UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

samobój

Chronologizacja

W SJPDor cytowane z pism A. Mickiewicza (1798-1855).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. samobój
samobóje
samoboje
D. samobója
samoboju
samobójów
samobojów
C. samobójowi
samobojowi
samobójom
samobojom
B. samobója
samobój
samobóje
samoboje
N. samobójem
samobojem
samobójami
samobojami
Ms. samobóju
samoboju
samobójach
samobojach
W. samobóju
samoboju
samobóje
samoboje

Pochodzenie

Od: samobójczy, samobójstwo

1. w sporcie

Definicja

sport.  pot. 
gol taki, że piłka po uderzeniu przez zawodnika danej drużyny wpada do bramki tej drużyny zamiast do bramki drużyny przeciwnej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  samobramka, swojak
hiperonimy:  bramka, gol

Połączenia

  • gol samobój
  • strzelić/strzelać samobója

Cytaty

X ciągle czeka na pierwszego gola w lidze, jeśli nie liczyć samobója, którego strzelił w spotkaniu z Pogonią.

źródło: NKJP: Lesław Maleszka: Porównujemy siły Widzewa i Legii, Gazeta Wyborcza, 1999-04-16

Przykro nam, że nie wyszło. Pierwsza bramka nas załamała, a po samobóju przestaliśmy grać.

źródło: NKJP: Stefan Leśniowski: Kończ waść, Gazeta Krakowska, 2002-07-09

Jeszcze 20 minut przed końcem prowadziliśmy. Później czerwona kartka X-a, karny dla gości i nasz samobój.

źródło: NKJP: (ma.w): Zmazali plamę, Nowiny Raciborskie, 2005-05-10

Koledzy z drużyny pocieszali pechowca. - X grał wspaniale przez cały sezon i nie można krytykować go za jedną wpadkę - podkreślił Y. - Samobój może się przytrafić każdemu zawodnikowi.

źródło: NKJP: (FIL): Pierwszy samobój w karierze, Dziennik Polski, 2005-03-01

2. w polityce

Definicja

ekspresywnie o działaniu, które powoduje nieodwracalne straty lub szkody dla osoby działającej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  samobójstwo

Cytaty

- Wybacz, kochana, ale musimy porozmawiać poważnie - powiedziała Ula. - Popełniasz małżeńskiego samobója, a my nie chcemy spokojnie na to patrzeć.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

[...] szef gdańskiego oddziału [...] jest zdumiony postępowaniem dyrekcji aresztu.
- Gdyby chcieli zniszczyć dokumenty dotyczące spraw politycznych, to byłby samobój - powiedział dyrektor.

źródło: NKJP: Janowski Darek: Przypadkowa „czystka”?, Dziennik Bałtycki, 2006-03-16

Składnia

bez ograniczeń + samobój +
(JAKI)

3. samobójstwo

Definicja

pot. 
celowe spowodowanie swojej śmierci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  samobójstwo, zamach samobójczy
hiperonimy:  zabójstwo

Cytaty

Rodzinka nie wierzy w samobója, to normalne. Ale „Szunio” list zostawił: „Jadę się zabić, przepraszam za samochód”.

źródło: NKJP: Piotr Głuchowski, Małgorzata Goździalska: Samochód do nieba, Gazeta Wyborcza, 1997-02-12

Poza tym człowiek chcący popełnić samobója [...] traci sens i szuka pomocy...

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 05.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json