzymać w oliwie.

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

- Całą zimę pełniłam tutaj funkcję palacza, żeby ściany powysychały - opowiada gospodyni.

źródło: Izabela Frączek: Żeleźnikowa, Gazeta Krakowska, 2012-02-26 (gazetakrakowska.pl)

[...] możemy na czas postoju wywiesić nasze mokre rzeczy, by powysychały.

źródło: Internet: gryfland.pl

Składnia

Rzpl + powysychać + bez ograniczeń

2. o wodzie

Definicja

zniknąć z wielu miejsc poprzez wyparowanie lub zużycie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Cytaty

Zaczną się upały, woda w studniach powysycha i nikt ogródków pielęgnował nie będzie.

źródło: NKJP: Zofia Sitarz: Ostatnia taka wieś, 2007-05-18

Niestety, spora część tamtejszych jezior została bardzo zanieczyszczona [...]. Część z nich uległa nawet znacznemu zmniejszeniu, bo woda powysychała ze względu na wprowadzenie systemu irygacyjnego [...].

źródło: Internet: kochamyjeziora.pl

Rzeczywiście, po chwili odzyskaliśmy humory, łzy pod oczami powysychały, no i rozmowa potoczyła się normalnym torem.

źródło: Internet: uzdrawianie.kwasik.pl

Z powodu olbrzymich upałów powysychały rzeczki i strumyki okresowe.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

[...] należy wziąć pod uwagę fakt, że ilość opadów jest wtedy stosunkowo niewielka, a podziemne cieki wodne mogły powysychać.

źródło: NKJP: (AS): Jak uniknąć mokrej roboty, Trybuna Śląska, 2003-07-30

3. o studniach

Definicja

o wielu miejscach: stać się pozbawionym wypełniającej cieczy z powodu jej wyparowania lub wsiąknięcia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

W podsądeckich gminach coraz częściej i coraz dotkliwiej brakuje wody. Powysychały przydomowe studnie i źródła.

źródło: NKJP: (IK): Sięgamy dna, Gazeta Krakowska, 2007-01-10

[...] wody ubywa w szybkim tempie. Powysychały również rowy melioracyjne, które też stanowiły spore źródło wody dla rolników.

źródło: NKJP: (EKT): Suche zbiorniki, zagrożone uprawy, Dziennik Polski, 2006-07-25

4. o roślinach

Definicja

o wielu roślinach: obumierać z braku wody lub z powodu innych niesprzyjających warunków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Cytaty

Wiosną na osiedlach sadzi się tysiące drzew i krzewów. Nawet dziecko wie, że dopóki się nie przyjmą, trzeba je podlewać przez dwa lata. Tymczasem świeżo posadzone rośliny powysychały i teraz nie pomoże im nawet oberwanie chmury [...].

źródło: NKJP: (KUP): Drzewa gubią liście, Dziennik Łódzki, 2005-07-25

Teraz łąki powysychały, krów nie ma gdzie paść.

źródło: NKJP: (TC): Susza dała się rolnikom we znaki, Dziennik Łódzki, 2003-07-24

Niewykształcone, rzadkie zboża, powysychane warzywa to skutki wahań pogodowych [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Wołkowicz: Lato zamknięte w spichlerzach, Gazeta Krakowska, 2006-09-20

Data ostatniej modyfikacji: 19.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json