Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | idealizm |
idealizmy |
|
| D. | idealizmu |
idealizmów |
|
| C. | idealizmowi |
idealizmom |
|
| B. | idealizm |
idealizmy |
|
| N. | idealizmem |
idealizmami |
|
| Ms. | idealizmie |
idealizmach |
|
| W. | idealizmie |
idealizmy |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
internac.
ang. idealism
fr. idéalisme
niem. Idealismus
1. filozoficzny
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [idealiźmie] lub [idealizmie].
Wymowa
[ide-a-lism] lub [ide-a-lizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | materializm |
Połączenia
- późny; skrajny; niemiecki idealizm; idealizm epistemologiczny, ontologiczny
- idealizm Platona
- krytyka idealizmu
Cytaty
|
W systemie Hegla, stanowiącym dla późnego idealizmu wyraz logicznego panteizmu, zaprzeczenie Boga jako osobowego bytu transcendentnego jest związane z podniesieniem idei logicznej do rangi boskości, [...] źródło: NKJP: Agnieszka Kozyra: Filozofia zen, 2004 |
|
|
Franciszek Fiszer wyznawał idealizm teoriopoznawczy immanentny. Mówiąc najkrócej: twierdził, że świat to barwy, dźwięki, wonie, czyli to, co zawarte w naszych wrażeniach, uczuciach i myślach. źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia : po co nam filozofia, 1997 |
|
|
Filozofię studiował w Lipsku, [...] Tu zetknął się ze skrajnym idealizmem epistemologicznym, któremu pozostał wierny do końca życia. źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1967 |
|
|
[...] filozofia rosyjska XIX i XX wieku została zdominowana przez niemiecki idealizm, obcy duchowi prawosławia, [...] źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007 |
|
|
Zacząłem [...] na własny rachunek analizować poglądy najwybitniejszych filozofów, aby rozdrobnioną filozofię nowożytną pogrupować w pewne szkoły filozoficzne. [...] źródło: NKJP: (MW): Filozofia interesuje się nami, Dziennik Polski, 2008-06-12 |
2. młodzieńczy
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [idealiźmie] lub [idealizmie].
Wymowa
[ide-a-lism] lub [ide-a-lizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- czysty, hippisowski; młodzieńczy; naiwny; polityczny idealizm
- postawa idealizmu
Cytaty
|
- Jesteśmy pokoleniem nieudaczników wychowanych na Herbercie i Kaczmarskim, nieczującym klimatów marketingowych - [...] - Nie tego nas uczono. Doznaliśmy zaczadzenia stanem wojennym, atmosferą lat 80., kiedy liczyły się idealizm i duchowość. źródło: NKJP: Cezary Polak: Dziecko gorszej koniunktury, Ozon, 2005 |
|
|
Uważamy, że młodzież jest naszą przyszłością, pokładamy w niej nadzieję, wierzymy w młodzieńczy idealizm, entuzjazm, skłonność do wyrzeczeń. źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999 |
|
|
[...] postawa obrońców Westerplatte nie była idealizmem, lecz posiadała swój głęboki realizm. Była bowiem nie tylko zwycięstwem duchowym, ale i znacznym sukcesem także w planie doczesnym. źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat. Z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997 |
|
|
Ta naturalna zdolność człowieka do entuzjazmu, do idealizmu przeżywa dzisiaj najczarniejszy czas bankructwa. Nie odróżniamy już zła od dobra, bo marksistowska ideologia wymusiła na nas niedorzeczne przewartościowanie naszego wewnętrznego języka. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985 |