UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gąska

Chronologizacja

1441, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gąska
gąski
D. gąski
gąsek
C. gąsce
gąskom
B. gąskę
gąski
N. gąską
gąskami
Ms. gąsce
gąskach
W. gąsko
gąski

Pochodzenie

Zob. gęś

1. mała gęś

Definicja

mała gęś – ptak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gęś

Połączenia

  • pasać gąski

Cytaty

Dziewięć pływających po białowieskim stawie gąsek było [...] sensacją.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Gęsi z półwyspu Kola wylądowały w Białowieży, Gazeta Wyborcza, 1997-11-10

Kupujemy młode gąski, trzeba je przez pewien okres odhodować, po czym sprzedajemy.

źródło: NKJP: CK: Gęsi championy, Głos Siemiatycz, 2007-07-17

Oprócz roślin zainteresowanie wzbudzają pisklęta. W sprzedaży są gąski, kaczuszki i kurczęta.

źródło: NKJP: (G.W.): Kwiaty i kurczaki, Gryf Wejcherowski, 1999-05-14

Słońce od wczesnego poranka wysyłało figlarne promienie, by powitać mnie i moją młodszą siostrę, obudzić pieska śpiącego w budzie obok domu, zaprosić gęsi z młodymi gąskami na spacer i śniadanie czekające na łące.

źródło: NKJP: Wanda Rogalewska: Mój Dom Rodzinny – Polska, Akant, 2009-10

Ta Renata to ładna była dziewucha, ja pamiętam wszystko, gąski pasała nad rzeką [...].

źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Brzytwa, 2008

2. kobieta

Definicja

ekspresywnie o gęsi – kobiecie uważanej przez mówiącego za mało inteligentną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

  • głupia, głupiutka, młoda, naiwna, prowincjonalna gąska

Cytaty

Więc co? Rzucił cię dla jakiejś gąski?

źródło: Ewa Kuryluk: Grand Hotel Oriental, 1997 (Władysław Lubaś (red.), Słownik polskich leksemów potocznych, 2009)

Próbowałem podzielić się oburzeniem i doznanym wstrząsem z panią Basią (która zastępuje od czasu do czasu panią Miłkę), ale to gąska po studiach zaocznych [...].

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

[...] każda się zachwyciła tym [...] uśmiechem, że tylko popatrzyłyśmy po sobie i parsknęłyśmy jak jakie gąski, szkoda gadać.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Rynek w Smyrnie, 2007

[...] nigdy nie poznamy i nie zrozumiemy dróg rozwoju tej kobiety, która z prowincjonalnej gąski niemieckiej stała się potężną indywidualnością [...].

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008

Wiesz, Sandro, głupio mi, że gadałem z tobą jak z jakąś gąską z UM, a ty, widzę, jesteś naprawdę inteli...

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

3. grzyb

Definicja

jadalny grzyb o żółtozielonkawym lub szarym kapeluszu z blaszkami pod spodem, rosnący późną jesienią

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prośnianka

Połączenia

  • marynowane gąski

Cytaty

Gąski, wedle teorii mojej świętej pamięci babci, to najlepsze grzyby do marynowania.

źródło: NKJP: Maciej Malicki: Ostatnia (sto czternaście opowiadań o tym samym), 2009

Na Kaszubach kilka dni temu obficie sypnęło podgrzybkami i kozakami, ale teraz w tamtejszych lasach można natrafić jedynie na gąski.

źródło: NKJP: (MR): To już ostatnie prawdziwki, Express Ilustrowany, 2003-10-10

Lubię też zupę z gąsek - wymaga ona jednak sporo cierpliwości przy myciu grzybów.

źródło: NKJP: Internet

[...] prowadzili wielogodzinne pogawędki, [...] zagryzane zebranymi na jesieni i marynującymi się przez zimę podgrzybkami, kurkami, gąskami, prawdziwkami i maślakami.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

A jadł pan grzyby kiszone? Rarytas. [...] Tylko na kiszenie najlepsze są gąski.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

4. wyrób hutniczy

Definicja

hutn. 
półwyrób hutniczy odlewany z surówki lub żeliwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Cytaty

Pojedyncza gąska to bryła ważąca od pół do półtorej tony.

źródło: NKJP: Jarosław Adamski: Straty na ponad milion złotych, Dziennik Zachodni, 2004-09-06

[...] z zaplombowanego i zamkniętego magazynu „wyparowało” osiem srebrno-ołowianych stopów, tzw. zgarów lub gąsek.

źródło: NKJP: Jacek Bombor: Srebrny gang, Trybuna Śląska, 2003-07-17

W samochodzie przewożony towar (na palecie mosiądz w gąskach ułożony warstwowo) był zabezpieczony taśmami metalowymi, które wskutek rozkołysania uległy zerwaniu.

źródło: NKJP: Nierówna nawierzchnia, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-04-15

Frazeologizmy

ktoś już był w ogródku, już witał się z gąską
Data ostatniej modyfikacji: 04.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json