UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

monarchizm

Chronologizacja

1837, Kronika Emigracji Polskiej, Tom 6, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. monarchizm
monarchizmy
D. monarchizmu
monarchizmów
C. monarchizmowi
monarchizmom
B. monarchizm
monarchizmy
N. monarchizmem
monarchizmami
Ms. monarchizmie
monarchizmach
W. monarchizmie
monarchizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

fr. monarchisme

1. system rządów

Definicja

książk. 
forma rządów polegająca na sprawowaniu władzy przez monarchę

Wymowa

[monarchism] lub [monarchizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  monarchia
hiperonimy:  ustrój

Cytaty

Siedzący w ławkach cierpliwie słuchają. Stojący – wychodzą. A książę nadaje. Zachwala monarchizm. Przedstawia pobożnym historię i program swej partii [...].

źródło: NKJP: Andrzej Bęben (po matce: Leśniewski): Monarchiści od... Księcia Pana, Trybuna Śląska, 2001-06-13

Władzę papieża porównuje się często z władzą monarchy. Nie brak ludzi, którzy widzą w tym głównie zalety. Ale monarchizm ma i tę stronę, że gdy papież traci siły, jego rządy słabną, a nawa Kościoła zaczyna dryfować lub wchodzi pod faktyczną kontrolę którejś grupy w papieskim otoczeniu.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Krzyż papieża, Polityka, 2002-04-13

2. pogląd

Definicja

książk. 
opowiadanie się za monarchią jako formą rządów

Wymowa

[monarchism] lub [monarchizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rojalizm

Cytaty

W 1928 roku Eliot wygłosił swoje słynne credo - „jestem klasycystą w literaturze, monarchistą w polityce i anglo-katolikiem w religii” . [...] Monarchizm Eliota, tak jak i Maurrasa, wywodził się z przekonania, że najważniejszymi wartościami życia społecznego i indywidualnego są dyscyplina i ład.

źródło: NKJP: Jerzy Jarniewicz: Groźny klasycyzm, Gazeta Wyborcza, 1996-04-10

Opcja na rzecz monarchii nie wynikała z apriorycznych czy też religijnych przekonań Bocheńskiego. Jego monarchizm miał zupełnie inny wymiar niż rojalizm Kazimierza M. Morawskiego, Hieronima Tarnowskiego czy Mariana Zdziechowskiego, dla których podstawowe znaczenie miała motywacja religijna.

źródło: NKJP: Kazimierz Michał Ujazdowski: Żywotność konserwatyzmu: idee polityczne Adolfa Bocheńskiego, 2005

Wilhelm I nie znał słów libretta, a gdyby je znał, to i tak by go nie poruszyły, gdyż był jednym z reprezentatywnych przedstawicieli zachowawczego monarchizmu.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Data ostatniej modyfikacji: 05.09.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json