UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piszczel

Chronologizacja

1450, SStp
Za wcześniejsze piszczal.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. piszczel
piszczele
D. piszczela
piszczeli
piszczeli
rzadziej piszczelów
C. piszczelowi
piszczeli
piszczelom
B. piszczel
piszczele
N. piszczelem
piszczelą
piszczelami
Ms. piszczelu
piszczeli
piszczelach
W. piszczelu
piszczeli
piszczele

Pochodzenie

psł. *piščalь < *piskělь 'instrument dęty, wydający wysokie, pikliwe tony (sporządzany z odpowiednio spreparowanej kości zwierzęcej); długa, pusta wewnątrz kość goleniowa (zwierzęca, ludzka)'

Forma prasłowiańska jest nazwą narzędzia z przyrostkiem *-ělь od psł. *piščati 'wydawać ostry, wysoki, przenikliwy głos, dźwięk' (Bor); zob. piszczeć

1. kość

Definicja

jedna z dwóch długich kości nogi między kolanem a stopą, położona po stronie wewnętrznej nogi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kość

Połączenia

  • ludzkie piszczele
  • złamać piszczel
  • kopnąć w piszczel

Cytaty

- Bolał mnie trochę piszczel i było to niepokojące.

źródło: NKJP: (bk): Powalczę o miejsce, Gazeta Krakowska, 2003-05-17

Ból piszczeli sprawiał, że ledwie mogłem wstać i ustać.

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Tomek rozcierał bolący piszczel - efekt zderzenia z pozostawioną na werandzie bańką na mleko.

źródło: NKJP: Ewa Ćwikła: Wędkarskie opowieści Stynki, 2008

Niemiec się wściekł, chwycił ją za ramiona i kopnął w piszczel lewej nogi.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Najczęściej uszkodzone więzadło zastępuje się przeszczepem pobranym z więzadła właściwego rzepki. Biegnie ono pod skórą pomiędzy rzepką a piszczelą.

źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka-Anzelewicz: Kolana na zawiasach, Dziennik Bałtycki, 2000-01-22

2. rurka

Definicja

długa, cienka rurka służąca do wydmuchiwania szkła, mająca zastosowanie w hutnictwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Cytaty

- Podejrzewam, że ten pan nigdy nie trzymał piszczeli w ręku i nie wie, jak to wygląda [...].

źródło: NKJP: Manufaktura w XXI wieku, Gazeta Radomszczańska, 2009-02-18

Następnie bańkarz bierze piszczel, nabiera gorącego szkła, kształtuje w dołku z drzewa bukowego, dmucha piszczelem, rozdmuchuje banieczkę i moczy ją w pudrze kolorowym.

źródło: NKJP: Ewa Bugno: Nie tylko święci garnki lepią, Gazeta Krakowska, 2001-10-23

Ze szklanej masy prawdziwe arcydzieła jest w stanie wykonać jedynie hutnik formierz szkła, który za pomocą rury zwanej piszczelem wkłada bańkę z płynnego szkła do specjalnej formy i dmuchając nadaje szkłu pożądany kształt.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Fabryki na żywo, Polityka nr 2514, 2005-07-30

Data ostatniej modyfikacji: 14.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json