UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wschodni

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wschodni
wschodni
wschodni
wschodnie
wschodnia
D. wschodniego
wschodniego
wschodniego
wschodniego
wschodniej
C. wschodniemu
wschodniemu
wschodniemu
wschodniemu
wschodniej
B. wschodniego
wschodniego
wschodni
wschodnie
wschodnią
N. wschodnim
wschodnim
wschodnim
wschodnim
wschodnią
Ms. wschodnim
wschodnim
wschodnim
wschodnim
wschodniej
W. wschodni
wschodni
wschodni
wschodnie
wschodnia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wschodni
wschodni
wschodnie
wschodnie
D. wschodnich
wschodnich
wschodnich
wschodnich
C. wschodnim
wschodnim
wschodnim
wschodnim
B. wschodnich
wschodnich
wschodnich
wschodnie
N. wschodnimi
wschodnimi
wschodnimi
wschodnimi
Ms. wschodnich
wschodnich
wschodnich
wschodnich
W. wschodni
wschodni
wschodnie
wschodnie

Pochodzenie

Zob. wschód

1. wiatr

Definicja

związany ze wschodem - kierunkiem, w którym Słońce na początku dnia pojawia się nad horyzontem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zachodni, zachodowy

Połączenia

  • wschodni brzeg, wiatr

Cytaty

[...] wiał ostry wiatr wschodni powodujący największe fale.

źródło: NKJP: Ewa Cichocka: Pod banderą miłości, Dziennik Bałtycki, 1999-10-15

Jeden z wielkich szlaków komunikacyjnych na osi północ-południe biegł właśnie doliną Jordanu. Tworzyły go dwie drogi: jedna poprowadzona wzdłuż zachodniego brzegu rzeki, druga - wzdłuż brzegu wschodniego.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Twarze nasze wydłużyły się ze zdumienia. Kierunek ognia był wschodni.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

2. wybrzeże

Definicja

związany ze wschodem - częścią większego obszaru wysuniętą w kierunku wyznaczonym przez wschodzące słońce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zachodni

Połączenia

  • wschodni kraniec, land, obszar, teren; wschodnie Niemcy; terytorium; wschodnie prowincje, ziemie

Cytaty

Ziemie wschodnie były zamieszkane w znacznym stopniu przez słowiańskie mniejszości narodowe, a także przez Żydów.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

Budowa kanalizacji rozpocznie się od stycznia przyszłego roku i potrwa do października. Do sieci podłączona zostanie w tym etapie wschodnia część miejscowości, łącznie około 80 gospodarstw.

źródło: NKJP: Bank pomaga, Dziennik Polski, 2001-11-12

Wschodnie krańce powiatu leżą w obrębie Roztocza Środkowego.

źródło: NKJP: Internet

3. przebój

Definicja

związany ze Wschodem - krajami Europy Wschodniej postrzeganymi jako wspólnota kulturowa i polityczna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zachodni, zachodowy

Połączenia

  • wschodni rynek

Cytaty

Od 1956 roku swoje towary eksportowałem głównie na Zachód, od kilku lat rynek się zmienił. Weszliśmy na rynek wschodni. Trzeba być bardzo konkurencyjnym.

źródło: NKJP: (cos): Wyprawa po złoto, Dziennik Bałtycki, 2000-05-06

Mówiący z nieznacznym wschodnim akcentem muzyk prezentował ciekawe utwory, często spełniał też życzenia przechodniów.

źródło: NKJP: (hen): Jankielowy koncert, Dziennik Bałtycki, 1999-09-28

Lubił sztukę bizantyjską, uwielbiał wschodnią muzykę i śpiew.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Pierścionek Jagiełły, Gazeta Wyborcza, 1997-06-06

4. sztuki walki

Definicja

związany ze Wschodem - krajami południowej i wschodniej Azji, postrzeganymi jako wspólnota kulturowa i polityczna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

Cytaty

Dwa lata temu stwierdził, że wschodnia sztuka walki, szybkie kopnięcie czy uderzenie to jeszcze nie wszystko i zaczął interesować się chińską kulturą, filozofią, a także gimnastyką wzorowaną na ćwiczeniach joginów hinduskich, czyli jogą oraz medycyną.

źródło: NKJP: Chińska kultura dla wszystkich, Euroregio Glacensis, nr 31, 2000

Ciekawe, że współcześni autorzy interesujący się tą dziedziną, starając się połączyć prastare zalecenia wiedzy wschodnich mędrców z europejskimi, opartymi na renesansowej astrologii, wskazówkami - nieraz sięgają do dzieła Alpiego i jego następców.

źródło: NKJP: Strony świata, Dziennik Polski, 2002-08-24

Ceremoniom koronacyjnym cesarzowej Wiktorii towarzyszył iście wschodni przepych, który jednak spotkał się z ogólną krytyką, gdyż panował wtedy w Indiach wielki głód, spowodowany przez suszę w 1876 r. i powodzie w roku następnym.

źródło: NKJP: Internet

Frazeologizmy

blok wschodni
długość geograficzna wschodnia
długość wschodnia
schizma wschodnia
wielka schizma wschodnia
Data ostatniej modyfikacji: 05.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json