UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kłusować

Chronologizacja

1846, Regulamin piechoty, kawaleryi, artylleryi [...], books.google.pl

1. na zwierzęta

Definicja

nielegalne polować na zwierzęta lub łowić ryby bez zezwolenia, niedozwolonymi metodami, w niedozwolonym miejscu lub czasie

Pochodzenie

st.pol. kłusać się, kłosać się 'tłuc się, wałęsać się'

Współczesne pol. znaczenie kłusować wykształcone z pierwotnego 'uganiać się za zwierzyną' (Sław.).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

polować

Cytaty

	Tu wszyscy kłusują, na prawo i na lewo! Ja pierwszy pożyczę panu leśniczemu dubeltówkę, stara bo stara, ale niesie. Jeszcze się nie zdarzyło, żebym spudłował. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdow: zdrada, 1991
	- Łowisz ryby? Franek westchnął. - Trochę kłusuję. Stawiamy pęczki na węgorze. źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Cudowna melina, 1988
	Dziś na terenie Nadleśnictwa Jabłonna rzadko zdarzają się przypadki kłusowania przy pomocy wnyk czy potrzasków. Jest to charakterystyczne raczej dla obszarów po dawnych PGR-ach, gdzie ludzie kłusują zmuszeni przez sytuację finansową. źródło: NKJP: Aneta Szarlik-Fac: Nasze lasy (14). Teraz o kłusownikach, Mazowieckie To i Owo, 2006-10-22
	Na świecie charty postrzegane są jako psy reprezentacyjne i sportowe, ale w Polsce służą również do kłusowania na zwierzynę łowną. źródło: NKJP: Dwa charty w jednym, Dziennik Polski, 2003-01-17

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kłusuję	kłusujemy
2 os.	kłusujesz	kłusujecie
3 os.	kłusuje	kłusują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałem +(e)m kłusował	kłusowałam +(e)m kłusowała	kłusowałom +(e)m kłusowało	kłusowaliśmy +(e)śmy kłusowali	kłusowałyśmy +(e)śmy kłusowały
2 os.	kłusowałeś +(e)ś kłusował	kłusowałaś +(e)ś kłusowała	kłusowałoś +(e)ś kłusowało	kłusowaliście +(e)ście kłusowali	kłusowałyście +(e)ście kłusowały
3 os.	kłusował	kłusowała	kłusowało	kłusowali	kłusowały

bezosobnik: kłusowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kłusował będę kłusować	będę kłusowała będę kłusować	będę kłusowało będę kłusować	będziemy kłusowali będziemy kłusować	będziemy kłusowały będziemy kłusować
2 os.	będziesz kłusował będziesz kłusować	będziesz kłusowała będziesz kłusować	będziesz kłusowało będziesz kłusować	będziecie kłusowali będziecie kłusować	będziecie kłusowały będziecie kłusować
3 os.	będzie kłusował będzie kłusować	będzie kłusowała będzie kłusować	będzie kłusowało będzie kłusować	będą kłusowali będą kłusować	będą kłusowały będą kłusować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kłusujmy
2 os.	kłusuj	kłusujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałbym bym kłusował	kłusowałabym bym kłusowała	kłusowałobym bym kłusowało	kłusowalibyśmy byśmy kłusowali	kłusowałybyśmy byśmy kłusowały
2 os.	kłusowałbyś byś kłusował	kłusowałabyś byś kłusowała	kłusowałobyś byś kłusowało	kłusowalibyście byście kłusowali	kłusowałybyście byście kłusowały
3 os.	kłusowałby by kłusował	kłusowałaby by kłusowała	kłusowałoby by kłusowało	kłusowaliby by kłusowali	kłusowałyby by kłusowały

bezosobnik: kłusowano by

bezokolicznik: kłusować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kłusując

gerundium: kłusowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kłusowanie	kłusowania
D.	kłusowania	kłusowań
C.	kłusowaniu	kłusowaniom
B.	kłusowanie	kłusowania
N.	kłusowaniem	kłusowaniami
Ms.	kłusowaniu	kłusowaniach
W.	kłusowanie	kłusowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kłusujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusująca
D.	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującej
C.	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującej
B.	kłusującego	kłusującego	kłusujący	kłusujące	kłusującą
N.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującą
Ms.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusujące
D.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących
C.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym
B.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujące
N.	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi
Ms.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących

Składnia

kłusować

(na CO)

2.a jeździec

Definicja

jeźdź.

jechać na koniu kłusem

Pochodzenie

psł. zach. i płd. *kljusati, *klusati, *kl̥sati 'o (jakimś) sposobie chodzenia, biegania'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

Często ze Stachem kłusowałam po miedzach, ale dopiero jesienią, na ścierniskach ze szczerego złota, galop ponosił mnie do upojenia.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Najpierw na rączych siwych konikach kłusowało kilkunastu lekkozbrojnych, silnych Syryjczyków, stanowiących przednią straż i obronę.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Kłusowaliśmy długo. Potem droga zrobiła się piaszczysta, a sierść koni pociemniała od potu wokół popręgów, czapraków i szorów. Przeszliśmy w stępa.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień,1955

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kłusuję	kłusujemy
2 os.	kłusujesz	kłusujecie
3 os.	kłusuje	kłusują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałem +(e)m kłusował	kłusowałam +(e)m kłusowała	kłusowałom +(e)m kłusowało	kłusowaliśmy +(e)śmy kłusowali	kłusowałyśmy +(e)śmy kłusowały
2 os.	kłusowałeś +(e)ś kłusował	kłusowałaś +(e)ś kłusowała	kłusowałoś +(e)ś kłusowało	kłusowaliście +(e)ście kłusowali	kłusowałyście +(e)ście kłusowały
3 os.	kłusował	kłusowała	kłusowało	kłusowali	kłusowały

bezosobnik: kłusowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kłusował będę kłusować	będę kłusowała będę kłusować	będę kłusowało będę kłusować	będziemy kłusowali będziemy kłusować	będziemy kłusowały będziemy kłusować
2 os.	będziesz kłusował będziesz kłusować	będziesz kłusowała będziesz kłusować	będziesz kłusowało będziesz kłusować	będziecie kłusowali będziecie kłusować	będziecie kłusowały będziecie kłusować
3 os.	będzie kłusował będzie kłusować	będzie kłusowała będzie kłusować	będzie kłusowało będzie kłusować	będą kłusowali będą kłusować	będą kłusowały będą kłusować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kłusujmy
2 os.	kłusuj	kłusujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałbym bym kłusował	kłusowałabym bym kłusowała	kłusowałobym bym kłusowało	kłusowalibyśmy byśmy kłusowali	kłusowałybyśmy byśmy kłusowały
2 os.	kłusowałbyś byś kłusował	kłusowałabyś byś kłusowała	kłusowałobyś byś kłusowało	kłusowalibyście byście kłusowali	kłusowałybyście byście kłusowały
3 os.	kłusowałby by kłusował	kłusowałaby by kłusowała	kłusowałoby by kłusowało	kłusowaliby by kłusowali	kłusowałyby by kłusowały

bezosobnik: kłusowano by

bezokolicznik: kłusować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kłusując

gerundium: kłusowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kłusowanie	kłusowania
D.	kłusowania	kłusowań
C.	kłusowaniu	kłusowaniom
B.	kłusowanie	kłusowania
N.	kłusowaniem	kłusowaniami
Ms.	kłusowaniu	kłusowaniach
W.	kłusowanie	kłusowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kłusujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusująca
D.	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującej
C.	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującej
B.	kłusującego	kłusującego	kłusujący	kłusujące	kłusującą
N.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującą
Ms.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusujące
D.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących
C.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym
B.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujące
N.	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi
Ms.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących

odpowiednik aspektowy: pokłusować

2.b koń

Definicja

jeźdź.

o koniu lub innych zwierzętach: biec kłusem

Pochodzenie

psł. zach. i płd. *kljusati, *klusati, *kl̥sati 'o (jakimś) sposobie chodzenia, biegania'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

	Prostokątne podwórze pozwalało dziedzicowi kontrolować nawet z okna sypialni, czy wszystko w obejściu w porządku, czy który z koni nie zerwał się od żłobu i nie kłusuje samopas [...]. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Waldorff, ostatni baron Peerelu, 2008
	Na ścieżkach, obok drogi, kłusują konie wyścigowe, objeżdżane przez małych jak Pigmeje dżokejów. źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957
	Klacz, potykając się na nawiewanych zaspach, ślizgając się na odsłanianych wiatrem płatach lodu, kłusowała z pochylonym łbem, oślepiona śniegiem, nieprzywykła do takiej pogody i brutalnego poganiania. źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008
	Wyścigi rzeczywiście robią wrażenie - konie ciągną lekką, dwukołową sulkę, na której powożący siedzi z wyciągniętymi poziomo nogami. I choć kłusaki - jak sama nazwa wskazuje - nie wpadają w galop i cwał, a jedynie wytrwale kłusują, potrafią biec z zadziwiającą prędkością. źródło: NKJP: (mech): Wyłącznie kłusem, Dziennik Zachodni, 2001-09-24
	Na Dworcu Wschodnim długo czekałem na Renatę, aż wreszcie wsiadłem do pociągu, bo już miał ruszyć. Właśnie wtedy dojrzałem kłusujące słonie i skaczące małpy [...]. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kłusuję	kłusujemy
2 os.	kłusujesz	kłusujecie
3 os.	kłusuje	kłusują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałem +(e)m kłusował	kłusowałam +(e)m kłusowała	kłusowałom +(e)m kłusowało	kłusowaliśmy +(e)śmy kłusowali	kłusowałyśmy +(e)śmy kłusowały
2 os.	kłusowałeś +(e)ś kłusował	kłusowałaś +(e)ś kłusowała	kłusowałoś +(e)ś kłusowało	kłusowaliście +(e)ście kłusowali	kłusowałyście +(e)ście kłusowały
3 os.	kłusował	kłusowała	kłusowało	kłusowali	kłusowały

bezosobnik: kłusowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kłusował będę kłusować	będę kłusowała będę kłusować	będę kłusowało będę kłusować	będziemy kłusowali będziemy kłusować	będziemy kłusowały będziemy kłusować
2 os.	będziesz kłusował będziesz kłusować	będziesz kłusowała będziesz kłusować	będziesz kłusowało będziesz kłusować	będziecie kłusowali będziecie kłusować	będziecie kłusowały będziecie kłusować
3 os.	będzie kłusował będzie kłusować	będzie kłusowała będzie kłusować	będzie kłusowało będzie kłusować	będą kłusowali będą kłusować	będą kłusowały będą kłusować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kłusujmy
2 os.	kłusuj	kłusujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałbym bym kłusował	kłusowałabym bym kłusowała	kłusowałobym bym kłusowało	kłusowalibyśmy byśmy kłusowali	kłusowałybyśmy byśmy kłusowały
2 os.	kłusowałbyś byś kłusował	kłusowałabyś byś kłusowała	kłusowałobyś byś kłusowało	kłusowalibyście byście kłusowali	kłusowałybyście byście kłusowały
3 os.	kłusowałby by kłusował	kłusowałaby by kłusowała	kłusowałoby by kłusowało	kłusowaliby by kłusowali	kłusowałyby by kłusowały

bezosobnik: kłusowano by

bezokolicznik: kłusować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kłusując

gerundium: kłusowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kłusowanie	kłusowania
D.	kłusowania	kłusowań
C.	kłusowaniu	kłusowaniom
B.	kłusowanie	kłusowania
N.	kłusowaniem	kłusowaniami
Ms.	kłusowaniu	kłusowaniach
W.	kłusowanie	kłusowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kłusujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusująca
D.	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującej
C.	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującej
B.	kłusującego	kłusującego	kłusujący	kłusujące	kłusującą
N.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującą
Ms.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusujące
D.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących
C.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym
B.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujące
N.	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi
Ms.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących

odpowiednik aspektowy: pokłusować

3. do sklepu

Definicja

pot. żart.

biec szybko

Pochodzenie

psł. zach. i płd. *kljusati, *klusati, *kl̥sati ' o (jakimś) sposobie chodzenia, biegania'

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

biec

Cytaty

Madelon kłusowała ciężko między stolikami, roznosząc kawę i bułki. Spocona i zła, nie rozumiała zupełnie, co się do niej mówi.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Teraz Ewa miała gdzieś wszystkie kozaki świata. Nie patrząc pod nogi, kłusowała Marszałkowską w kierunku Hożej. Czasu miała sporo, ale biegła ze złości.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kłusuję	kłusujemy
2 os.	kłusujesz	kłusujecie
3 os.	kłusuje	kłusują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałem +(e)m kłusował	kłusowałam +(e)m kłusowała	kłusowałom +(e)m kłusowało	kłusowaliśmy +(e)śmy kłusowali	kłusowałyśmy +(e)śmy kłusowały
2 os.	kłusowałeś +(e)ś kłusował	kłusowałaś +(e)ś kłusowała	kłusowałoś +(e)ś kłusowało	kłusowaliście +(e)ście kłusowali	kłusowałyście +(e)ście kłusowały
3 os.	kłusował	kłusowała	kłusowało	kłusowali	kłusowały

bezosobnik: kłusowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kłusował będę kłusować	będę kłusowała będę kłusować	będę kłusowało będę kłusować	będziemy kłusowali będziemy kłusować	będziemy kłusowały będziemy kłusować
2 os.	będziesz kłusował będziesz kłusować	będziesz kłusowała będziesz kłusować	będziesz kłusowało będziesz kłusować	będziecie kłusowali będziecie kłusować	będziecie kłusowały będziecie kłusować
3 os.	będzie kłusował będzie kłusować	będzie kłusowała będzie kłusować	będzie kłusowało będzie kłusować	będą kłusowali będą kłusować	będą kłusowały będą kłusować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kłusujmy
2 os.	kłusuj	kłusujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kłusowałbym bym kłusował	kłusowałabym bym kłusowała	kłusowałobym bym kłusowało	kłusowalibyśmy byśmy kłusowali	kłusowałybyśmy byśmy kłusowały
2 os.	kłusowałbyś byś kłusował	kłusowałabyś byś kłusowała	kłusowałobyś byś kłusowało	kłusowalibyście byście kłusowali	kłusowałybyście byście kłusowały
3 os.	kłusowałby by kłusował	kłusowałaby by kłusowała	kłusowałoby by kłusowało	kłusowaliby by kłusowali	kłusowałyby by kłusowały

bezosobnik: kłusowano by

bezokolicznik: kłusować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kłusując

gerundium: kłusowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kłusowanie	kłusowania
D.	kłusowania	kłusowań
C.	kłusowaniu	kłusowaniom
B.	kłusowanie	kłusowania
N.	kłusowaniem	kłusowaniami
Ms.	kłusowaniu	kłusowaniach
W.	kłusowanie	kłusowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kłusujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusująca
D.	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującego	kłusującej
C.	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującemu	kłusującej
B.	kłusującego	kłusującego	kłusujący	kłusujące	kłusującą
N.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującą
Ms.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kłusujący	kłusujący	kłusujące	kłusujące
D.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących
C.	kłusującym	kłusującym	kłusującym	kłusującym
B.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujące
N.	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi	kłusującymi
Ms.	kłusujących	kłusujących	kłusujących	kłusujących

odpowiednik aspektowy: pokłusować

Składnia

kłusować

DOKĄD

Data ostatniej modyfikacji: 19.12.2016