UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

materialistyczny

Chronologizacja

1898, SJPDor
1902, SJPWar

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. materialistyczny
materialistyczny
materialistyczny
materialistyczne
materialistyczna
D. materialistycznego
materialistycznego
materialistycznego
materialistycznego
materialistycznej
C. materialistycznemu
materialistycznemu
materialistycznemu
materialistycznemu
materialistycznej
B. materialistycznego
materialistycznego
materialistyczny
materialistyczne
materialistyczną
N. materialistycznym
materialistycznym
materialistycznym
materialistycznym
materialistyczną
Ms. materialistycznym
materialistycznym
materialistycznym
materialistycznym
materialistycznej
W. materialistyczny
materialistyczny
materialistyczny
materialistyczne
materialistyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. materialistyczni
materialistyczni
materialistyczne
materialistyczne
D. materialistycznych
materialistycznych
materialistycznych
materialistycznych
C. materialistycznym
materialistycznym
materialistycznym
materialistycznym
B. materialistycznych
materialistycznych
materialistycznych
materialistyczne
N. materialistycznymi
materialistycznymi
materialistycznymi
materialistycznymi
Ms. materialistycznych
materialistycznych
materialistycznych
materialistycznych
W. materialistyczni
materialistyczni
materialistyczne
materialistyczne

Pochodzenie

Od: materialista, materializm

1. światopogląd

Definicja

związany z materializmem - poglądem filozoficznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  idealistyczny

Połączenia

  • światopogląd materialistyczny; filozofia materialistyczna; materialistyczne poglądy, pojmowanie dziejów; materialistyczna interpretacja

Cytaty

Po wojnie odrzuciłem zabobon! Odpowiada mi materialistyczny pogląd na świat!

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Przeciwnie, istotą komunizmu, jak stwierdza, jest doktryna społeczno-gospodarcza, a filozofia materialistyczna to wtórny składnik tej doktryny.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997

Nie było też tak, że odrzucał całą materialistyczną naukę, skoro właśnie w nowoczesnej fizyce widział zadatek nauki innej, czyli faza rozpadu była według niego nieunikniona i w jakiś sposób konieczna.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1977

Interpretacja „Nadczłowieka” Nietzschego doprowadziła do stworzenia „Podczłowieka”, a interpretacja na wskroś materialistycznej doktryny Marksa spowodowała zabrnięcie w zupełną abstrakcję obudowaną dogmatami, która wyznawcom jej uniemożliwia dostrzeganie rzeczywistości.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem (Francja 1940-1944), 1957

2. człowiek

Definicja

związany z materializmem - postawą życiową

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Połączenia

  • postawa materialistyczna; wartości materialistyczne; materialistyczne podejście

Cytaty

Pierwszą i podstawową rzeczą jest to, iż liturgia i jej istnienie we współczesnym świecie nie mogą być bez przerwy podważane tylko dlatego, że nie reprezentują w sobie wartości materialistycznych i konsumpcyjnych.

źródło: NKJP: Paweł Huelle, Jarosław Klejnocki, Krzysztof Koehler, Zbigniew Machej, Karol Maliszewski: Ankieta: Religia i literatura, Fronda, nr 11, 1999

Z kolei najmniej materialistyczni studenci – oprócz Białegostoku – mieszkają w Toruniu i Łodzi. W obu przypadkach zadowoliliby się pierwszą pensją w wysokości nieco ponad 2300 złotych, zaś pożądane pobory to dla nich 5100-5200 złotych.

źródło: NKJP: Ile chcą zarabiać studenci, Dlaczego?, 2009-09-25

Inne przejawy kryzysu moralnego, dewiacje, pogarszanie się obyczajów, dominacja postaw materialistycznych, najczęściej dostrzegały grupy zajmujące wyższe pozycje w hierarchii zawodowej, ludzie posiadający wyższe kwalifikacje, mieszkający w dużych miastach oraz młodsze grupy wiekowe.

źródło: NKJP: Jolanta Kopka: Społeczny wymiar postrzegania moralnego (Studium socjologiczne), 1999

Są wytworem materialistycznego ducha naszych czasów i podczas gdy nas interesuje przede wszystkim przygoda poszukiwania i myślenia, oni chcą jak najszybciej i za wszelką cenę znaleźć przeliczalny na konkretną kwotę skarb, niszcząc wszystko, co staje temu na przeszkodzie.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże: ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008

Data ostatniej modyfikacji: 09.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json