UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

filigranowy

Chronologizacja

1721, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. filigranowy
filigranowy
filigranowy
filigranowe
filigranowa
D. filigranowego
filigranowego
filigranowego
filigranowego
filigranowej
C. filigranowemu
filigranowemu
filigranowemu
filigranowemu
filigranowej
B. filigranowego
filigranowego
filigranowy
filigranowe
filigranową
N. filigranowym
filigranowym
filigranowym
filigranowym
filigranową
Ms. filigranowym
filigranowym
filigranowym
filigranowym
filigranowej
W. filigranowy
filigranowy
filigranowy
filigranowe
filigranowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. filigranowi
filigranowi
filigranowe
filigranowe
D. filigranowych
filigranowych
filigranowych
filigranowych
C. filigranowym
filigranowym
filigranowym
filigranowym
B. filigranowych
filigranowych
filigranowych
filigranowe
N. filigranowymi
filigranowymi
filigranowymi
filigranowymi
Ms. filigranowych
filigranowych
filigranowych
filigranowych
W. filigranowi
filigranowi
filigranowe
filigranowe

Pochodzenie

Od: filigran

1.a związany z filigranem - techniką

Definicja

rzem. 
związany z filigranem - techniką wykonywania i zdobienia przedmiotów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Przemysł ➔ rzemiosło

Cytaty

W ziemi tkwiły fragmenty złotych blach, folii, drucików filigranowych.

źródło: NKJP: Józef Djaczenko: Piastowskie złoto, Gazeta Poznańska, 2002-10-24

1.b związany z filigranem - przedmiotem

Definicja

rzem. 
związany z filigranem - przedmiotem lub zdobieniem wykonanym techniką łączenia cienkich drucików

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Przemysł ➔ rzemiosło

Cytaty

Pasy takie, złożone z filigranowych rozet, połączonych łańcuszkami, ozdobionymi srebrnymi blaszkami, były i są bardzo drogie.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

2.a zawodnik

Definicja

książk. 
mający delikatną budowę ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drobny

Połączenia

  • filigranowy bramkarz, napastnik, pomocnik, zawodnik; filigranowa blondynka, brunetka, szatynka....; dziewczyna, kobieta
  • drobny i filigranowy

Cytaty

Kochali mój głos niezależnie od tego, czy mówiłam im, że jestem filigranowa, czy że ważę prawie sto kilo.

źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Wywiad z dziewczyną z telefonicznej agencji 0-700, 2003

Na fotografii stoi wysoki brunet i obejmuje filigranową blondynkę.

źródło: NKJP: Paweł Pardela: Wyrok śmierci ku chwale ojczyzny, Gazeta Wrocławska, 2001-05-09

2.b wygląd

Definicja

książk. 
charakterystyczny dla kogoś mającego delikatną budowę ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drobny

Połączenia

  • filigranowy wygląd; filigranowa figura; filigranowe kształty

Cytaty

Była szczupła i wiotka jak jej matka, rysy miała delikatne, ręce filigranowe.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

W niszy obok dostrzegamy filigranową postać wywijającą młotem.

źródło: NKJP: Ela Komaszyńska, Michał Zieliński: Potosi znaczy bogactwo, Przekrój nr 28/2611, 1995

3. posążek

Definicja

książk. 
kruchy i małych rozmiarów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kruchy

Cytaty

Teraz czujnie nadzorował przygotowanie tej niewielkiej, filigranowej maszyny, pozostając w stałym kontakcie z dyżurną ekipą.

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Dostajemy po filigranowym kieliszku „Trojanki litewskiej”.

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek..., 2001

4. ornament

Definicja

książk. 
odznaczający się doskonałością i precyzją wykonania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Cytaty

Siadamy do ozdobnego filigranowego stolika, towarzysz Niekiep sięga do fajki, ja zapalam papierosa.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985

[...] budynki Calatravy są jak ptaki. A czasami jak wielkie, filigranowe zabawki origami.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Kroszonkarstwo – to nie przekleństwo. To rodzaj sztuki zdobienia pisanek. I nie chodzi tu o kurczaczki i zajączki. Filigranowe zdobienia zadziwiają.

źródło: NKJP: Monika Skowron: Chłopiec czy dziewczynka?, Manko, 2010-01-05

Data ostatniej modyfikacji: 02.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json