UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

metafizyk

Chronologizacja

1618, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. metafizyk
metafizycy
ndepr
metafizyki
depr
D. metafizyka
metafizyków
C. metafizykowi
metafizykom
B. metafizyka
metafizyków
N. metafizykiem
metafizykami
Ms. metafizyku
metafizykach
W. metafizyku
metafizycy
ndepr
metafizyki
depr

Pochodzenie

Od: metafizyka

1. filozof

Definicja

filoz. 
osoba, która identyfikuje się z poglądami metafizyki - nauki

Noty o użyciu

D. lp wymawiany: [metafizyka] lub metafizyka], M. lm wymawiany: metafizycy] lub [metafizycy].

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  filozof

Cytaty

Stwierdził on wyraźnie, że kantowski i pokantowski immanentyzm, subiektywizm i agnostycyzm są nie do pogodzenia z doktryną. Zalecił, jako jedyną podstawę dla metafizyków katolickich - filozofię scholastyczną.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności: eseje okupacyjne, 1996

[...] Neurath bynajmniej nie wykluczał, iż w nowym języku będzie można opisać jakąś część zjawisk, którymi zajmowali się metafizycy, a to przez zastosowanie ich obserwowalnych wskaźników.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej, 2002

Wielkim metafizykiem, w takim sensie, był na przykład Platon, który pisał w Timaiosie, że rozum posiadają bogowie, a rodzaj ludzki jakoś w małym stopniu.

źródło: NKJP: Magdalena Środa: Czy warto wierzyć w rozum, czyli o pułapkach i zaletach racjonalizmu, Wiedza i Życie, nr 1/1997, 1997

2. intelektualista

Definicja

książk. 
osoba, która jest skłonna do abstrakcyjnych i zawiłych rozważań

Noty o użyciu

D. lp wymawiany: [metafizyka] lub metafizyka], M. lm wymawiany: metafizycy] lub [metafizycy].

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Cytaty

Pamiętajmy jednak o tym, że prawdziwe odkrycia nie są dziełem techników ani rzemieślników, ale metafizyków i marzycieli - utopistów praktykujących, którym właściwa jest nie egzaltacja, lecz rzemieślnicza trzeźwość.

źródło: NKJP: Ludwik Flaszen: Po śmierci Jerzego Grotowskiego, Gazeta Wyborcza, 1999-01-18

A więc utalentowany realista-fantastyk, a także (nieświadomy, jak dodaje Witkacy) metafizyk o samodzielnej wyobraźni i niezwykłym bogactwie psychicznym.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Porachunki z XX wiekiem. Szkice i rozprawy literackie, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json