UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zachodni

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. zachód

1. wiatr

Definicja

związany z zachodem - stroną świata, kierunkiem, w którym Słońce pod koniec dnia znika za horyzontem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zachodowy
antonimy:  wschodni

Połączenia

  • zachodni wiatr; horyzont; brzeg rzeki; zachodnia fasada; zachodnie niebo

Cytaty

Pasterz jednak nie umiał powiedzieć nic więcej nad to, że zeszli w dolinę od strony zachodniej, ciągnąc spod miasta [...].

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1996

Słońce zaszło, przez rozwarte na oścież drzwi do sieni widać było na wprost, na zachodnim niebie bijącą nad horyzontem słynną łunę.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

Ujście Wisły płonęło złotem i czerwienią, wylewającymi się z wąskiej szczeliny między zachodnim horyzontem a ciężką kopułą chmur.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zachodni
zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnia
D. zachodniego
zachodniego
zachodniego
zachodniego
zachodniej
C. zachodniemu
zachodniemu
zachodniemu
zachodniemu
zachodniej
B. zachodniego
zachodniego
zachodni
zachodnie
zachodnią
N. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnią
Ms. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodniej
W. zachodni
zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnie
D. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnich
C. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
B. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnie
N. zachodnimi
zachodnimi
zachodnimi
zachodnimi
Ms. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnich
W. zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnie

2. wybrzeże

Definicja

związany z zachodem - częścią większego obszaru, wysuniętą w kierunku wyznaczonym przez zachodzące słońce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wschodni

Połączenia

  • zachodnia część kontynentu, kraju, miasta...; zachodnie wybrzeże; zachodnie tereny, ziemie Polski, Rosji...

Cytaty

[...] postanowił ruszyć zachodnim wybrzeżem przez ziemie Kanaańczyków [...].

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1996

Dotyk rąk Irlandczyka świadczył o tym, że wcześniej pracował fizycznie, co było możliwe tylko wtedy, jeśli pochodził z zachodniej części Irlandii [...].

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006

Niemcom [...] nie odpowiadało uznanie granic dopóty, dopóki istniał choć cień szansy na odzyskanie przez nich zachodnich terenów Polski.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zachodni
zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnia
D. zachodniego
zachodniego
zachodniego
zachodniego
zachodniej
C. zachodniemu
zachodniemu
zachodniemu
zachodniemu
zachodniej
B. zachodniego
zachodniego
zachodni
zachodnie
zachodnią
N. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnią
Ms. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodniej
W. zachodni
zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnie
D. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnich
C. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
B. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnie
N. zachodnimi
zachodnimi
zachodnimi
zachodnimi
Ms. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnich
W. zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnie

3. przebój

Definicja

związany z Zachodem - krajami Europy Zachodniej, Stanami Zjednoczonymi i Kanadą postrzeganymi jako wspólnota kulturowa i polityczna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zachodowy
antonimy:  wschodni

Połączenia

  • zachodni student; koncern; rynek; film; dziennik; styl życia; świat; zachodnia moda; książka; zachodnie auto; zachodnie publikacje; nowinki

Cytaty

Weronika czytała zachodnie publikacje poświęcone sztuce i praktykowała jogę, co pewien czas prezentując nam z dumą jakąś asanę, wznosząc ręce w modlitewnej pozycji i zaplatając nogi w półlotosie.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Na estradzie pojawili się właśnie pierwsi właściciele płyt z nagraniami najmodniejszych zachodnich przebojów.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001

Dziekan był nieco zdziwiony, że Jakub wybrał tak obcą sobie dziedzinę. - Czego można uczyć zachodnich studentów na interdyscyplinarnych seminariach, przecież nie Hegla? - żartował Jakub. - I to w lipcu? - Wyjrzał przez okno. Na dziedzińcu kłębił się tłum młodych ludzi.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zachodni
zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnia
D. zachodniego
zachodniego
zachodniego
zachodniego
zachodniej
C. zachodniemu
zachodniemu
zachodniemu
zachodniemu
zachodniej
B. zachodniego
zachodniego
zachodni
zachodnie
zachodnią
N. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnią
Ms. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodniej
W. zachodni
zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnie
D. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnich
C. zachodnim
zachodnim
zachodnim
zachodnim
B. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnie
N. zachodnimi
zachodnimi
zachodnimi
zachodnimi
Ms. zachodnich
zachodnich
zachodnich
zachodnich
W. zachodni
zachodni
zachodnie
zachodnie

Frazeologizmy

długość geograficzna zachodnia
długość zachodnia
rzymski katolicyzm
katolicyzm zachodni
schizma zachodnia
wielka schizma zachodnia
Ziemie Odzyskane
Ziemie Zachodnie
Ziemie Zachodnie i Północne
Data ostatniej modyfikacji: 07.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj