UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

leśny I

II

przymiotnik

Chronologizacja

1208, Leszek Bednarczuk, Początki i pogranicza polszczyzny, 2018
Nazwa daniny leśne

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. leśny
leśny
leśny
leśne
leśna
D. leśnego
leśnego
leśnego
leśnego
leśnej
C. leśnemu
leśnemu
leśnemu
leśnemu
leśnej
B. leśnego
leśnego
leśny
leśne
leśną
N. leśnym
leśnym
leśnym
leśnym
leśną
Ms. leśnym
leśnym
leśnym
leśnym
leśnej
W. leśny
leśny
leśny
leśne
leśna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. leśni
leśni
leśne
leśne
D. leśnych
leśnych
leśnych
leśnych
C. leśnym
leśnym
leśnym
leśnym
B. leśnych
leśnych
leśnych
leśne
N. leśnymi
leśnymi
leśnymi
leśnymi
Ms. leśnych
leśnych
leśnych
leśnych
W. leśni
leśni
leśne
leśne

Pochodzenie

Zob. las

1. związany z lasem - terenem

Definicja

związany z lasem - terenem porośniętym drzewami

Cytaty

1.a pagórek

Definicja

porośnięty lasem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lesisty

Połączenia

  • leśny pagórek, park, obszar, stok, teren; rezerwat; leśna puszcza; leśne wzgórze; leśne grunty
  • leśny i rolny

Cytaty

Na niewielkim wzgórzu leśnym (o wys. 313 m), ukrytym w głębi lasów boronowskich, miał niegdyś zamieszkiwać pustelnik o nazwisku Rajch.

źródło: NKJP: Andrzej Siwiński: Rezerwat z pustelnikiem i dawną hutą szkła, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2006-11-09

Rzeka o szybkim prądzie, choć nie płynąca z gór, miała wodę czystą, bo w swoim górnym biegu przecinała leśne okolice bez większych miast.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997

Okresowe pożary, jako naturalny czynnik ekologiczny, występują na suchych obszarach tundry, w tajdze, na sawannie i stepach, a także w zbiorowiskach leśnych, np. sosnowych lasach [...].

źródło: NKJP: Krystyna Falińska: Ekologia roślin, 1997

Zezwolenia na ścinkę drzew w Gorlicach wydaje burmistrz miasta Gorlice. Na terenie innych gmin kompetentny jest wójt danej gminy, w przypadku, gdy dotyczy ono drzew rosnących w lesie lub na gruntach leśnych, wydanie zezwolenia leży w kompetencjach nadleśnictw.

źródło: NKJP: Agnieszka Nigbor: Ściąć drzewo, Gazeta Krakowska, 2004-03-30

1.b ptak

Definicja

zamieszkujący las

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Połączenia

  • leśny owad, stwór, szkodnik, zwierz; gatunek; leśna pszczoła, sarna, zwierzyna; leśne ptactwo

Cytaty

Jarząbek jest ptakiem leśnym. Zamieszkuje lasy równinne i zbocza górskie, lubi szczególnie lasy dzikie i spokojne.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Każdy leśny zwierz boi się ludzi. Wilk przy spotkaniu z człowiekiem ucieka.

źródło: NKJP: Ewa Bugno: Wilczy apetyt na bydło, Gazeta Krakowska, 2006-09-12

Obecnie za główne źródło zakażenia uważa się zwierzęta leśne: lisy, borsuki, wiewiórki, ale także drobne gryzonie, jak: myszy, nornice, chomiki.

źródło: NKJP: 18 osób do szczepienia!, Dziennik Polski, 2003-09-24

Na bezbronne sarny polują kłusownicy, bezpańskie psy i leśne drapieżniki.

źródło: NKJP: Iwona Marczyk-Klepczyńska: Sarnom na ratunek, Dziennik Zachodni, 2001-03-27

1.c krzew

Definicja

rosnący w lesie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Połączenia

  • leśny dzwonek, grzyb, krzew, kwiat, owoc; leśna poziomka, roślina, roślinność; leśne drzewo, poszycie, runo; leśne jagody, zioła

Cytaty

Zające przebywające w lesie żywią się roślinnością leśną, między innymi ziołami, pączkami drzew liściastych, miękką, soczystą korą, owocami drzew i krzewów, np. żołędziami, żarnowcem itp.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Świdwa to pospolity krzew leśny, o czerwonawych liściach, białych, niezbyt mile pachnących kwiatach i czarnych jak smoła owocach.

źródło: NKJP: Leśny dziennik, Dziennik Polski, 2005-11-05

Zobaczyła w oddali biały brzozowy krzyż [...] u wezgłowia mogiły obłożonej kiedyś darnią. Rosły teraz na niej jakieś leśne kwiatki, zdarzyła się nawet kępka niedojrzałych jeszcze borówek.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Berberys, borówki, dziki bez czarny, żurawina, jeżyny, maliny leśne, morwa, pigwa, jarzębina, poziomka pospolita i in. powinny się znaleźć w jadłospisie każdej rodziny, zarówno ze względów zdrowotnych, jak i ekonomicznych.

źródło: NKJP: Tadeusz Kasperczyk, Jan Fenczyn (red.): Podręcznik odnowy psychosomatycznej, 1996

1.d szlak

Definicja

znajdujący się w lesie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Połączenia

  • leśny dukt, staw, strumień, szlak, trakt, zakątek; amfiteatr, bunkier, kościółek, sanktuarium; leśna droga, drożyna, dróżka, kryjówka, łąka, polana, polanka, przecinka, przesieka, rzeka; mogiła, pustelnia, ziemianka; leśne jeziorko, jezioro, skrzyżowanie; leśne bezdroża

Cytaty

Nie można było wjechać do lasu, bo na leśnej drodze leżał śnieg.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008

Późną wiosną zbierano dojrzałe jagody, przede wszystkim dzikie truskawki na leśnych polanach [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Coraz częściej w leśnych potokach można natknąć się na wydrę.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Nadleśnictwo w Nowym Targu - Żarłoczna wydra, Tygodnik Podhalański nr 12, 1999

[...] mógłby odciąć się od świata w swej leśnej pustelni i dać święty spokój pełnym zanieczyszczeń miastom, uczelniom i fabrykom.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Dookoła świata, Gazeta Wyborcza, 1998-01-09

1.e strażnik

Definicja

wykonujący w lesie określone działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Połączenia

  • leśny pracownik, przedsiębiorca, robotnik, strażnik; oddział, patrol

Cytaty

Lasy będą patrolować strażnicy leśni, leśnicy i strażacy.

źródło: NKJP: Renata Pisarska-Giecewicz: Pożary grożą lasom, Dziennik Bałtycki, 2000-05-08

Policjanci ze strażą leśną znaleźli stojącego w lesie fiata 126p [...].

źródło: NKJP: Izabela Koba: Zatory. Wybuchowe połączenie, Tygodnik Ciechanowski, 2006-05-20

Grupy robotników leśnych penetrowały lasy, przeszukując każde drzewo do wysokości 3 m, i likwidowały owady za pomocą zębatych wałków na tyczkach.

źródło: NKJP: Jacek Stocki: Jak kiedyś o owadach leśnych pisano i jak je zwalczano. Od robactwa leśnego uchowaj nas, Las Polski, 2009-08-01

Te leśne bandy poważnie nam bruździły. Teren trudny do walki. Pagórki, góry, lasy, laski.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Frazeologizmy

kot norweski leśny
kuna leśna
leśne dziadki
Data ostatniej modyfikacji: 23.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj