Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | satrapa |
satrapowie |
ndepr |
| satrapy |
depr | ||
| D. | satrapy |
satrapów |
|
| C. | satrapie |
satrapom |
|
| B. | satrapę |
satrapów |
|
| N. | satrapą |
satrapami |
|
| Ms. | satrapie |
satrapach |
|
| W. | satrapo |
satrapowie |
ndepr |
| satrapy |
depr |
Pochodzenie
może fr. satrape
< łac. satrapēs (-ae) : satrapa, -ae r.m. < gr. satrápēs < st.-pers. chszathrapāwan 'stróż, obrońca państwa (w starożytnej Persji, mający nieograniczoną władzę); obrona państwa'
1. władca
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
Połączenia
- afrykański, azjatycki; iracki; komunistyczny, sowiecki; partyjny; kremlowski; wschodni; krwawy, krwiożerczy; lokalny, miejscowy; stary satrapa
- dyktatura, władza satrapy
Cytaty
|
[...] wojsko ma wyzwolić Irak spod dyktatury satrapy - Saddama Husajna. źródło: NKJP: Maciej Stroiński: Wojna z Irakiem, Gazeta Poznańska, 2003-03-22 |
|
|
[...] partyjny satrapa bez owijania w bawełnę informował naród, kto tu rządzi i kto ma prawo czuć się Polakiem, a kto powinien rychło udać się na emigrację. źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Dziady 40 lat później, Polityka, 2008-02-09 |
|
|
Jak większość afrykańskich satrapów z tamtych lat, również Mobutu uważał państwo, którym władał, za swoją własność. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Prezydencie Mobutu, pański czas minął, Gazeta Wyborcza, 1997-05-17 |
|
|
Doświadczenia Polski potwierdzają, że decentralizacja bez lokalnej demokracji oznacza władzę miejscowych satrapów i klik. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: Rady na układy, Polityka, 2000-12-16 |
2. domowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
Połączenia
- domowy; stuprocentowy satrapa
- ojciec satrapa
Cytaty
|
Za moment wam herbatę przygotuję, tylko muszę jeszcze jedną koszulę mężowi wyprasować. Bardzo przepraszam, ale zaraz wróci do domu i będzie się wściekał - tłumaczyła się Gospodyni. - To taki z niego satrapa, że na panią krzyczy, jak koszuli nie ma wyprasowanej? - zgorszył się Nauczyciel. źródło: NKJP: Rotter-Stankiewicz: Podchody, Dziennik Polski, 2008-10-18 |
|
|
Proszę przypomnieć sobie wyświetlany bodaj przed dwoma laty w naszej telewizji film „Chłopięcy świat”, w którym De Niro jako brutalny satrapa domowy próbował niemal wojskowym drylem zrobić „prawdziwego mężczyznę” ze swego syna [...] źródło: NKJP: „Poznaj mojego tatę”, Dziennik Polski, 2001-01-05 |
|
|
Ojciec satrapa żądał od swej żony podporządkowania, uległości i na najmniejszą odmowę reagował agresją i przemocą. źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Żony Krzysztofów B., Polityka, 2008-09-20 |
|
|
[...] jedni mężowie są stuprocentowymi satrapami, a inni zaledwie osiemdziesięcioprocentowymi. źródło: NKJP: EWA: Zdaniem kobiety, Dziennik Polski, 2005-06-02 |
|
|
Twardy pracodawca bywa uznawany za satrapę. Z kolei miękki pracodawca może łatwo doprowadzić do upadku firmy. źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008 |
3. perski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zarządca |
Połączenia
- satrapa perski
Cytaty
|
Satrapa perski Tettenaj, któremu podlegał Kanaan, wysłał do Jerozolimy komisję z zadaniem zbadania, jakim prawem dźwiga się z ruin świątynię jerozolimską. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Opowieść o zdobyciu i zwrocie Arki Przymierza [...] zawiera zestawianie liczby satrapów i prowincji, nad którymi panowali. źródło: NKJP: Piotr Boroń: Kniaziowie, królowie, carowie... Tytuły i nazwy władców słowiańskich we wczesnym średniowieczu, 2010 |
|
|
Przekazano [...] zarządzenia króla satrapom i namiestnikom prowincji za Eufratem, a ci „udzielili pomocy ludowi i domowi bożemu”. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981 |