UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

diabelstwo

Chronologizacja

1455, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. diabelstwo
diabelstwa
D. diabelstwa
diabelstw
C. diabelstwu
diabelstwom
B. diabelstwo
diabelstwa
N. diabelstwem
diabelstwami
Ms. diabelstwie
diabelstwach
W. diabelstwo
diabelstwa

Pochodzenie

Zob. diabeł

1. zło

Definicja

zło związane z negatywnymi cechami i szkodliwymi działaniami przypisywanymi diabłu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  diaboliczność
antonimy:  anielskość, boskość

Połączenia

  • anielskość i diabelstwo, anielstwo i diabelstwo

Cytaty

[...] ponieważ jest w człowieku zakodowane przez naturę jakieś diabelstwo, [...] przeto nikt nie musi dźwigać brzemienia winy i ponosić odpowiedzialności, bo świat jest po prostu zły, a człowiek jest po prostu nieobliczalny, powodują nim mroczne, tajemne siły, a zatem trzeba się godzić z tym, co nieuniknione, akceptować istnienie diabła w samej naturze świata.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Wszystko, co ludzkie stworzyło Oświęcim, Gazeta Wyborcza, 1995-01-25

Najwidoczniej młode Szwedki uznają inne osoby za durniów nieodpornych na diabelstwo pornografii.

źródło: NKJP: Tomasz Szlendak: Leniwe maskotki rekiny na smyczy, 2005

Najpierw zmarł na raka nadzorca budowy. Potem ksiądz poszedł do pana Gienia, który stawiał szkołę, zapytać, co robić. Zanim doszedł, pan Gienio umarł na zawał. Po drugiej stronie pałacu, na tle pegeerowskich bloków, ma więc stanąć krzyż, żeby diabelstwo z Gostkowa wypędzić [...].

źródło: NKJP: Edyta Gietka: Diabeł ubiera się na bagnie, Polityka, 2006-12-09

Kilkanaście lat temu, w tej samej okolicy, a może w tej samej mgle, bo są na świecie rzeczy wieczne, rozbił się powóz dony Consueli. Roztrzaskał się o skały, gdy konie spłoszone jakimś diabelstwem poniosły, zbaczając z traktu.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi : tom 1 i ostatni – Czaszka, 1996

Jednak diabeł zabawny raczej nie jest. O jego prawdziwym diabelstwie świadczy to, że nie posiada poczucia humoru. Jego jedynym celem jest niszczenie.

źródło: NKJP: (MSZ): Diabelskie spotkanie, Gazeta Krakowska, 2002-10-28

2. czyn

Definicja

pot. 
bardzo zły czyn

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Niemcy dokonali na Żydach najpotworniejszego diabelstwa naszych czasów, które można by rozbić na parę etapów: szczucie na Żydów, odbieranie im praw, prześladowania, wreszcie ostateczna zagłada.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Niedoróbka, Polityka, 2002-08-03

Ten rejon był areną zaciekłych walk i rozlicznych diabelstw, jakie miały miejsce po ich zakończeniu.

źródło: Internet: piszmy.pl

W drugiej połowie lutego 1984 roku wracamy z Ojcem Cyprianem do Polski pociągiem przez Frankfurt. Myślę o tych straszliwych diabelstwach, o rewolucjach.

źródło: Internet: duchprawdy.com/hetmanka_cz_II_lepanto

3. rzecz

Definicja

pot. 
coś uważanego za złe, szkodliwe i niebezpieczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cholerstwo

Cytaty

My początkowo stanowiliśmy liczebnie niewielką siłę, na szczęście jednak rozporządzaliśmy nowymi szybkostrzelnymi działami Kruppa kalibru 5 cm. Amerykanie zaś wypróbowywali swoje karabiny maszynowe Maxima, prawdziwe diabelstwo. Toteż Pekin szybko został wzięty szturmem.

źródło: NKJP: Sławomir Błaut (tłumaczenie): Moje stulecie, Dziennik Bałtycki,1999-10-02

W Handzlówce jest o czym dumać. Ludzie np. wciąż martwią się plagą ślimaków bez skorup - tym diabelstwem, sprowadzonym do sadów w Albigowej, żeby zżerały jabłczane spady.

źródło: NKJP: Sami nie zrobią więcej, Dziennik Polski, 2001-12-27

Stworzenie było ślepe. Od tułowia odchodziło kilkanaście par odnóży, zbyt mikrych, aby unieść takiego potwora. Przypominały raczej rzęski i kojarzyły mi się ni to z wieloszczetami, ni to z wijami albo innym pełzającym diabelstwem, w każdym razie nieprzyjemnie.

źródło: NKJP: Kankan na wulkanie„ Odcinek 38, Dziennik Polski, 2008-01-14

Gotował tam kawę w jakimś baniastym, mosiężnym, poniemieckim diabelstwie.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Moim skromnym zdaniem tylko dlatego nie masz już na karku Inkwizycji, że jeszcze nie skończyli inwentaryzować diabelstw, które u ciebie znaleźli.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj