UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bezskrzydły

Chronologizacja

1789, SL

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bezskrzydły
bezskrzydły
bezskrzydły
bezskrzydłe
bezskrzydła
D. bezskrzydłego
bezskrzydłego
bezskrzydłego
bezskrzydłego
bezskrzydłej
C. bezskrzydłemu
bezskrzydłemu
bezskrzydłemu
bezskrzydłemu
bezskrzydłej
B. bezskrzydłego
bezskrzydłego
bezskrzydły
bezskrzydłe
bezskrzydłą
N. bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłą
Ms. bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłej
W. bezskrzydły
bezskrzydły
bezskrzydły
bezskrzydłe
bezskrzydła
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bezskrzydli
bezskrzydli
bezskrzydłe
bezskrzydłe
D. bezskrzydłych
bezskrzydłych
bezskrzydłych
bezskrzydłych
C. bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłym
bezskrzydłym
B. bezskrzydłych
bezskrzydłych
bezskrzydłych
bezskrzydłe
N. bezskrzydłymi
bezskrzydłymi
bezskrzydłymi
bezskrzydłymi
Ms. bezskrzydłych
bezskrzydłych
bezskrzydłych
bezskrzydłych
W. bezskrzydli
bezskrzydli
bezskrzydłe
bezskrzydłe

Pochodzenie

Od: bez skrzydeł (zob. bez II, skrzydło)

1. owad

Definicja

taki, który nie ma skrzydeł - bocznych części ciała służących ptakom, owadom i niektórym ssakom do latania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  skrzydlasty, skrzydlaty

Połączenia

  • bezskrzydły owad

Cytaty

Mieszkał tam - bo dr Pawłowski dojeżdżał z Krakowa - także dr Andrzej Szeptycki - dzisiaj wielce zasłużony profesor, drugi po legendarnym prof. Janie Stachu, znawca owadów bezskrzydłych.

źródło: NKJP: Józef Banaszak: Czas nie przeszedł obok: wspomnienia przyrodnika, 2008

Robotnice są bezskrzydłe. Młoda królowa zakłada gniazdo, wnikając do gniazda mrówek pokrewnych, zabija królową i oddaje własne jaja pod opiekę niewolnic.

źródło: NKJP: Grażyna Antoniewicz: Zabić królową, Dziennik Bałtycki, 2008-08-12

[...] nietoperze są najliczniejszymi ssakami, a ptaków jest prawie tyle, co gadów i płazów razem wziętych. Co więcej, te grupy uskrzydlonych zwierząt potrafiły skolonizować niemal wszystkie dostępne na Ziemi nisze ekologiczne, w tym większość wysp oceanicznych, do których dotarły tylko nieliczne formy bezskrzydłe.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przyszłość w wykładniczym świecie, Polityka, 2004-12-11

2. statek powietrzny

Definicja

statek powietrzny niemający skrzydeł - poziomych płatów umieszczonych symetrycznie po bokach, które umożliwiają mu utrzymanie się w powietrzu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  statek powietrzny

Połączenia

  • bezskrzydły obiekt

Cytaty

M2-F1 to lekki, bezsilnikowy prototyp opracowany do testów bezskrzydłych samolotów, których kadłub zapewniał główną siłę nośną.

źródło: Internet: wykop.pl

W latach 60. i 70. ubiegłego wieku Narodowy Komitet Doradczy ds. Aeronautyki (dzisiejsza NASA) postanowił przyjrzeć się koncepcji bezskrzydłego kadłubopłatu. Efektem tego przedsięwzięcia były najdziwniejsze samoloty, jakie kiedykolwiek wzbiły się w powietrze.

źródło: Internet: interia.pl

3. husarz

Definicja

taki, który - jako żołnierz służący w husarii - nie miał na zbroi pionowego i wysokiego stelaża pokrytego piórami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  skrzydlaty

Połączenia

  • bezskrzydły husarz

Cytaty

Ciekawy jest jeździec po prawej - z długą lancą, w szyszaku, we wzorzystym płaszczu. Czyżby bezskrzydły polski husarz? A może to właśnie węgierski 'husarok'? Niemniej jednak obraz wydaje mi się bardzo ciekawy...

źródło: Internet: kadrinazi.blogspot.com

Na obrazie „Bitwa pod Chocimiem 1673”, namalowanym na zamówienie Jana III Sobieskiego przez Andrzeja Stecha i Ferdynanda van Kassel, skrzydła mają nieliczni z kombatantów – proporcje wynoszą mniej więcej jeden skrzydlaty husarz na trzech bezskrzydłych.

źródło: Internet: ioh.pl

[...] husarska chorągiew miała moc i skuteczność czołgów. Szła jak wicher, przerażała impetem koni i nadludzką postawą jeźdźców, przechodziła jak sztych przez formację wroga i gnała dalej. Lecz nie zawsze, co ukazał Peter Snayers na obrazie przedstawiającym kircholmską potrzebę, na którym bezskrzydli, jako się rzekło, husarze kłują kopiami okrążonych piechurów szwedzkich, nie zważając na dym i ogień buchający z luf ich muszkietów.

źródło: NKJP: Pierzaści jeźdźcy, Dziennik Polski, 2000-12-22

Data ostatniej modyfikacji: 17.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json