Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | etyczny |
etyczny |
etyczny |
etyczne |
etyczna |
| D. | etycznego |
etycznego |
etycznego |
etycznego |
etycznej |
| C. | etycznemu |
etycznemu |
etycznemu |
etycznemu |
etycznej |
| B. | etycznego |
etycznego |
etyczny |
etyczne |
etyczną |
| N. | etycznym |
etycznym |
etycznym |
etycznym |
etyczną |
| Ms. | etycznym |
etycznym |
etycznym |
etycznym |
etycznej |
| W. | etyczny |
etyczny |
etyczny |
etyczne |
etyczna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | etyczni |
etyczni |
etyczne |
etyczne |
| D. | etycznych |
etycznych |
etycznych |
etycznych |
| C. | etycznym |
etycznym |
etycznym |
etycznym |
| B. | etycznych |
etycznych |
etycznych |
etyczne |
| N. | etycznymi |
etycznymi |
etycznymi |
etycznymi |
| Ms. | etycznych |
etycznych |
etycznych |
etycznych |
| W. | etyczni |
etyczni |
etyczne |
etyczne |
Pochodzenie
ang. ethic
fr. éthique
niem. ethisch
z gr. éthikos
1. związany z etyką - moralnością
Definicja
Cytaty
1.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | moralny | |
| antonimy: | amoralny, niemoralny |
Cytaty
|
Generalnie nie przeprasza prasa brukowa. Pisze najdziwniejsze historie i opowiastki. Jeśli sąd jej nie zmusi do sprostowania to nie przeprasza i zapomina o tym obowiązku. Natomiast dziennikarz etyczny, dobrze ukształtowany, prawdziwy polski dziennikarz, powinien w tej sytuacji zachować się inaczej. źródło: NKJP: Marek Zaradniak: Pomyliłem się, przepraszam, Gazeta Poznańska, 2003-08-30 |
|
|
Tylko nauczyciel etyczny, przyjazny i otwarty przygotowuje grunt pod samokształcenie wychowanka, budowę jego osobowości i kształtowanie się ucznia w wolności. źródło: NKJP: Jacek Kulbaka: Pedagogika Marii Grzegorzewskiej, Wychowawca, 2007-06 |
|
|
Dawni profesorowie to byli ludzie etyczni, często nietolerowani przez ówczesny ustrój. źródło: NKJP: Rozmawiał: Ł. Śmiatacz: Kogo zaprosiłbyś do wigilijnego stołu?, Czas Ostrzeszowski nr 200551, 2005 |
1.b czyn
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | moralny | |
| antonimy: | amoralny, niemoralny |
Połączenia
- działalność, postawa, powinność etyczna; działanie, wychowanie, zachowanie etyczne
- wysoce etyczny
Cytaty
|
Duże, markowe firmy z dorobkiem już jednak zdążyły się zorientować, że warto pracować na opinię firmy uczciwej, oferującej sprawdzone, wysokiej jakości produkty i dbać o kształtowanie postaw etycznych pracowników. źródło: NKJP: Izabela Chmielewska: Od rycerza do biznesmena, Dziennik Bałtycki, 1999-05-10 |
|
|
Jednostka dostosowuje się do powinności etycznych nie ze względu na ich istotę, ale z szacunku dla społecznego porządku. źródło: NKJP: Jolanta Kopka: Społeczny wymiar postrzegania moralnego (Studium socjologiczne), 1999 |
|
|
[...] działania etyczne w biznesie mają niebagatelne znaczenie dla jego powodzenia. Przekładają się na sukces, bądź na jego brak, jeśli nie klęskę. źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Kultura firmowa, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2004-07-27 |
|
|
Amatora broni wypatrzyli policjanci za pomocą kamer i natychmiast wysłali na miejsce patrol. Strzelca (powinno być barana) zatrzymali na gorącym uczynku. Czy stałe obserwowanie mieszkańców za pomocą kamer jest etyczne? źródło: NKJP: Paweł Gołąb: Pożytek z podglądania, Dziennik Łódzki, 2005-05-13 |
1.c kodeks
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Połączenia
- kodeks, sąd; aspekt, błąd, charakter, dylemat, fundament, grunt, ideał, konflikt, kontekst, kryzys, nakaz, obowiązek, postulat, poziom, problem, spór, walor, wybór, wymóg, wzorzec; wymiar etyczny; decyzja, granica, kwestia, ocena, przesłanka, treść; cnota, motywacja, natura, sfera etyczna; podejście, przesłanie, stanowisko, uzasadnienie, zobowiązanie; kryterium etyczne; konsekwencje, przekonania, standardy, uwarunkowania, wymagania, zastrzeżenia etyczne
- etyczny i duchowy, etyczny i moralny, etyczny i polityczny, etyczny i religijny, etyczny i uczciwy, etyczny i zawodowy
Cytaty
|
W pochwale za gorliwość i sumienność brzmi odniesienie do motywacji osób działających, do ich motywacji etycznej. Ten na taką pochwałę zasłużył, kto ofiarnie i hojnie wkłada swój wkład intensywnego wysiłku w sprawę umiłowaną, kto robi to jak najlepiej bez kontroli z zewnątrz, zasługując w ten sposób na uznanie ludzi godnych szacunku„. źródło: NKJP: Halina Zdebska: Istota i wartości zespołowych gier sportowych, 2008 |
|
|
W marcu 1987 roku w siedzibie jezuickiego pisma „La CiviltaŐ Cattolica“ w Rzymie rozpoczęto proces tworzenia zbioru standardów etycznych możliwych do przyjęcia zarówno przez przedstawicieli religii światowych, jak i polityków. źródło: NKJP: Krzysztof Niedałtowski: Dojrzewanie do powinności, 2000-09-01 |
|
|
Na konieczność kształtowania świadomości moralnej i wrażliwości etycznej zwracano uwagę stosunkowo rzadko, znacznie częściej podejmowano problem zróżnicowanych stanowisk etycznych i ustosunkowań do konkretnych, wybranych wartości. źródło: NKJP: Jolanta Kopka: Społeczny wymiar postrzegania moralnego (Studium socjologiczne), 1999 |
2. związany z etyką - nauką
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe
Połączenia
- pogląd, system etyczny; idea, koncepcja, myśl, problematyka, refleksja, teoria etyczna; pojęcie, rozwiązanie, zagadnienie etyczne; rozstrzygnięcia, rozważania, założenia, zastrzeżenia etyczne
- etyczny i aksjologiczny, etyczny i dziennikarski, etyczny i estetyczny, etyczny i filozoficzny, etyczny i metafizyczny, etyczny i prawny
Cytaty
|
Ten sądowy model odpowiedzialności od początku zaistniał w religii chrześcijańskiej, uzyskując wymiar eschatologiczny. Jednak to właśnie na gruncie religii chrześcijańskiej odpowiedzialność z pojęcia prawniczego przekształca się w pojęcie etyczne. źródło: NKJP: Halina Zdebska: Istota i wartości zespołowych gier sportowych, 2008 |
|
|
Są to bowiem koncepcje etyczne wolne od ustanowienia zewnętrznego systemu nakazów i zakazów. Za moralny uznaje się czyn stanowiący rezultat takiego wyboru wartości, który ten, kto go dokonuje, mógłby uznać za powszechnie obowiązujący każdego człowieka znajdującego się w analogicznej sytuacji. źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997 |
|
|
Ostatnią teorią etyczną w systemie konsekwencjonalistycznym, którą pragnę zarysować jest kazuistyka. Koncentruje się ona na praktycznym podejmowaniu decyzji w konkretnych sytuacjach. źródło: NKJP: Alicja Łaska-Formejster: Proces kształtowania roli zawodowej lekarza rodzinnego, 2002 |
Składnia
| Rz | + | etyczny | + |
|
| szyk: neutralny | ||||