UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kolos

Chronologizacja

1564, SPXVI

1. posąg

Definicja

olbrzymi posąg

Pochodzenie

łac. colossus

z gr. kolossós

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  posąg

Połączenia

  • kolos rodyjski

Cytaty

Greccy i rzymscy turyści zjeżdżający tu licznie, by podziwiać - już wtedy! - to niezwykłe zjawisko i przy okazji wyskrobywać swe inicjały na piedestale posągów, dowiadywali się, że śpiewający kolos wyobraża bohatera mitologii greckiej, Memnona, który o świcie skarży się swej matce, różanopalcej bogini Eos.

źródło: NKJP: W Egipcie faraona, Dziennik Polski, 2001-01-13

- Miałem jednak budować piramidę i kolosa...

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kolos
kolosy
D. kolosa
kolosów
C. kolosowi
kolosom
B. kolosa
kolosy
N. kolosem
kolosami
Ms. kolosie
kolosach
W. kolosie
kolosy

2. przedsiębiorstwo

Definicja

coś o bardzo dużym rozmiarze

Pochodzenie

łac. colossus

z gr. kolossós

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mastodont, olbrzym

Połączenia

  • stalowy; azjatycki, rosyjski, sowiecki kolos

Cytaty

Na polecenie Międzynarodowego Funduszu Monetarnego zamyka się jeden po drugim kolosy socjalizmu.

źródło: NKJP: Monika Słowakiewicz: Nie bał się tylko klown, ale zginął, Gazeta Wyborcza, 1997-12-05

Fakt bezpośredniego sąsiedztwa z atomowym kolosem sowieckim byłby jednym z ważnych czynników kształtujących polityczny profil zneutralizowanej Polski.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

To dopiero kolos. Nie będę chyba nigdy skakać z takiej skoczni, ale przyznam się, że bardzo bym chciał skoczyć.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1961

Albo czy można - w skali całego świata - lekceważyć opinie właścicieli oraz menedżerów takich kolosów jak Mitsubishi (w 1995 roku obrót w wysokości ponad 180 mld dolarów i 360 tys. pracowników) [...].

źródło: NKJP: Piotr Gabryel, Marek Zieleniewski: Piąta władza, czyli kto naprawdę rządzi Polską?, 1998

„Super Express” od dawna apeluje do kierowców tirów, by nie gnali na złamanie karku swoimi kolosami.

źródło: NKJP: Wojciech Michalski: Koło śmierci, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kolos
kolosy
D. kolosa
kolosu
kolosów
C. kolosowi
kolosom
B. kolosa
kolos
kolosy
N. kolosem
kolosami
Ms. kolosie
kolosach
W. kolosie
kolosy

Składnia

bez ograniczeń + kolos +
(CZEGO)
bez ograniczeń + kolos +
(JAKI)

3. człowiek

Definicja

bardzo wysoki lub potężnie zbudowany człowiek

Pochodzenie

łac. colossus

z gr. kolossós

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

Jest kolosem jak na tenisistę, waży blisko 100 kg.

źródło: NKJP: Tenis, Gazeta Wyborcza, 1995-10-12

Niepodobny już do dawnego przystojniaka. Zdziecinniały kolos z brzuchem przelewającym się znad zwisających majtadasów.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kolos
kolosi
ndepr
kolosy
depr
D. kolosa
kolosów
C. kolosowi
kolosom
B. kolosa
kolosów
N. kolosem
kolosami
Ms. kolosie
kolosach
W. kolosie
kolosi
ndepr
kolosy
depr

4. sprawdzian

Definicja

środ. 
w języku studentów: kolokwium

Pochodzenie

Od: kolokwium

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kolo, kolokwium, sprawdzian

Cytaty

A ja skończyłam się niedawno uczyć na kolosa z matmy.

źródło: NKJP: www.forumowisko.pl, 2005-05-01

Jestem na pierwszym roku studiów i dowiedziałam się 10 minut temu, że na 90 % będę mieć jutro kolosa z najtrudniejszego przedmiotu w semestrze, na którym facet uwala niemalże połowę roku.

źródło: Internet: vitalia.pl/forum11,901108,0_Niezaliczone-kolokwium.html

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kolos
kolosy
D. kolosa
kolosu
kolosów
C. kolosowi
kolosom
B. kolosa
kolos
kolosy
N. kolosem
kolosami
Ms. kolosie
kolosach
W. kolosie
kolosy

Frazeologizmy

kolos na glinianych nogach
Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json