UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naświetlać

Chronologizacja

1913, NFJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naświetlam
naświetlamy
2 os. naświetlasz
naświetlacie
3 os. naświetla
naświetlają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naświetlałem
+(e)m naświetlał
naświetlałam
+(e)m naświetlała
naświetlałom
+(e)m naświetlało
naświetlaliśmy
+(e)śmy naświetlali
naświetlałyśmy
+(e)śmy naświetlały
2 os. naświetlałeś
+(e)ś naświetlał
naświetlałaś
+(e)ś naświetlała
naświetlałoś
+(e)ś naświetlało
naświetlaliście
+(e)ście naświetlali
naświetlałyście
+(e)ście naświetlały
3 os. naświetlał
naświetlała
naświetlało
naświetlali
naświetlały

bezosobnik: naświetlano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę naświetlał
będę naświetlać
będę naświetlała
będę naświetlać
będę naświetlało
będę naświetlać
będziemy naświetlali
będziemy naświetlać
będziemy naświetlały
będziemy naświetlać
2 os. będziesz naświetlał
będziesz naświetlać
będziesz naświetlała
będziesz naświetlać
będziesz naświetlało
będziesz naświetlać
będziecie naświetlali
będziecie naświetlać
będziecie naświetlały
będziecie naświetlać
3 os. będzie naświetlał
będzie naświetlać
będzie naświetlała
będzie naświetlać
będzie naświetlało
będzie naświetlać
będą naświetlali
będą naświetlać
będą naświetlały
będą naświetlać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naświetlajmy
2 os. naświetlaj
naświetlajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naświetlałbym
bym naświetlał
naświetlałabym
bym naświetlała
naświetlałobym
bym naświetlało
naświetlalibyśmy
byśmy naświetlali
naświetlałybyśmy
byśmy naświetlały
2 os. naświetlałbyś
byś naświetlał
naświetlałabyś
byś naświetlała
naświetlałobyś
byś naświetlało
naświetlalibyście
byście naświetlali
naświetlałybyście
byście naświetlały
3 os. naświetlałby
by naświetlał
naświetlałaby
by naświetlała
naświetlałoby
by naświetlało
naświetlaliby
by naświetlali
naświetlałyby
by naświetlały

bezosobnik: naświetlano by

bezokolicznik: naświetlać

imiesłów przysłówkowy współczesny: naświetlając

gerundium: naświetlanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. naświetlanie
naświetlania
D. naświetlania
naświetlań
C. naświetlaniu
naświetlaniom
B. naświetlanie
naświetlania
N. naświetlaniem
naświetlaniami
Ms. naświetlaniu
naświetlaniach
W. naświetlanie
naświetlania

imiesłów przymiotnikowy czynny: naświetlający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. naświetlający
naświetlający
naświetlający
naświetlające
naświetlająca
D. naświetlającego
naświetlającego
naświetlającego
naświetlającego
naświetlającej
C. naświetlającemu
naświetlającemu
naświetlającemu
naświetlającemu
naświetlającej
B. naświetlającego
naświetlającego
naświetlający
naświetlające
naświetlającą
N. naświetlającym
naświetlającym
naświetlającym
naświetlającym
naświetlającą
Ms. naświetlającym
naświetlającym
naświetlającym
naświetlającym
naświetlającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. naświetlający
naświetlający
naświetlające
naświetlające
D. naświetlających
naświetlających
naświetlających
naświetlających
C. naświetlającym
naświetlającym
naświetlającym
naświetlającym
B. naświetlających
naświetlających
naświetlających
naświetlające
N. naświetlającymi
naświetlającymi
naświetlającymi
naświetlającymi
Ms. naświetlających
naświetlających
naświetlających
naświetlających

imiesłów przymiotnikowy bierny: naświetlany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. naświetlany
naświetlany
naświetlany
naświetlane
naświetlana
D. naświetlanego
naświetlanego
naświetlanego
naświetlanego
naświetlanej
C. naświetlanemu
naświetlanemu
naświetlanemu
naświetlanemu
naświetlanej
B. naświetlanego
naświetlanego
naświetlany
naświetlane
naświetlaną
N. naświetlanym
naświetlanym
naświetlanym
naświetlanym
naświetlaną
Ms. naświetlanym
naświetlanym
naświetlanym
naświetlanym
naświetlanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. naświetlani
naświetlani
naświetlane
naświetlane
D. naświetlanych
naświetlanych
naświetlanych
naświetlanych
C. naświetlanym
naświetlanym
naświetlanym
naświetlanym
B. naświetlanych
naświetlanych
naświetlanych
naświetlane
N. naświetlanymi
naświetlanymi
naświetlanymi
naświetlanymi
Ms. naświetlanych
naświetlanych
naświetlanych
naświetlanych

odpowiednik aspektowy: naświetlić

Pochodzenie

Zob. światło

1. ciało

Definicja

poddawać określone części ciała człowieka działaniu promieniowania magnetycznego, słonecznego lub innego w celach leczniczych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

  • naświetlać chorego
  • naświetlać lampą, laserem, promieniami

Cytaty

W starej metodyce badania tomograficznego, uzyskiwano obrazy w płaszczyźnie poprzecznej - aparat naświetlał ciało badanego, co następnie było odwzorowywane na kliszy rentgenowskiej, po czym następowało przesunięcie ciała badanego i procedura była powtarzana.

źródło: NKJP: Internet

Mam silne bóle. Pomagam sobie specjalną lampą, którą naświetlam chore miejsca.

źródło: NKJP: Mariola Marklowska, Agata Pustułka: Co nas łupie w kręgosłupie?, Dziennik Zachodni, 2005-02-26

Znam chłopca, który ma dziś 20 lat, którego matka miała raka macicy, gdy on się począł. I całą ciążę była naświetlana promieniami RTG i lekarze mówili, że będzie nienormalny - a dziecko nie ma śladu choroby!

źródło: NKJP: Wanda Półtawska: Z prądem i pod prąd, 2008

Składnia

bez ograniczeń + naświetlać +
KOGO/CO + (CZYM)

2. film

Definicja

film.  fot. 
poddawać intensywnemu działaniu światła w celu uzyskania obrazu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Połączenia

  • aparat naświetla coś
  • naświetlać kliszę, papier, matrycę, negatyw, odbitkę; film
  • czas; zabieg naświetlania
  • aparaty do naświetlania

Cytaty

Publikowane zdjęcie przedstawia fragment nieba obejmujący gwiazdozbiory Perseusza, Trójkąta, Barana, Woźnicy, Kasjopei oraz Andromedy. Fotografia była naświetlana przez 15 minut.

źródło: NKJP: Robert Szaj, Jacek Szczap: Nauka, Gazeta Wyborcza, 1993-09-24

Kamera naświetla 24 klatki w ciągu sekundy i czas naświetlania każdej z nich wynosi np. 1/250 sekundy.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + naświetlać +
CO

3. o słońcu

Definicja

kierować na jakieś miejsce określony poziom światła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Cytaty

[...] słońce naświetla paprocie przy murku liceum.

źródło: Internet: kozmo.blox.pl

Także pod wpływem Parkera wielu hodowców kształtuje rośliny tak, by zapewnić gronom bezpośrednie naświetlanie słońcem.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + naświetlać +
CO

4. kwestię

Definicja

książk. 
powodować, że coś staje się mniej skomplikowane i łatwiejsze do zrozumienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozświetlać
antonimy:  zaciemniać

Połączenia

  • naświetlać problem, sprawę

Cytaty

O „Der Spieglu” mówi się w Niemczech, że to pismo wymagające wobec czytelników, ale także, że nikt lepiej od niego nie pisze i nikt tak rzeczowo, trzeźwo i kompletnie nie naświetla spraw.

źródło: NKJP: Aleksandra Skibińska: Jak uwieść pana Rascha, Polityka, 2001-07-28

Ojciec Ksawery zgodnie z nauczaniem Kościoła stara się naświetlać trudne sprawy seksualności w małżeństwie i czyni to w sposób przystępny, nie upraszczając jednak spraw do granicy zamazania ich wyrazistości etycznej.

źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Seks, jakiego nie znacie. Dla małżonków kochających Boga, 2009

Pisał o tym na łamach „Tygodnika Podhalańskiego” Adam Liberak, opisując powojenne losy rodziny Bustryckich, naświetlając przy okazji szerzej problem powojennych dziejów pasterstwa w Tatrach.

źródło: NKJP: Edward Misztal: Smutne Tatry, Tygodnik Podhalański nr 2, 1997

Konwent rozpoczął X, naświetlając w dość obszerny sposób projekt nowej Konstytucji RP [...].

źródło: NKJP: Ryszard Dadaczyński: Nasi na Konwencie, Czas Ostrzeszowski, nr 200514, 2005

Składnia

bez ograniczeń + naświetlać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json